Maandag 21/10/2019

'Verkeer is de achilleshiel van N-VA'

Wie Mortsel zegt, zegt files. Al strookt dat beeld volgens burgemeester Ingrid Pira (Groen), niet met de realiteit. 'Door in te zetten op trams en fietspaden zijn we eigenlijk autovriendelijk', benadrukt de architecte van het lokale mobiliteitsbeleid. Steven Samyn

De politica

Hoe fijn is het dat uw stad altijd in een adem genoemd wordt met het woord file?

"Ik vind dat jammer. Uitgerekend de stad waar een duidelijk beleid wordt gevoerd, waar er een alternatief is voor het verstikkende autoverkeer. Het is een fetisj die totaal onterecht is. Ik snap de focus op die files echt niet. Natuurlijk zijn er hier soms files, maar er zijn overal files."

Zegt u nu dat het in Mortsel niet erger is dan ergens anders?

"Nergens anders in Vlaanderen heb je een situatie waar drie gewestwegen elkaar in het hart van de stad kruisen. In verhouding zijn de problemen hier niet groter dan in pakweg Schilde, Brasschaat, Turnhout, Geel of Lier. Mortsel is wel de enige stad waar de file een naam en gezicht heeft: Ingrid Pira. Kijkt er bij de files op de E19 of de E313 ooit iemand naar Patrick Janssens?"

Als er een stad is waar men van 's morgens tot 's avonds bumper aan bumper staat, is het toch Mortsel?

"Het geheugen is heel kort. In 2001, toen ik net burgemeester was, stond het hier ook stil. (Pira haalt foto's boven uit 2001 met daarop wagens die in de file staan, STS) Daar kraaide toen geen haan naar. Onze wegen stonden bekend als dodenwegen. Er waren hier veel ongevallen met fietsers en voetgangers. Het was een hypotheek die op de stad lag."

Je kan ook een beleid voeren waarbij naar een mix wordt gezocht tussen fietsers, voetgangers en auto's?

"De slinger is niet te ver doorgeslagen. Het evenwicht is gewoon hersteld op de weg. We zijn onlangs zelfs positief in het nieuws gekomen omdat we de prijs voor de meest fietsvriendelijke gemeente hebben gekregen. Politici moeten zichzelf geen blaasjes wijsmaken. Alle steden en gemeenten zullen in onze richting moeten evolueren."

Uit onderzoek over het verplaatsingsgedrag van de Vlaming blijkt dat dat nagenoeg niet verandert. De auto was en is superpopulair.

"Het blijkt misschien nog niet uit de cijfers, maar het zal veranderen. Dat kan gewoon niet anders."

Zelfs uw coalitiepartner N-VA neemt afstand van het huidige beleid.

"Plots zeggen die onder druk van de verkiezingen en de autoretoriek van de N-VA allemaal autodinges. Ik sta daar verbaasd naar te kijken. We hebben 12 jaar lang schouder aan schouder gevochten. We hebben het hard te verduren gekregen. En nu willen ze de klok terugdraaien. Terwijl we in 2006 hebben aangetoond dat je de verkiezingen kan winnen met een beleid dat niet alle ruimte aan de auto laat."

Was uw overwinning in 2006 niet vooral te danken aan de strategische zet om in kartel te gaan met sp.a? Samen haalden jullie minder stemmen dan zes jaar eerder afzonderlijk.

"Groen/sp.a was met ongeveer een kwart van de stemmen de grootste formatie. Ik was de populairste lijsttrekker. Je kan dat draaien en keren zoals je wil, maar met zo'n resultaat ben je de winnaar van de verkiezingen."

U heeft wel een zware prijs moeten betalen voor uw tweede termijn als burgemeester. U werd de enige groene in het college en moest alle zware bevoegdheden afstaan?

"Het waren geen eenvoudige onderhandelingen, dat klopt. Het is niet gemakkelijk als je als groene alleen zit. Maar uiteindelijk trek je als burgemeester de zaken naar je toe die je naar je toe wil trekken."

Uw kartelpartner sp.a heeft u begin dit jaar ook verlaten.

"We zijn in alle vriendschap uiteen gegaan. Ik heb daar begrip voor. Ze wilden in de campagne meer de klemtoon leggen op hun eigen verhaal. Ik hoop dat we apart meer halen dan samen."

