Woensdag 07/12/2022

LIVE

Verhofstadt: "Komen er geen schriftelijke antwoorden, dan zal Europese Unie Facebook doorlichten"

Guy Verhofstadt. Beeld BAS BOGAERTS
Guy Verhofstadt.Beeld BAS BOGAERTS

Facebook-CEO Mark Zuckerberg getuigde zonet in het Europees Parlement over de praktijken van zijn bedrijf. Hij kreeg veel kritische vragen van de fractieleiders van alle Europese fracties, maar liet het na om op alle vragen een antwoord te geven. Wel bood hij zijn excuses aan en somde hij tal van goede voornemens op. Verhofstadt dreigt ermee Facebook grondig te laten doorlichten als er geen extra antwoorden van Facebook komen.

Redactie

Veel goede voornemens, weinig antwoorden

- Het vraaggesprek in het Europees Parlement met Mark Zuckerberg is afgelopen. Veel hebben we niet geleerd uit de zitting.

- De Europese fractieleiders stelden vele kritische en concrete vragen, maar Zuckerberg beantwoordde ze lang niet allemaal. De Amerikaan herhaalde wel zijn excuses en benadrukte het engagement van zijn bedrijf naar Europa toe. "Tegen het einde van het jaar zullen we 10.000 Europeanen werk bieden, in plaats van de huidige 7.000", klonk het.

- Door het format, konden de fractieleiders Zuckerberg ook niet dwingen om antwoord te geven. "Dit format kwam er op uw vraag, en met een duidelijke reden", zuchtte Philippe Lamberts (Groen) dan ook.

- Verhofstadt drong er op het einde van de zitting op aan alle vragen van de parlementsleden schriftelijk aan Zuckerberg te bezorgen. "Zo kan hij er ook schriftelijk op antwoorden. Dat zal veel duidelijker antwoorden opleveren dan een zitting waarin hij de kans krijgt bepaalde vragen te ontwijken." En Verhofstadt wil koste wat het kost antwoorden op de kritische vragen van de parlementsleden krijgen. "Voor mij is het duidelijk. Komen die antwoorden er niet dan geven we de Europese antitrustautoriteiten opdracht om Facebook grondig door te lichten." Verhofstadt zei ook de "brave new world" te vrezen waarin tienduizenden Facebook-medewerkers beslissen over wat nepnieuws is en wat niet. "Dat is een publieke taak."

- Diverse Europarlementariërs toonden zich erg ontevreden na de discussie met Facebook-topman Mark Zuckerberg in het parlement naar aanleiding van het misbruik van privégegevens van gebruikers. Veel van zijn antwoorden waren inhoudsloos, zei de Belgische rapporteur voor databescherming Philippe Lamberts.

Facebook-topman Mark Zuckerberg bij aankomst in het Europees Parlement. Beeld EPA
Facebook-topman Mark Zuckerberg bij aankomst in het Europees Parlement.Beeld EPA

19.50 uur - Zitting afgelopen, fractieleiders reageren teleurgesteld

Zuckerberg wijst erop dat de vergadering al een kwartier over tijd loopt en stelt voor om te stoppen. De aanwezigen nemen het niet dat Zuckerberg veel vragen onbeantwoord laat. "Ik heb u zes ja-neevragen gesteld en heb op geen enkele antwoord gekregen", klaagt Lamberts.

Ook Verhofstadt krijgt het op zijn heupen en mengt zich nog eens. Hij stelt voor om alle vragen schriftelijk te laten beantwoorden door Zuckerberg. Die gaat akkoord.

19.45 uur - Monopolie

"De vraag is: 'Wat is de juiste regulering?'", ketst Zuckerberg de vraag terug naar Verhofstadt. Facebook wil daarover blijven praten, maar meer informatie geeft hij niet. De fractieleiders doorbreken nu ook steeds meer de stilte en manen Zuckerberg aan om alle vragen te beantwoorden. "Is het ethisch om data te verzamelen over mensen die niet op Facebook zitten?", herhaalt Syed Kamall zijn vraag. "We doen er alles aan om onze gemeenschap te beschermen", ontwijkt hij de vraag.

"Mensen gebruiken verschillende tools om te communiceren. Er komen elke dag nieuwe concurrenten, en wij werken elke dag om relevant te blijven." Van een monopolie is dus geen sprake, zegt Zuckerberg. Ook niet qua advertenties: "Wij zijn goed voor zes procent van de wereldwijde advertentiemarkt."

19.40 uur - "Verkiezingen één van onze topprioriteiten"

"Eén van onze topprioriteiten is om te voorkomen dat iemand tussenkomt in verkiezingen, zoals het geval was met Rusland bij de Amerikaanse verkiezingen in 2016", zegt Zuckerberg. De Amerikaan gaat wel niet in op hoe hij dat wilt doen: "een combinatie van mechanisme" en "samenwerken met overheden en transparant zijn", zijn enkele van de zaken die de vragenstellers opvangen.

