Dinsdag 15/06/2021

Vergeten miljonairs van het internet Stilaan wordt een nieuwe generatie internetpioniers onbetamelijk rijk met sociale netwerken, iPhone-apps en webdiensten. Ondertussen verkasten hun voorgangers, die voor de crash van 2000 nog het mooie weer maakten op het internet, naar de anonimiteit. Wat is er ondertussen met hen gebeurd? Door Ronald Meeus

Hoe verging het de pioniers van veelbelovende ondernemingen op het wereldwijde web?

Onlangs haalde Elon Musk (39), in 1999 een van de oprichters van het onlinebetalingssysteem PayPal, nog het nieuws omdat hij liefst 24 miljoen dollar (19 miljoen euro) rijker is geworden na de beursgang van Tesla, een Amerikaanse fabrikant van elektrische sportwagens die hij enkele jaren geleden oprichtte.

Een normaal mens komt daarmee wel eventjes toe, maar niet Musk: eigenlijk heeft hij zijn broek gescheurd aan de hele operatie, want tijdens de twee jaar lange aanloop naar Tesla’s IPO pompte hij 35 miljoen dollar (28 miljoen euro) van zijn eigen geld in het bedrijf om het boven water te houden. Ook stak raketwetenschapper Musk ondertussen al zo’n 100 miljoen dollar (79 miljoen euro) van zijn zuurverdiende centen in hobbyproject SpaceX, een van de pioniers in de opkomende private ruimtevaart.

Het is eigenlijk geld dat hij niet kan missen: het grootste deel van zijn ongeveer 400 miljoen dollar (316 miljoen euro) bedragende vermogen is virtueel, want het bestaat uit aandelen en aandelenopties.

Geregeld leent hij geld van rijke vrienden om rond te komen. In een verklaring die hij aan een Amerikaanse rechtbank deponeerde tijdens zijn echtscheiding, liet hij vorige maand nog optekenen: “Vier maanden geleden raakte het geld op.”

Voor googelen een begrip werd, zochten we allemaal dingen op het internet via AltaVista. Dat is exact twaalf jaar geleden: toen kwamen Googleboys Sergey Brin en Larry Page op het strijdtoneel, en werd AltaVista snel irrelevant.

Het ware verhaal is echter dat AltaVista dat eerder aan zichzelf te danken had dan aan Google: de twee opeenvolgende eigenaars, Digital en Compaq, hadden niet echt een passende strategie voor de zoekmachine, en toen de dienst werd geherlanceerd als het zoveelste internetportaal, trok Louis Monier (54), een van de stichters van AltaVista, de deur achter zich dicht.

Enkele overnames en een mislukte beursgang later werd de zoekmachine opgeslokt door concurrent Yahoo!, en Monier verkaste naar eBay, waar hij technologiechef werd. Later, in 2005, kwam hij zelfs aan boord van Google, waar hij een intern zoeksysteem hielp opzetten. Na Google was er nog een kort verblijf bij de zoekmachine-start-up Cuil.com, waar hij na een maand alweer vertrok. Op zijn LinkedIn-pagina staat de afgelopen twee jaar geen nieuw emplooi meer opgelijst.

Eventjes leek alles wat de uit Zweden afkomstige Londenaar Niklas Zennström (44) aanraakte in goud te veranderen. In 2001 lanceerde hij, samen met zijn tien jaar jongere copain Janus Friis, het bestandsuitwisselingsnetwerk KaZaA. Toen die smeltkroes van illegale film- en muziekbestanden in 2003 werd verkocht aan de Australische groep Sharman Networks, besloten de twee hun kennis in zogeheten ‘peer to peer’-netwerken (massieve informatieclusters die worden opgehouden door de individuele computers van miljoenen gebruikers) in te zetten in de internettelefonie, en was Skype geboren. Het werd snel een internetbegrip, en is vandaag goed voor meer dan 520 miljoen wereldwijde gebruikers.

Toen Skype in 2005 werd verkocht aan eBay, wilde Zennström, opnieuw samen met Friis, deze keer de tv-industrie hervormen met het internetplatform Joost, maar dat werd vooralsnog geen succes.

Ondertussen ging Zennström zelf investeerdertje spelen (hij is mede-oprichter van het durfkapitaalbedrijf Atomico) en is hij ook een van de investeerders die eind 2009 Skype terugkochten van eBay. Zennström is nu opnieuw bestuurder bij het bedrijf. Zijn nettowaarde wordt momenteel begroot op 312 miljoen euro.

