Woensdag 21/10/2020

Vergeten klasse uit de derde wereld

Een WK voetbal is meer dan een sportevenement. Wie op een WK speelt, heeft immers rendez-vous met de geschiedenis van het voetbal. Pers en publiek, waar ook ter wereld, ze schatten de prestaties van de vedetten van Japan-Korea 2002 in en vergelijken ze met de helden van Italië 1990, Argentinië 1978 of Engeland 1966. De huidige lichting Rode Duivels speelt niet alleen tegen Tunesië of Rusland, zij bokst evenzeer op tegen de schaduw van Jan Ceulemans, Eric Gerets en Guy Thys. Vandaar dat De Morgen dat roemrijke WK-verleden weer in herinnering brengt. Geen dorre opsomming van Uruguay 1938 tot Frankrijk 1998, maar iedere dag een eigenzinnige focus op de beste spelers, de hardste schoten, de vuilste overtredingen, de beklijvendste situaties en de bitterste ontgoochelingen. Dagelijks een nieuw licht op voorbije glorie en verval. Vijftig afleveringen lang.door Walter PauliSoms hebben de slechtste ploegen fantastische spelers

Dat de beste spelers van Brazilië, Duitsland of Italië ieder jaar opnieuw uitgroeien tot de absolute favorieten van de wereldbeker, is eigenlijk niets nieuws. En je moet al een Fransman, Nederlander of Argentijn zijn om daarnaast nog op het lijstje van 'legendes van het WK' te raken.

En toch speelden een paar van de kleurrijkste figuren uit de geschiedenis van het WK bij de allerkleinste ploegen. Het is de eerste klasse van de derde wereld: ploegen zonder de minste kans, maar soms met een voetballer die de grootste ploegen doet wankelen.

Ook de Belgen kunnen ervan meepraten. Een van de beste elftallen Rode Duivels ooit - de selectie van Guy Thys uit 1982 - werd op een hoopje gespeeld door zo'n nobele onbekende. Nochtans hadden 'onze jongens' toen een hele reputatie. Coeck, Ceulemans, Vandenbergh en co. hadden zonet uittredend wereldkampioen Argentinië verslagen, en dan nog in de openingswedstrijd. 'Ons' WK kon niet meer stuk, tot ineens bleek dat Hongarije - een andere ploeg uit de poule - met 10-1 had gewonnen van El Salvador, het grootste verlies ooit in een wedstrijd op een WK-eindronde. Guy Thys vergat even zijn tactisch instinct en bestempelde El Salvador een beetje overmoedig als "een ploeg die niet thuishoort op een toernooi als dit". Dat had hij beter niet gedaan. Want ook al was El Salvador weggespeeld, iedereen had gezien dat de creatiefste man aan Salvadoraanse zijde speelde. Gonzalez - Speedy Gonzalez, zei iedereen - deed denken een opvolger van de Braziliaanse dribbelaar Garrincha. Telkens als Speedy op zijn linkerflank de bal aan de voet kreeg, was het paniek bij de Hongaren. Speedy ging, dribbelde, man voorbij, en nog een, en nog - en dan liep hij zich vast, of zijn schot miste doel, of zijn makkers wisten niet wat te doen met zijn pass. En zeiden die Belgen dat zijn team niet op een WK hoorde? Gonzalez en co. zouden de Belgen een lesje leren. Zelden waren de Belgen zo weinig 'Duivel', en was het Speedy die een wedstrijd lang diabolische kuren uithaalde. En gelukkig nog dat Ludo Coeck uithaalde met zijn verste schot ooit, of België had niet met 1-0 gewonnen.

Maar ach, Speedy had ook met een andere duivel af te rekenen: de duivel van de drank. Na de wereldbeker kreeg hij een mooi contract bij een of andere Spaanse profclub, maar drank, disco's en daar aanwezige dames deden hem de das op. Ook buiten het veld koos Speedy voor het snelle leven.