Over het algemeen blijft Zuckerberg, zoals verwacht, sterk op de vlakte. Aan goede voornemens geen gebrek, maar de Facebook-topman geeft weinig informatie over hoe die wilt realiseren. Door het format waarin het vraaggesprek gebeurt, blijft een echt debat uit. Geen van de fractieleiders kan nu het woord nemen om meer antwoorden te eisen.

19.30 uur - Nepnieuws

Zuckerberg gaat in op 'fake news', dat volgens hem steeds economische redenen heeft, en niet "politiek gemotiveerd" is.

Er zijn volgens hem drie soorten nepnieuws. Ten eerste is er spam, dat bedoeld is om geld te verdienen. De tweede categorie zijn valse accounts; "580 miljoen valse accounts zijn verwijderd, vaak binnen minuten." De derde categorie zijn mensen die van goede wil zijn, maar vals nieuws verspreiden. Daarvoor zijn er fact-checkers in dienst bij Facebook, verzekert Zuckerberg de aanwezigen.

19.25 uur - Ontoelaatbare inhoud

Na bijna een uur, is het dan eindelijk terug aan Zuckerberg om antwoord te geven op de vragen. "Ik zal zoveel mogelijk vragen beantwoorden in de weinige tijd die ons nog rest", belooft de Amerikaan.

Het eerste onderwerp dat hij aanboort, is dat van ontoelaatbare inhoud op Facebook. "Hate speech, terreur, geweld heeft geen plaats op onze servers. Maar om dat in de praktijk te brengen, moeten we ons beleid bijwerken. In het begin konden mensen ons iets signaleren. Maar nu vinden we onze verantwoordelijkheid groter. Wij hebben de mogelijkheid meer tools te bouwen om inhoud op voorhand te rapporteren." Meer concreet zegt Zuckerberg dat Facebook nu via AI veel sneller inhoud kan blokkeren.

Ook zegt Zuckerberg dat zijn bedrijf veel moeite doet om nepaccounts op Facebook offline te halen. "We haalden al 580 miljoen nepaccounts offline."

19.15 uur - Vragen blijven komen

De verschillende fractievoorzitters blijven vragen stellen en Zuckerberg moet wachten om antwoord te geven. Daardoor blijft een echt debat natuurlijk wel uit, zeker aangezien de vragenstellers de spreektijd niet respecteren. Bovendien kan Zuckerberg ondertussen onmogelijk antwoorden op alle vragen, dus bestaat de kans dat hij de netelige vragen ontwijkt.

Ook de Belg Philippe Lamberts, van de Groen-fractie, heeft ondertussen zijn vragen aan Zuckerberg gesteld. Hij stelde "zes simpele ja-neevragen" aan de Amerikaan, aldus Lamberts zelf. "Zal Facebook belastingen betalen waar het werkzaam is en niet langer belastingen versluizen via belastingparadijzen?", luidde de laatste van die zes vragen.

18.55 uur - Verhofstadt kritisch: "Monster dat samenleving vernietigt"

Verhofstadt verontschuldigt zich eerst bij Zuckerberg omdat hij te laat binnenkwam. "Gelukkig was er een Facebook live", grapt de Belg. Al legt Verhofstadt de Facebook-topman direct het vuur aan de schenen. "U hebt dit jaar al zo vaak uw excuses aangeboden, en het is nog maar mei? Bent u wel in staat om de problemen van Facebook op te lossen?", vraagt hij.

"U zegt dat u de GDPR zal volgen. Maar vertelt u ons wel de waarheid? Sinds het schandaal bij Cambridge Analytica hebt u massaal gegevens uit Europa verhuisd. Dat gaat in tegen de regels en is illegaal in Europa", gaat de liberaal verder. "We hebben hier een groot probleem. En het is niet opgelost door te zeggen: 'Wij zullen dat wel zelf aanpakken'." Verhofstadt gaat zelfs zo ver dat hij Zuckerberg de vraag stelt: "Is uw bedrijf een monster dat de samenleving vernietigt?"

18.50 uur - "Is dit wel ethisch verantwoord, mijnheer Zuckerberg?"

Als volgende is de sociaaldemocratische fractieleider Udo Bullmann aan de beurt. Hij wil vooral weten hoe het kan dat er zoveel valse accounts zijn en wat Facebook doet om dat tegen te gaan.

Syed Kamall van de ECR-fractie (waar N-VA ook in zit) mag zijn vragen als volgende stellen. De Brit vraagt zich af hoe burgers die niet op Facebook zitten, toch gevolgd worden en wat er met hun gegevens gebeurt. "Vindt u het ethisch om data te verzamelen over mensen die niet eens op Facebook zitten?"

18.45 uur - Vragenronde begint: "Waarom Facebook niet opdelen?"

Het vragenrondje, waarin alle fractieleiders Zuckerberg het vuur aan de schenen kunnen leggen, begint nu. Vlak voor het begin van de vragenronde, werpt Zuckerberg nog even met bloemetjes naar ons continent. "Wij dragen Europa een warm hart toe." Zo verwijst de Facebook-topman naar de 3.000 extra jobs die het bedrijf wilt voorzien tegen het einde van het jaar. Nu biedt Facebook zo'n 7.000 Europeanen werk, tegen december moeten dat er 10.000 zijn.