Vreest u niet dat het volgende bestuur uw beleid zal terugschroeven?

"Hoe zouden ze dat doen? Je kan niet zomaar terugschroeven wat we hier gerealiseerd hebben. Je kan de wegen niet zomaar heraanleggen en een rijstrook voor wagens bijmaken. (denkt even na) Eigenlijk voeren we hier eigenaardig genoeg een autovriendelijk beleid. Stel je voor dat al die fietsers en mensen die de tram nemen, ook de wagen zouden nemen."

Weinig mensen zullen die mening delen?

"Toch is het zo. Je moet eerst de infrastructuur veranderen en dan passen mensen hun gedrag aan. Vandaag zeggen de mensen: dit had al veel langer moeten gebeuren."

Het gonst van de geruchten over voorakkoorden. In het Antwerpse zou zoveel mogelijk geprobeerd worden coalities te sluiten met N-VA, CD&V en sp.a?

"We zullen wel zien. Voor zover ik weet zijn er geen voorakkoorden. Maar ik heb niet het gevoel geïsoleerd te zijn. Dat leidt ik toch af uit gesprekken die ik heb."

Zou u schepen willen worden onder een N-VA-burgemeester?

"Dat is in Mortsel de vraag van 1 miljoen. Maar ik doe daar geen uitspraken over."

Waarom niet?

"Ik ben hier een bekend figuur. Laat iedereen maar gissen: zou ze of zou ze niet. De vorige verkiezing heeft mij geleerd dat niets op voorhand vastligt. Het feit dat ik in 2006 herkozen ben, bewijst dat je vooral de tegenstanders hoort. Die spreken met een luide stem en de pers zet daar een megafoon op."

Is dat geen tegennatuurlijke combinatie: groen en N-VA die samen besturen?

"Ik kan met de N-VA-lijsttrekker door een deur, maar niet met de partij van Bart De Wever. Zeker als je hun mobiliteitsplannen ziet. Hoe zij de klok terug willen draaien. Meer auto's in het centrum, meer parkeerplaatsen. Ik begrijp dat niet. Je moet dweilen met de kraan dicht. Het idee dat je de problemen oplost door bijkomende capaciteit te creëren, klopt niet. Leg extra rijstroken aan en die zullen ook vol zitten. Het verkeer is volgens mij de achilleshiel van de N-VA. Ik denk dat ze gaan schrikken hoeveel mensen al mee zijn met het verhaal van autovrije of -luwe centra."

Gelooft u echt dat u een kans maakt op een derde termijn als burgemeester?

"Natuurlijk. Ik hoor veel mensen zeggen dat ze lokaal zullen stemmen. Voor lokale mensen die bezig zijn met lokale problemen. Die stemmen niet voor of tegen Elio Di Rupo."

Wat vindt u eigenlijk van Di Rupo?

"Ik heb daar een gerust gevoel bij. Je kan veel zeggen van de federale regering, maar ze zijn wel aan het werken. Ze doen hun best, Di Rupo ook. Ik heb daar sympathie voor."

Is Groen goed bezig?

"N-VA was de grote winnaar van de vorige verkiezingen, Groen de kleine. Ik denk dat we opnieuw een sprong voorwaarts zullen maken. Ik ben heel blij dat mijn partij opnieuw het verkeersthema centraal in de campagne heeft gebracht."

Is uw partij niet te veel met andere zaken bezig: staatshervorming, aanpassingen in de financiële sector,...?

"Nee. Parlementsleden als Kristof Calvo of Stefaan Van Hecke zijn toch super goed bezig op een hele waaier aan thema's."

Voor dat tikkeltje rebelse moet je tegenwoordig niet bij Groen, maar bij PVDA zijn?

"Je groeit als partij. Dat betekent dat je verandert. Wij willen mee besturen. Ik hoop dat Groen in zoveel mogelijk gemeenten in de coalitie raakt."

Dat is dan toch meestal maar als ze hun karretje aan een grote partij hangen en in kartel naar de kiezer gaan zoals in Gent of Mechelen.

"Ik heb bewezen dat je je als groene kunt profileren in het bestuur."

Wat is het lastigste in de politiek: vrouw zijn of groen?