De in Parijs geboren Iraniër Pierre Omidyar (43) startte halfweg de jaren negentig een internetbedrijf op dat van bedrijfsmythes creëren een kunst heeft gemaakt. Veilingsite eBay, vandaag een slordige 27 miljard dollar (21 miljard euro) waard, begon eigenlijk als AuctionWeb, een subsectie van een informatiesite die Omidyar in 1995 had opgezet over het ebolavirus. De site werd echter populair bij de eerste internetgebruikers dankzij een aantal al dan niet gefabriceerde verhalen (aanvankelijk, zo luidde een later door het bedrijf weerlegde mythe, was de site bedoeld voor verzamelaars van Pez-snoepjestubes) en referentiegebruikers (zoals Uncle Griff, zeg maar de eerste community manager).

Snel na de oprichting werd AuctionWeb herdoopt tot het blitsere eBay. Al even gezwind groeide het bedrijf echter boven de managementcapaciteiten van computerprogrammeur Omidyar uit. In 1998, nadat de site bijna platging doordat hij de bezoekerstrafiek zwaar had onderschat, gaf hij het zitje van CEO door aan Meg Whitman. In de lente van 2000 stapte hij op volstrekt onepische wijze uit het bedrijf. Een week later, zo schreef eBay-watcher Adam Cohen, was zijn stoel ingenomen door een vers aangeworven jongeling uit de marketingafdeling. Omidyar verhuisde naar Parijs, waar hij eerst enkele jaren in volstrekte anonimiteit vertoefde met zijn vrouw en drie kinderen. Ondertussen verkasten ze alweer naar Honolulu, vanwaaruit hij een filantropisch investeringsbedrijf uitbaat. Zijn nettowaarde bedraagt 5,5 miljard dollar (4,3 miljard euro), die voornamelijk bestaat uit eBay-aandelen.

De oprichter van onlinewinkel Amazon.com is zowat de enige internetpionier die nog steeds aan het roer van zijn start-up staat, en - meer nog - de afgelopen tien jaar de boeg al enkele keren naar onbevaren wateren heeft gewend. Onder het bewind van stichter Jeff Bezos (46) werd Amazon bijvoorbeeld een pionier in gepersonaliseerd internetshoppen: de site onthoudt welke producten u bekijkt en koopt, en levert u bij een volgend bezoek suggesties op basis daarvan. Ook kwam hij twee jaar geleden met de allereerste succesvolle eBooklezer op de proppen: de Kindle. Bezos is zo iemand die maar niet kan loslaten: sinds hij Amazon oprichtte in 1994, micromanaget hij volgens het Amerikaanse magazine Portfolio zowat alles in het bedrijf - van kleine details in een contract tot de manier waarop hij geciteerd wordt in bedrijfscommuniqués.

Bezos houdt zich ook relatief weinig met folietjes bezig: naast Amazon richtte hij in 2004 het private ruimtevaartbedrijf Blue Origin op, en ondertussen investeert hij ook hier en daar in nieuwe internetstart-ups. Met zijn investeringsmaatschappij Bezos Expeditions zit hij onder meer in het kapitaal van Twitter. De nettowaarde van Bezos wordt geschat op 12,3 miljard dollar (9,7 miljard euro).

Ongetwijfeld is die van Glenn Zweig de obscuurste naam uit dit rijtje. Maar in april 2000 kwam hij nog prominent in het nieuws. Hij was namelijk de oprichter van Healthshop.com, volgens de overlevering het eerste slachtoffer van de dotcomcrash uit 2000. Het bedrijf, dat sinds 1998 schoonheids- en gezondheidsproducten verkocht via het net, ging op 10 april 2000 ten onder met een investeringsportefeuille van liefst 30 miljoen dollar (zo’n 23 miljoen euro, inflatie niet meegerekend). Zweig had het dan ook begrepen: hij vertelde aan iedereen die het horen wilde dat het economische klimaat aan het veranderen was, dat de dotcomzeepbel op barsten stond en dat er nog meer dotcombedrijven eenzelfde lot zouden ondergaan. Hij kreeg overschot van gelijk: vlak na Healthshop.com viel het hele kaartenhuisje in elkaar.

Zweig behoorde tot het type internetondernemers dat níét kon uitcashen, en moest helemaal opnieuw beginnen. Zijn antecedenten tussen Healthshop.com en nu staan dan ook alleen maar opgelijst op zijn LinkedIn-pagina: hij ging als businessconsultant werken, dook vervolgens de vastgoedsector in, en verkoopt nu luxe-appartementen in bijberoep. Zijn hoofdbezigheid: geslaagde ondernemers adviseren in het beheer van hun vermogen, voor zakenbank Goldman Sachs. Misschien moet iemand Elon Musk zijn telefoonnummer maar eens aan Zweig doorspelen?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234