Manfred Weber van de Europese Volkspartij bijt de spits af. "Ik denk dat Facebook een monopolie heeft. Overtuig mij waarom we Facebook niet moeten opdelen om uw monopolie te breken?"

Zuckerberg antwoordt pas nadat hij alle fractievoorzitters heeft gehoord.

18.40 uur - "Facebook helpt bij verkiezingen"

"Ik blijf toegewijd om diensten te bouwen die mensen verbinden", zegt Zuckerberg. Hij verwijst naar verkiezingen: "Facebook speelt een positieve rol in verkiezingen", zegt hij. "Het helpt leiders, zoals jullie, zich te verbinden met kiezers." Volgens de topman helpt zijn platform ook om kiezers, die anders nooit zouden stemmen, zich te registreren.

18.35 uur - Nieuwe beloftes

Zuckerberg maakt enkele beloftes rond apps op Facebook die de privacy van gebruikers moeten garanderen, zodat misbruik zoals bij Cambridge Analytica niet meer kan gebeuren.

Apps krijgen niet meer zoveel informatie als vroeger. Als je een app drie maanden niet meer gebruikt hebt, krijgt die app geen toegang meer tot je gegevens.

18.30 uur - Zuckerberg neemt het woord

"Goed om terug in Europa te zijn", zegt Zuckerberg als hij het woord neemt. Hij verwijst naar de Europese waarden die ook Facebook uitdraagt, de voornaamste waarvan de grote verbondenheid op het Europese continent is. Een van de zaken waar Zuckerberg naar verwijst, is de functie op Facebook om aan te duiden dat je veilig bent na een aanslag, "zoals hier in Brussel".

Al snel biedt de Facebook-topman zijn excuses aan. "We hebben niet genoeg gedaan en hebben onze verantwoordelijkheden onderschat", klinkt het. "Het was een fout, en dat spijt me." Maar, zo belooft hij, "Mensen veilig houden, zal altijd belangrijker zijn dan winst maken."

18.25 uur - Tajani verwelkomt Zuckerberg

Mark Zuckerberg is zonet de vergaderzaal binnengekomen waar hij ondervraagd zal worden. Het verhoor zal zo meteen van start gaan. Parlementsvoorzitter Antonio Tajani begint in het Italiaans, zijn moedertaal, schakelt kort over op het Engels en gaat dan weer verder in het Italiaans.

Tajani zegt dat alle politieke fracties vertegenwoordigd zijn en dat Zuckerberg naar het parlement is gekomen na de ophef rond Cambridge Analytica. Ook wijst hij op het gevaar van 'fake news' waar veel Facebookgebruikers aan blootgesteld zijn.

18.15 uur - Zuckerberg heeft niet veel tijd

Zuckerberg kwam deze namiddag rond half vier aan op de luchthaven van Zaventem. De Facebook-baas heeft niet veel tijd. Hij reist kort na het onderhoud door naar Parijs, waar hij onder meer een ontmoeting heeft met president Macron. Het onderhoud in het parlement met de fractieleiders, waaronder Guy Verhofstadt, en een enkele specialist zal kort zijn. Zij krijgen slechts twee minuten spreektijd. De effectieve hoorzitting begint rond 18.20 uur.

Europees Parlementsvoorzitter Antonio Tajani (r.) verwelkomt Mark Zuckerberg (l.). Beeld REUTERS
Europees Parlementsvoorzitter Antonio Tajani (r.) verwelkomt Mark Zuckerberg (l.).Beeld REUTERS

17.30 uur - Achtergrond

De Facebook-topman zal naar alle verwachting opnieuw excuses aanbieden voor de rol van zijn bedrijf in het misbruik van privégegevens van gebruikers in het schandaal rond Cambridge Analytica. Facebook heeft onvoldoende verantwoordelijkheid genomen rond gebruikersdata, nepnieuws en buitenlandse beïnvloeding van verkiezingen, zal hij verklaren in het Europees Parlement, waar veel verontwaardiging heerst over de kwestie.

Het bedrijf heeft een deel van de getuigenis van Zuckerberg vrijgegeven. De topman erkent dat het bedrijf fouten heeft gemaakt, maar hij zal benadrukken dat Facebook veel in Europa investeert, door te wijzen op activiteiten in Parijs, Londen en nog te openen datacenters in Zweden, Ierland en Denemarken.

"We zijn betrokken bij Europa'', aldus Zuckerberg. "Veel van de waarden waar Europeanen het meest aan hechten delen wij: van het belang van mensenrechten en de behoefte aan gemeenschappelijkheid tot een liefde voor technologie.'' Ook zal hij wijzen op de vluchtelingen in Europa die via Facebook contact houden met hun familie en op de rol van het netwerk bij aanslagen. Gebruikers kunnen dan aangeven of ze veilig zijn.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234