Dinsdag 24/11/2020

Verhofstadt oogst met open brief storm van protest

'Jullie, antiglobalisten, stellen vaak de juiste vragen. Maar om voor die terechte vragen ook goede oplossingen te bedenken, hebben we niet minder, maar meer globalisering nodig.' De brief met de provocerende aanhef van premier Guy Verhofstadt heeft gisteren forse kritiek gekregen van niet-gouvernementele organisaties, vakbonden en politieke partijen.

Brussel

Johan Corthouts

'Verhofstadt heeft niet begrepen waar het ons om te doen is", zegt Jozef De Witte, algemeen secretaris van de niet-gouvernementele organisatie 11.11.11. "Wij komen op voor het recht op ontwikkeling voor iedereen, terwijl Verhofstadt praat over vrijhandel voor iedereen."

"Op deze brief zaten we zeker niet te wachten", zegt Eric Goeman van Attac. "Verhofstadt noemt ons niet langer straatcrapuul of politieke hooligans, maar de boeken die hij tijdens zijn vakantie in Toscane over de globalisering heeft gelezen, zijn zeker niet de goede. Want de premier blijft zweren bij een neoliberale aanpak."

Vernietigend was de kritiek op de aanspreektitel "antiglobalisten" in de brief van Verhofstadt. "We zijn globalisten van het eerste uur. De antiglobalisten zitten in het kamp van de regeringen", zegt Stefaan Declercq, algemeen secretaris van Oxfam Solidariteit. "Kijk, maar naar de Verenigde Staten die internationale milieu- en wapenverdragen eenzijdig opzeggen." De koepel van de Noord-Zuidbeweging vindt het ongehoord dat ze over een kam wordt geschoren met herrieschoppers, met mensen die ageren tegen iedere vorm van privé-bezit of met groeperingen die opkomen voor kleine en kleinschalige projecten. "Waar heeft Verhofstadt dat uitgehaald? Wellicht uit zijn eigen koker, alvast niet uit de onze", aldus De Witte.

Kritiek was er ook op het voorstel om een nieuwe G8 in het leven te roepen, waarin ook de arme landen een stem krijgen. "In plaats van een nieuwe club op te richten kun je beter een bestaande internationale organisatie zoals de Verenigde Naties opwaarderen. Een versteviging van de VN is realistischer dan het creëren van een nieuwe structuur", zegt Bogdan Vanden Berghe van Broederlijk Delen.

De christelijke vakbond ACV vreest dat de alternatieve G8 voor "chaos" zal zorgen en het werk van het Internationale Arbeidsorganisatie zal omzeilen.

Verontwaardiging was er over het handelsdiscours van de premier. Verhofstadt breekt in zijn brief een lans voor een totale liberalisering van alle markten. Hij beweert dat die maatregel jaarlijks 700 miljard dollar zal opleveren. "Waar dat geld vandaan komt weten we niet. Meer vrijhandel betekent meer privatiseringen, meer sociale afbraak en een transfer van arm naar rijk. Het inkomen van de ontwikkelingslanden zal er niet door stijgen", zegt Karl Debbaut van de trotskistische organisatie Internationaal Verzet.

Volgens Goeman had Verhofstadt beter de verslagen gelezen die niet-gouvernementele organisaties al jaren schrijven over de kloof tussen arm en rijk in plaats van te pleiten voor meer vrijhandel. "Zijn brief sterkt ons in onze overtuiging dat we moeten doorgaan met onze acties. Door te betogen kunnen we de democratische ruimte heroveren", aldus Goeman. "We zien trouwens dat onze ideeën aanslaan. Ook bij ons worden de negatieve effecten van de globalisering zichtbaar. Kijk maar naar Sabena en Marks&Spencer."

Bij 11.11.11 is men benieuwd hoe Verhofstadt zijn nieuwe ideeën bij zijn eigen achterban gaat slijten. De premier kant zich tegen protectionistische maatregelen in het Westen voor producten zoals rijst, bananen en suiker. "Maar eerder dit jaar stond voormalig landbouwminister Jaak Gabriëls te juichen toen Europa besloot om zijn suikerindustrie nog negen jaar af te schermen van de wereldmarkt", zegt De Witte.

De SP wil weten hoe Verhofstadt het ethisch globalisme gaat invullen. "Ik ben benieuwd of de VLD haar verzet zal opgeven tegen mijn wetsvoorstel voor een label voor sociaal verantwoorde producten", zegt SP-kamerfractieleider Dirk Vander Maelen. "Ik begrijp ook niks van het liberale verzet tegen de Tobintaks. Ik vind het onethisch dat bepaalde groepen miljarden verdienen door geld te verschuiven, terwijl honderden miljoenen mensen in armoede leven."

Niet alle voorstellen van Verhofstadt vielen in slechte aarde. Zo juicht 11.11.11 over zijn voorstel om alle Europese besluiten voortaan te toetsen aan de impact ervan op het Zuiden. "Dat vragen wij al jaren", zegt De Witte. Toch overwegen woede en boosheid in de reactie van de niet-gouvernementele organisaties. "Wij willen concrete actie zien. Geen mooie verklaringen", aldus Declercq.

De ngo's hadden Verhofstadt gewaarschuwd voor hun kritiek, maar blijkbaar sloeg hij hun opmerkingen in de wind. "We hebben een ontmoeting gehad met staatssecretaris Olivier Deleuze en Verhofstadts kabinetsmedewerker Peter Moors. Maar ondanks onze opmerkingen heeft de premier niets veranderd aan zijn oorspronkelijke brief", aldus Goeman.

Ook Deleuze (Ecolo) sprak daarover zijn ontgoocheling uit. "In tegenstelling tot wat de persoonlijke brief van Verhofstadt laat uitschijnen, zijn de ngo's dragers van projecten van humanistische waarden. We moeten dringend luisteren naar hun eisen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234