"Beide zijn niet evident. Maar beide samenis het een wel heel moeilijke cocktail. Een sp.a-burgemeester die hetzelfde beleid had gevoerd, zou minder omstreden geweest zijn. Maar ondertussen zijn de mensen gewend aan een groene burgemeester."

Beschouwt u zichzelf als een pionier?

"Nergens anders in Vlaanderen zijn de keuzes zo duidelijk gemaakt. Over 20 jaar zal men zeggen dat ik voor was op mijn tijd. Zoals ik in mijn brief aan de inwoners schrijf: er is geen weg terug."

Hoe groot is het verschil met de vorige campagne?

"Enorm. De campagne van 2006 was het toppunt van polarisatie. De oppositie hakte frontaal in op mij. Een maand voor de verkiezingen werd ik door een enquête van Het Nieuwsblad afgeschilderd als de slechtste burgemeester van Vlaanderen. Er was hier een brasserie waar ze onderleggers hadden gemaakt met daarop een column uit De Standaard waarin ik 'kutwijf' werd genoemd. Maar ik ben blijven gaan. En ben er niet zuur van geworden."

Op persoonlijk vlak was het misschien hard, maar politiek heeft die gepolariseerde campagne u wel wat opgeleverd?

"Als ik moet kiezen tussen opnieuw zo'n campagne of niet herkozen worden, dan kies ik voor het laatste. Echt waar, dat is het me niet waard. Ik heb die polarisering nooit zelf gezocht. Alleen de dag van het stuk in Het Nieuwsblad heb ik het heel zwaar gehad. Daarna heb ik mijn rug gerecht en ben ik opnieuw de straat op gegaan. Nu, deze campagne is heel rustig. De andere partijen verwijzen zeker niet naar 'Pira' of 'de burgemeester' uit schrik dat een polarisering mij stemmen zal opleveren."

Hoe zwaar is zo'n strijd voor uw familie?

"Nu zijn mijn kinderen volwassen. Maar toen ze jonger waren, hadden ze het niet altijd makkelijk. Begin 2005 werd hier een uitzending van het tv-programma Fata Morgana (Eén) opgenomen. Toen ik op het podium kwam, begon het publiek boe te roepen. Thuis vond ik mijn jongste dochter in tranen. Ze had dat live op tv gezien. Dat gaat dwars door je heen.

"Mijn tweede legislatuur heb ik heel bewust de plezante kanten van de job erbij genomen. Ik doe nu de huwelijken en de jubilarissen. Dat zijn de zaken die je recht houden als je het moeilijk hebt."

Toen Vlaams minister Geert Bourgeois (N-VA) een starterskit voor nieuwkomers lanceerde, werd dat op bakken kritiek onthaald. Maar u schreef een briefje om hem te feliciteren?

"Ik probeer een beetje objectief te blijven. Het is niet omdat iets van Bourgeois komt, dat ik tegen moet zijn. Ik heb die starterskit eens serieus bekeken. Voor de mensen waarvoor het bedoeld is, was dat informatief. Ik krijg zelf veel te maken met tegenstand en hou van politici die los van partijpolitiek kunnen zeggen als iets goed is."

Dat is zeldzaam in de politiek?

"Aan politiek doen is vandaag niet evident, maar het moet wel gebeuren. Mensen die dat goed doen, moeten ondersteund worden. Het negativisme dat er is, wordt in de media geweldig uitvergroot. Ik stel wel vast dat er de laatste jaren ook een tegenbeweging op gang komt. Mensen die zeggen: ik ben dat gezaag beu. De groep mensen die behoefte heeft aan optimisme en positivisme is aan het groeien. Altijd negatieve dingen horen, zien en lezen is niet leuk. Ik denk dat het respect voor politici die hun job doen niet af- maar toeneemt."

Geboren: 2 mei 1958 te Mortsel

Burgerlijke staat: Getrouwd, 3 kinderen

Favoriete boek: Waarom zijn we niet gelukkig? door Richard Layard. Het gaat over de groeiende welvaart en het feit dat mensen zich meer ongelukkig voelen dan voordien.

Lievelingslied: 'Mattheuspassie' van Johann Sebastian Bach

Beste plek om te wonen: Mortsel Dorp

Politiek voorbeeld: Dichteres en socialiste Henriette Roland Holst met haar gedicht 'De zachte krachten zullen zeker winnen'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234