Maandag 17/02/2020

Verfijnd proza van een ex-poëet

Peter Verhelst is een rare vogel. In 1987 verschijnt zijn debuutbundel Obsidiaan. In 1996 - dat is zes bundels later - begint hij zijn bundel Verhemelte met de woorden: 'Dit is het einde.' Voordien had hij al verklaard nooit meer een gedicht op papier te zullen zetten. De ex-poëet heeft nu een nieuwe roman uit: Tongkat. Een verhalenbordeel.

Het kan uiteraard geen toeval zijn dat een dichter eerst zes bundels bij elkaar schrijft en er dan met een zevende het bijltje bij neerlegt. In Jonge sla, een bundel 'Vlaams Literair Talent' die Meulenhoff op de Boekenbeurs in 1994 lanceerde, laat de dichter in zijn kaarten kijken. Zijn verhaal, Etgroen getiteld, wordt voorafgegaan door een pentagram, een 'vijfpunter'. Elk van de zes vakjes staat voor een thema in zijn poëzie: centraal de onthoofding (met de D van Decapitatie), en verder (in wijzerszin) de spiegel (Reflectie), de schaar (Castratie), het mes (Dissectie), het kruis (Katholicisme) en het stierengevecht (Tauromachie). Komt daar nog bij, alsof het al niet ingewikkeld genoeg is: de paradoxale verbinding van stollen en smelten, of beter: stollen en vloeien, want het gaat voortdurend over 'glas' - obsidiaan is trouwens de benaming voor zwart, gestold vulkanisch glas.

Verhelst past thematiek en paradox vervolgens toe op de seksualiteit. Het samen- of zelfs weg'vloeien' klinkt dan zo: "Hij valt zwaar/Op haar verbeten lichaam neer als bloed/En veegt zich willekeurig uit", als in een stierengevecht. Bij het 'stollen' wordt de vrijende mens opnieuw zo scherp als een glasscherf: "De vele spiegels waarin hij zichzelf beslaat,/Hij spaart ze op als scherven". Seksuele honger gaat gepaard met eten en drinken: "Ik drink, ik eet haar glas", zo staat het in zijn tweede bundel, Otto (1989). In Angel (1990) lezen we: "Kom met messen in mijn mond/ik ben uw vrouw". Peter Verhelst is, of beter: was, geen gemakkelijk dichter. Zijn beeldspraak is verfijnd, zijn taal gekunsteld, en als je zijn proza (Het spierenalfabet, de kleurenvanger) leest, krijg je de indruk dat de dichter nog altijd driftig aan het werk is. "Dat jaar was de ijzige kou een slang die beet naar je hielpezen of naar je neerhangende handen, om zich daaraan op te trekken. Opklimmend langs je ruggenwervels. Kronkelend rond je hals. Tussen je lippen door." (uit: Tongkat). Zeg niet dat we 't niet gezegd hebben.

Voorstelling van Tongkat, de nieuwste roman van Peter Verhelst, op maandag 3 mei om 20.30 uur in het café van het Lunatheater (Sainctelettesquare, Brussel). Chantal Pattyn leidt het boek in. Agna Smisdom, artistiek leider van het Kaaitheater, legt de auteur het vuur aan de schenen.

GRATIS: uitgeverij Prometheus geeft 5 exemplaren weg van Tongkat. Briefkaart naar De Morgen-Metro/Verhelst, Postbus 1, 1070 Brussel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234