Zondag 18/04/2021

Vergeven en vergeten. Amen

Aartsbisschop André Léonard en zijn voormalig woordvoerder Jürgen Mettepenningen gaan ondanks hun meningsverschillen opnieuw onder hetzelfde dak werken. Want, 'verzoenen is een mooie christelijke deugd.' Maar, hoe begin je daar dan in godsnaam aan?

Niet eens zo lang geleden liep het conflict tussen Jürgen Mettepenningen en zijn voormalige werkgever André Léonard zo op dat er zelfs een persconferentie werd georganiseerd om erover te communiceren. "Léonard gedroeg zich als een spookrijder die vindt dat iedereen die hij tegenkomt in de verkeerde richting rijdt", sprak Mettepenningen toen. Dus nam hij ontslag als woordvoerder van de aartsbisschop.

Dat is ondertussen drie jaar geleden en het lijkt voltooid verleden tijd. Mettepenningen gaat opnieuw aan de slag in het aartsbisdom, als directeur van de dienst Identiteit van het vicariaat Onderwijs. Alles vergeten en vergeven dus? "Verzoening en vergeving zijn mooie christelijke deugden. We hebben het vertrouwen in elkaar herbevestigd", zegt Mettepenningen op Radio 1.

"Mooi", vindt Robert Delathouwer, federaal coördinator buurtbemiddeling. "Zelfs atheïsten zoals ik vinden vergeven en verzoenen goede waarden. Het is positief dat twee mensen van zo'n niveau de boodschap geven dat ze opnieuw samen door een deur kunnen. Dat bewijst dat ze mensen zijn die nadenken."

Er waren doorheen de geschiedenis natuurlijk al opvallendere verzoeningen. De eerste publieke handdruk tussen Yitzhak Rabin en Yasser Arafat zorgde in 1993 voor een iconisch beeld, met behulp van voormalig Amerikaans president Bill Clinton. Het (ver)zoenen van de Oost-Duitse leider Erick Honecker en Sojvetleider Leonid Brezjnev blijft een iconisch beeld voor velen.

Onvoorspelbaar

Ondanks de voorbeelden gelooft niet iedereen in de huidige maatschappij altijd snel in een verzoening. "Als ik voorstel om te kiezen voor bemiddeling in plaats van naar de rechtbank te stappen, antwoorden cliënten meestal dat dat het beste zal zijn. 'Of het zal marcheren, is iets anders", voegen ze er daarna meestal aan toe', vertelt advocaat-bemiddelaar Luc Steyaert. "Waarom? Omdat mensen op dat moment meestal nog overtuigd zijn van hun eigen gelijk." Terwijl je volgens Steyaert ook kritisch moet zijn voor jezelf, als je een conflict wil oplossen. "Dat valt mensen die een conflict al lang alleen vanuit hun standpunt bekijken vaak moeilijk."

Ook buurtbemiddelaars merken soms gauw wanneer verzoenen niet aan de orde zal komen. Als iemand maar blijft ratelen over de eigen problemen en niet luistert, wordt het waarschijnlijk niets. Als iemand met een eisenpakket verschijnt, ook niet. Als iemand alleen praat met bemiddelaars om een dossier voor de vrederechter samen te stellen, zit het er al helemaal niet in.

Of meestal toch niet, "want mensen zijn heel onvoorspelbaar", merkte Els Bruyndonckx, teamhoofd Participatie en Bemiddeling van de stad Antwerpen al. Zolang buren, familieleden, collega's en anderen uit eigen beweging een oplossing willen vinden voor hun conflict kan het namelijk nog alle kanten uit.

"Kinderen kan je nog verplichten om sorry te zeggen tegen de ander. Bij volwassenen werkt zoiets niet. Een authentieke reactie is belangrijk als je het met iemand wil bijleggen", zegt Nancy Van Eynde. Ze werkt als bemiddelaar voor Suggnomé, een vzw die bemiddelt tussen daders en slachtoffers van een misdrijf. Ongeveer de helft van de mensen die Suggnomé aanschrijft, reageren op die brief. Ongeveer een derde van hen stemt in met bemiddeling, met een mogelijke verzoening als neveneffect.

Opportunisme

"Op basis daarvan kan je niet concluderen of mensen nu meer of minder dan vroeger bereid zijn en in staat zijn om conflicten via dialoog op te lossen. Maar ik vind het toch hoopgevend dat zoveel mensen na zulke grote conflicten toch nog de dialoog met elkaar aangaan."

Maar zijn de bedoelingen van die mensen dan altijd zo goed? Misschien willen ze hun conflict wel van de baan uit opportunistische redenen. "Natuurlijk kom je waarschijnlijk pas tot een oplossing als elke partij daar baat bij heeft", bevestigt advocaat-bemiddelaar Steyaert. "Is dat een opportunisme?"

Ook Van Eynde stoort zich daar niet aan. "Opportunisme is zo menselijk dat het er waarschijnlijk bijhoort als mensen het bijleggen. Ach, iedereen heeft toch een reden waarom hij of zij iets doet?"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234