Woensdag 17/07/2019

Vergeten lichamen

Dans gaat letterlijk, maar ook figuurlijk door voor een lichtvoetig medium. En dus ook een verleidelijk medium. Die gemeenplaats klopt allang niet meer, maar zeker niet in het geval van de Oostenrijkse choreograaf Philipp Gehmacher. Zijn werk biedt slechts schaarse, vaak onhandige, haast autistische bewegingen. Toch loont het om door die zure appel te bijten. Zijn werk geeft een verborgen, zelfs vergeten beeld van het lichaam prijs.

In Maasmechelen bracht Gehmacher Incubator, een stuk dat hij voor elke locatie herwerkt. Het reveleert waar Gehmacher op uit is: tonen wat lichamen uitdrukken voorbij de grens van bekende dansstijlen en conventies. Dat levert een weerbarstig schouwspel op. Een danser stapt het podium op en loopt meteen tegen een muur op om er lang te blijven staan. Een andere houdt de handen stijf tegen zijn romp gedrukt. Weifelend, nu sneller, dan weer trager steekt hij het podium over en houdt plots halt in een gespannen, voorovergekromde houding. Meer dan dit soort acties krijg je in het begin niet. Zelfs communicatie is er niet. Hoogstens heffen de performers, vaak verkrampt, een arm omhoog of opzij, alsof ze de maat van de ruimte of de afstand tegenover anderen willen inschatten.

Later komen daar lichtwisselingen bij. Geel licht slaat om in rossig schijnsel en dan weer in het helle wit van hogedruklampen. Dat hakt de tijd in stukken. Ook klankfragmenten uit films van John Cassavetes kleuren de scènes in, zonder ze te verklaren. Aan het slot komt uit de boxen die, als een vijfde performer in het midden staan, het melancholische 'Rapture' van Anthony & The Johnsons, een lied dat zowel over extase als over uiteenvallende lichamen spreekt. Dan raken de performers elkaar toch nog aan. Ze begeleiden elkaars ledematen en lijven omhoog, omlaag, vooruit, maar haast zonder gevoel, alsof ze uitzoeken hoe die gewichten te verslepen.

Wat is hier aan de hand? Meestal zien we lichamen niet 'zomaar'. We zien vooral het imago dat de bezitter ervan koestert en aan zijn omgeving wil prijsgeven. Mensen vertonen zich zoals ze willen (gezien) zijn, niet zoals ze echt zijn. Deze lichamen tonen wel wat ze zijn: fragiele, kwetsbare dingen. Ze spreken een onbeholpen, maar daarom niet onduidelijke taal. Het is onder meer de taal van zieke, weerloze lichamen die er niet meer in slagen een imago hoog te houden. Niet dat Gehmacher ziekte toont. Hij toont vooral een lichaam dat we vergeten zijn.

Jeroen Peeters schreef over dit lastige werk een mooie tekst. Die reveleert echter een fundamenteel probleem: Gehmacher wil een lichaam laten zien dat haast ondanks zichzelf expressief is. Een podiumact is echter een bewuste constructie, dus bewuste expressie. Dat is de paradox van dit toch erg overtuigende werk: hoe vermijd je vals spelen op een podium?

Schaduwlichamen, over het werk van Philipp Gehmacher en Raimund Hoghe van Jeroen Peeters en Martin Hargreaves is uitgegeven door CC Maasmechelen i.s.m. Dans in Limburg. www.ccmaasmechelen.be.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden