Donderdag 20/06/2019

Kinderhandel

Verhandelde een Belgische vzw ontvoerde kinderen uit Guatemala als weeskinderen?

Coline Fanon werd in 1990 overhandigd aan Hacer Puente, een Belgische vzw die adopties uit Guatemala regelde. Via hen kwam ze terecht bij een Belgisch gezin dat zich van geen kwaad bewust was. Beeld vrt

Wat was de rol van de Belgische vzw Hacer Puente bij malafide adopties uit Guatemala in de jaren 80 en 90? Uit een brief die De Morgen kon inkijken, blijkt dat oprichter Bernard Sintobin en zijn vrouw daarvoor nauwe contacten onderhielden met de dictatuur in Guatemala.

Het was een van de meest memorabele momenten uit de tv-reeks Bargoens op Eén. Sophie Villers en Coline Fanon die jaren na hun adoptie als weeskind uit Guatemala op zoek gaan naar hun biologische ouders, die toch nog blijken te leven. Filmlocatie: de residentie van Ofelia Rosal de Gamas, de schoonzus van de voormalige dictator Oscar Humberto Mejía Victores, in de stad Antigua.

In deze residentie, nog altijd in handen van de presidentiële familie, werd Coline Fanon in 1990 overhandigd aan Hacer Puente, een Belgische vzw die adopties uit Guatemala regelde. Via hen kwam ze terecht bij een Belgisch gezin dat zich van geen kwaad bewust was. “Ook ik wist van niks”, zegt de biologische vader van Fanon in Bargoens, terwijl hij zijn dochter na 30 jaar huilend in de armen valt.

Sintobin en Unicef

Programmamaker Eric Goens reageerde afgelopen weekend als een wesp gestoken toen hij hoorde dat Bernard Sintobin is aangesteld als directeur bij de Belgische tak van Unicef, het kinderfonds van de Verenigde Naties. Sintobin en zijn vrouw waren in 1985 de oprichters van Hacer Puente. “Vraagje: hoe zit het met de rechten van de adoptiekinderen uit Guatemala die zijn verhandeld door Hacer Puente van penningmeester Sintobin?”, klonk het op Twitter.

Sintobin en zijn vrouw adopteerden in 1983 twee jongens uit Guatemala via de Belgische Michèle Boucq, de vrouw die in Bargoens genoemd wordt als de Belgische spil in het netwerk. Daarna richtten ze samen met haar de vzw op. Binnen die vzw fungeerde Sintobin niet alleen als penningmeester. “Mijn vrouw en ik begeleidden Nederlandstalige koppels”, vertelt hij aan De Morgen. “Omdat we gedreven en idealistisch waren.”

Sintobin ontkent dat hij meewerkte aan schimmige adopties. “Het enige wat we deden, was adoptiebemiddeling. Niet meer, niet minder. We rekenden zelfs geen administratiekosten aan.” Dat hij samenwerkte met Ofelia de Gamaz erkent hij wel. “Zij zorgde dat de dossiers op het juiste adres terechtkwamen”, zegt hij. “Maar is dat dan een probleem? Het is niet omdat iemand een dictator is dat de rest van zijn familie ook corrupt is.”

4.500 dollar 

Uit een brief die Hacer Puente destijds verstuurde aan kandidaat-adoptieouders, blijkt dat de organisatie per adoptie toch 5.000 Belgische frank kosten aanrekende. De kosten in Guatemala liepen daarentegen op tot ruim 4.500 dollar. “De wachttijd varieert van 9 maanden tot één jaar”, staat er in de brief. “Hoewel de kinderen in een goede gezondheid aankomen, zou het kunnen dat er toch kleine problemen opduiken. Maar niets ernstigs.”

Sintobin zegt dat alle betalingen naar tussenpersonen in Guatemala gingen. Zij zorgden ervoor dat alle administratieve kosten werden geregeld. “Guatemala is een land met veel corruptie en een warrige administratie”, klinkt het. “We hadden een aantal contactpersonen die bemiddelden met de administratie.” Onder wie dus Ofelia de Gamaz. “Als blijkt dat zij de biologische ouders van de adoptiekinderen heeft bedrogen, dan heeft ze ons ook bedrogen”, zegt Sintobin. “We deden dit om de mensen ginder te helpen. Dat er een dictatuur was, was net de reden om het wel te doen.”

Scout voor vrouwen

Volgens de Guatemalteekse nieuwssite Plaza Publica fungeerde de Gamaz in de jaren 80 als ‘jaladora’, een scout voor vrouwen die hun kinderen willen opgeven voor adoptie. Haar schoonbroer leidde het land van 1983 tot 1985 en benoemde haar aan het hoofd van een staatsgestuurd weeshuis. Maar in 1987 werd ze er door de politie van beschuldigd een adoptiecircuit te hebben opgezet dat 24 kinderen, tussen een maand en twee jaar oud, vasthield.

In datzelfde jaar schreef de vrouw van Sintobin in naam van Hacer Puente een brief naar de Belgische adoptieouders. In die brief merkte ze op dat er in Guatemala vragen worden gesteld bij de adopties. “Momenteel hebben de negatieve geruchten een hoogtepunt bereikt. De adopties worden sterk in twijfel getrokken. De kinderen zouden niet geadopteerd worden, maar in werkelijkheid verkocht”, staat er in de brief.

Positieve verhalen

Sintobins echtgenote vroeg de adoptieouders om positieve verhalen te delen. “Enkel adoptieouders kunnen bewijzen dat de beschuldigingen totaal ongegrond zijn.” Opvallend is dat ze expliciet een schriftelijke bedanking vroeg van De Gamaz. “U mag vermelden dat u Ofelia de Gamaz erg dankbaar bent om wat ze voor uw kind gedaan heeft. U moet vooral de nadruk leggen op het feit dat uw kind hier gelukkig is. Alle bewijsmateriaal in die zin is welkom.”

Sintobin houdt het erop dat hij onschuldig is. “Ik sta 100 procent recht in mijn schoenen.” Dat het parket de zaak nu onderzoekt, wil niet zeggen dat er effectief iets verkeerd is gebeurd.”

In 1992 is de vzw Hacer Puente stopgezet, maar vrijwel gelijktijdig werd een nieuwe opgericht, Hacer Puente-Guatemala. Volgens Sintobin is dit om nieuwe Belgische adoptieregels het onmogelijk maakten om op vrijwillige basis de adopties verder te zetten. De nieuwe vzw deed geen adopties meer, wel volgens hem kleinere projecten in Guatemala rond kinderopvang en alfabetisering. De vzw stopte in december haar activiteiten, maar dat zou het gevolg zijn van privéredenen en losstaan van het huidige onderzoek naar de adopties. Sintobin ziet niet in hoe dit zijn werk bij Unicef bemoeilijkt. “Unicef heeft hier niets mee te maken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden