Vrijdag 18/06/2021

Verhalen over het moeilijke bestaan onder de dictatuur

Joey Burns van Calexico beleefde in Chili zijn culturele thuiskomst

Het horen van de naam Calexico bezorgt ons telkens weer een dorstig gevoel. De groep staat namelijk al een decennium synoniem voor de warmste woestijnrock van het noordelijk halfrond. Vorig jaar viel het gezelschap uit Arizona nog uitgebreid te horen op de soundtrack van de roemruchte Dylanfilm I'm Not There, maar hun tentakels strekken zich op de knappe nieuwe cd Carried to Dust uit tot Zuid-Amerika. 'Dat continent heeft ons politiek bewustzijn enorm verscherpt.'

Door KOEN DE MEESTER

John Convertino en Joey Burns werden bekend als de ritmesectie van Howe Gelbs Giant Sand. Toen ze voor zichzelf begonnen als Calexico -een gouden combinatie van diepgravende songs met sprankelende mariachitrompetten- brak het duo al snel internationaal door. De groep zweert bij een uit duizenden herkenbaar geluid, maar op Carried to Dust (HHHH) verbreedt het gezelschap wel gevoelig de intellectuele horizon. Gitarist/zanger Joey Burns vertelt hoe die verruiming zijn leven en denken veel rijker heeft gemaakt: "Toeren betekent voor ons meer dan ergens spelen. Toen we vorig jaar naar Zuid-Amerika gingen, wilde ik daar het perspectief van de mensen uit mijn generatie weten. Met de ontmoetingen kwamen ook de verhalen. Ze gingen over het moeilijke bestaan voor de achterblijvers tijdens de militaire dictatuur en de harde ervaringen van de bannelingen. Verder waren er nog de problemen die hun terugkeer met zich meebracht." Dat laatste gegeven werd zelfs een van de thema's van de nieuwe plaat. Burns voelde namelijk een grote verwantschap met de thematiek van de vluchteling die na lange tijd terugkeert.

Door veelvuldig van huis te zijn, veranderde zijn zicht op het eigen land. "Europa was voor ons een openbaring omdat cultuur daar veel meer een onderdeel is van het dagelijks leven dan in Amerika. Chili scherpte dan weer mijn politiek denken aan." Al in de eerste song van Carried to Dust hebben ze het over Victor Jara, de Chileense zanger en activist die vermoord werd door de militairen in 1973. In het conservatieve Amerika wordt hij nog steeds als uiterst links bestempeld. Alhoewel. "De Verenigde Staten zijn langzaam aan het veranderen. Onlangs ben ik na een jarenlang lidmaatschap bij de Green Party overgestapt naar de Democraten zodat ik tijdens de voorverkiezingen voor Barack Obama kon stemmen. Het was iets dat ik moest doen. We beleven een scharniermoment in de geschiedenis."

De reis naar Zuid-Amerika was ook op een ander vlak een openbaring voor Burns: "Het was een soort van culturele thuiskomst. Ik hoorde daar overal de muziek uit mijn jeugd. De liedjes die mijn ma aan de vaat zong, kwamen van daar en blijkbaar had ik ze ergens diep in mijn geheugen opgeslagen. Dat was een ontroerende ervaring en daarnaast stond ik ineens op plaatsen waarover ik met zoveel genoegen gelezen had. Dat was gewoonweg fantastisch. Ik denk aan de twee huizen van de grote dichter Pablo Neruda. Eén ervan was oneindig mooi en daarover heb ik het in 'The House of Valparaiso'. Zijn andere woning lag exact naast een club waar we speelden in Santiago de Chile. Onze vrienden daar vertelden hoe tijdens de militaire coup al zijn bezittingen uit het raam werden gegooid en hoe hij een tijdje later in mysterieuze omstandigheden stierf. De mensen daar zijn nog steeds op hun hoede en als we het hebben over Obama, dan hoor ik steevast hun bezorgdheid om zijn lot. Ik begrijp dat ze denken aan Martin Lurther King of Bobby Kennedy, maar daar mag je je niet op blind staren. Anders verandert er nooit iets."

Burns en zijn band hebben de afgelopen jaren nog wat anders gedaan dan rondgereisd. Zo speelde Calexico op de soundtrack van I'm Not There als begeleiders van Iron & Wine, Jim James van My Morning Jacket, Charlotte Gainsbourg, ex-Byrdszanger Roger McGuinn en Willie Nelson. "Een kortstondige, maar fijne ervaring", volgens Burns. "Vooral met Nelson willen we graag voor een volledige cd de studio induiken. We hebben het echter allemaal zo druk dat ik het niet snel zie gebeuren. Hoezeer ik het ook zou willen: naast Calexico werk ik nog samen met Amparo Sanchez (verder bekend als Amparanoia) en de Spaanse zanger Jairo Zavala aan het Depedro-project waarvan volgend jaar een cd verschijnt." Toch blijft hij erbij dat Calexico op de eerste plaats komt, ook al omdat medestander John Convertino hem na aan het hart ligt. "Ik ben de man in de band met te veel ideeën, terwijl John alles in balans brengt en interessant maakt. Hij is niet bezig met de nieuwste rages, leest liever John Fante en bekijkt het allemaal maar. Het liefst van alles zit hij rond de tafel met zijn familie terwijl op de achtergrond oude jazzplaten uit de jaren vijftig draaien. Hij weet hoe je rustig moet leven en ik heb hem dan ook echt nodig. Hij is namelijk de enige die ervoor zorgt dat ik en Calexico niet doldraaien."

Carried to Dust is nu uit op City Slang.

DOWNLOAD EERST: 'House of Valparaiso'

Ik ben de man in de band met te veel ideeën, terwijl John alles in balans brengt en interessant maakt

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234