Zaterdag 22/01/2022

Verhalen uit de praktijk

In de Gentse praktijk De Bleekweide begeleidt Anna Van der Cruyssen dagelijks jonge mensen. Deze week kwam er een jongen van 12 langs, die bang was voor de eerste schooldag, en wat dat allemaal zou veranderen.

Op de mat zit een twaalfjarige jongen. Bedeesd probeert hij taal te geven aan zijn gevoel. Hij zou de grote sprong maken naar het eerste middelbaar. Zenuwachtig voelt hij zich, stress zorgt ervoor dat hij niet meer kan slapen en eten. Hij wil met mij een survival-plan maken. Hoe overleef ik dit schooljaar, dat is de vraag die in zijn hoofd blijft hangen. Het idee kreeg hij, nadat zijn ouders hem verteld hadden dat de tijd van klein zijn nu voorbij is. Hij is groot geworden.

"Spelen, daar is nu een einde aan gekomen", zo formuleerden ze het aan hem. Ook zijn vele hobby's zou hij moeten afbouwen, alles zou nu in het teken staan van school, leren en goede punten halen. Ze vertelden hem ook over de strenge leerkrachten. Die zitten in zijn hoofd als echte monsters. Aantekeningen in zijn agenda, daar moest hij ook voor uitkijken, en opletten voor slechte vrienden en dat hij nooit drugs of sigaretten mocht aannemen. Wees altijd stil en maak je klein, was hun laatste raad aan hem.

Ze vertelden hem niet hoe hij met deze dingen kan omgaan, indien ze zijn pad zouden kruisen. Ook vertelden ze hem niet dat hij niet bang hoeft te zijn. Dat hij een fantastisch gevoel voor humor heeft en daardoor zeker en vast vrienden zal vinden. Dat ze trots op hem zullen zijn, wanneer hij op de eerste dag door die grote poort zal stappen. Dat het hem zal lukken. En zo niet, dat zij er elk moment zullen zijn om hem op te vangen. Dat vallen bij het leven hoort, en dat af en toe falen heel gewoon is.

Op het einde kiest hij een krachtsteen, die hem zal bijstaan in moeilijke momenten. Stevig houdt hij hem vast in zijn ene hand, in de andere draagt hij zijn overlevingsplan. Dit is de eerste keer, maakt hij mij duidelijk, met zijn vinger vastberaden in de lucht. "Ben je er zeker van dat ik het kan?" Ik knik. "Straks ga ik de jungle in", zegt hij me heel stil. "Je bent er klaar voor", lach ik hem toe.

September is voor heel wat kinderen en jongeren een moeilijke maand. Je ziet hen kijken met grote ogen, onwetend wat hen in het nieuwe schooljaar te wachten staat. Ze praten en dromen van een eeuwige vakantie, om de confrontatie en ook de onzekere toekomst op een afstand te houden. Het schooljaar betekent een nieuwe start, en die brengt nieuwe angsten met zich mee. Vele vragen blijven onbeantwoord. Ze praten over het mysterie van de grote schoolpoort en die eerste kleine stap.

Ouders en kinderen gaan heel verschillend om met de intrede van het nieuwe schooljaar. Ouders 'hopen' vooral, en dreigen daardoor hun onzekere kind te verliezen tussen de maatschappelijke en schoolse verwachtingen. Zenuwachtig banen ouders zich een weg door de supermarkten, druk overleggend met hun kinderen over de duurzaamheid van het aan te kopen materiaal. "Soberheid is in", zegt een mama uitentreuren tegen haar dochter. Het meisje trekt zuchtend haar schouders op en kijkt weg.

Je ziet van mijlenver dat ze verwachten dat hun kind het dit jaar goed zal doen. Ze proberen alles goed te plannen en onverwachte gebeurtenissen te 'controleren'. Hun boeken worden netjes gekaft, de haren worden kort en strak geknipt, met de zorgleerkrachten worden afspraken gemaakt. "Ze kunnen maar beter goed voorbereid zijn", zegt een vader mij op de gang. Tal van todolijstjes worden opgemaakt. Samen zoeken naar het juiste evenwicht tussen hobby's en schoolwerk.

Ouders willen het beste voor hun kinderen. Maar wat als kinderen dit 'beste' ervaren als een gebrek aan vertrouwen in hun mogelijkheden? Wat als het 'beste' te imposant voor hen lijkt en bij aanvang al zwaar op hun schouders drukt? Zou het kunnen dat je dan aan kinderen het signaal geeft dat de kans op falen groot is? Voordat zij ook maar een inspanning hebben gedaan?

Misschien moet je gewoon vertrouwen hebben in hun draagkracht. Te vaak wordt de draaglást een uitgangspunt. Kunnen wij kinderen leren dat angst een normale emotie is en dat falen evengoed bij het leven hoort? Pijn proberen te voorkomen, je kind te allen tijde beschermen, dat is voor een ouder een natuurlijk gegeven. Maar sluit je op die manier het echte leven niet buiten? Ja hoor, je kunt kinderen 'leren leren'. Je kunt investeren in hun toekomst. Gesprekken met leerkrachten en andere instanties geven een veilig gevoel. Maar aan wie, vraag ik me af?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234