Anderen verging het gelukkig beter. Een van de aangenaamste verrassingen uit de WK-geschiedenis manifesteerde zich in 1974. In een groep met Italië, Argentinië en het sterkste elftal dat Polen ooit tussen de lijnen bracht, waren de amateurs van het straatarme Caraïbische eiland al vooraf volstrekt kansloos. Ze waren dan ook naar de wereldbeker gegaan, zo nam iedereen in 1974 voetstoots aan, als uithangbord voor hun regime. (In Haïti heerste toen nog 'papa Doc' Duvalier, een van de bloederigste dictators. Er waren op die wereldbeker trouwens nog wat collega's van hem present. Er was immers ook de gecontesteerde kwalificatie van Chili. Generaal Pinochet had net de macht gegrepen, en erg logisch speelde zijn elftal in een bloedrode trui - al zullen die Chilenen er de wrange humor niet van hebben ingezien. Verder waren er de onvermijdelijke 'Lions Invincibles' uit Zaïre, die ter meerdere eer en glorie van Mobutu moesten spelen. Dat viel even tegen. Op drie wedstrijden kreeg Zaïre 14 doelpunten binnen, zonder er één te scoren.

Terug naar Haïti. Vol zelfvertrouwen waren de Italianen voor hun eerste wedstrijd afgereisd naar het prachtige Olympisch Stadion in München. De Beierse hoofdstad ligt niet zo gek ver van Italië, dus op de tribunes zaten meer dan 50.000 toeschouwers - zeg maar: tifosi - om hun ploeg vooruit te schreeuwen. Italië kon toch niet verliezen? Ze waren de vice-wereldkampioen, ze hadden toppers in de ploeg, wereldaanvallers als Mazzola en Rivera, verder de beenharde Romeo Benetti, en ook doelman Dino Zoff, de beste ter wereld. Voor die wedstrijd was Zoff trouwens de trotse drager van een benijdenswaardig record. Hij stond al bijna 1.100 minuten in het doel van de Italiaanse elf zonder één tegendoelpunt te incasseren. En wie zou hem wat? Toch geen veredelde amateur als spits Emmanuel Sanon, een spelertje van een eerstedivisieclub uit Haïti die luisterde naar de naam 'Don Bosco', omdat dat de naam is van de patroonheilige van de missiewerking van de paters salesianen waaraan de ploeg verbonden was.

Maar sinds die dag zal Dino Zoff de naam Manu Sanon nooit vergeten. De eerste helft beloofde al weinig goeds, want de Haïtiaantjes gingen rusten bij een 0-0 stand. De tweede helft was amper begonnen, of Sanon ging ervandoor. Benetti hing meterslang letterlijk aan zijn truitje, liet los voor het strafschopgebied, Sanon verder, Zoff omspeeld, balletje binnen: Haïti leidde met 1-0, Zoffs teller bleef stilaan op 1.142 minuten. Niet dat de Haïtiaanse vreugde lang duurde - uiteindelijk won Italië met 3-1 - maar ze hadden zich wel laten zien. Tegen Polen lukte dat niet (7-0 verlies), en ook tegen Argentinië stonden ze in de tweede helft 4-0 achter. Tot Sanon zag dat doelman Carnevali te ver uit zijn goal stond, en er met een verrassende en verschrikkelijk verre lobbal 4-1 van maakte. Als vandaag in een WK een speler van welk land dan ook tweemaal scoort, en dan nog tegen Italië en Argentinië, dan wacht hem of haar minimaal een contract bij een van de betere Europese ploegen. En wat gebeurde met Manu Sanon in 1974? Hij tekende ook een contract met een westerse profploeg. Het was... Beerschot, of all places. Op het Kiel werd hij jarenlang gevierd als 'zwarte parel', de Pelé voor de Antwerpse dokwerkers. Sanon heeft het zich nooit beklaagd, maar eigenlijk had hij beter verdiend: een ploeg naar zijn kunnen, een echte topper.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234