Maandag 29/11/2021

Reportage

Verdrietige olifanten helpen kinderen rouwen

null Beeld © Jiri Buller
Beeld © Jiri Buller

Het lijkt een merkwaardige samenwerking: een uitvaartbedrijf, een dierenpark en een school. En toch bestaat het. In Nederland worden lagereschoolkinderen uitgenodigd om aan de hand van rouwende olifanten te praten over dood en verdriet. "Dit is een combinatie van fun en educatie."

"Als een zebraveulen zijn moeder verliest, dan is er geen andere zebra die voor hem zorgt. Maar bij olifanten ligt dat anders. Die rouwen om hun doden, die troosten elkaar, die zorgen wel voor jonge dieren als hun ouders zijn gestorven."

Het is maandagochtend, de leerlingen van de groepen 7 en 8 (vijfde en zesde leerjaar) van Montessoribasisschool De Gouden Kraal uit het Nederlandse Huizen luisteren in een zaal van Dierenpark Amersfoort naar olifantenkenner Marjo Hoedemaker. Gepassioneerd vertelt hij over het gedrag van olifanten en zijn Elephant Foundation, die zich inzet voor olifanten in Sri Lanka.

Maar dat is niet alles, want het gaat vandaag ook over de dood. Deze excursie wordt namelijk aangeboden door Yarden. De uitvaartverzorger wil basisschoolscholieren op een laagdrempelige manier laten praten over afscheid en verlies, zegt relatiemanager Monique Houtzager. Het is 'een combinatie van fun en educatie'.

Allereerst krijgen de leerlingen een documentaire voorgeschoteld waarin te zien is hoe dierenartsen in Sri Lanka een olifant proberen op te lappen die door kogels gewond is geraakt. Het werk van de mannen is tevergeefs - hoe ze ook hun best doen, het dier sterft.

Na de film spreken de leerlingen onder begeleiding van twee gespecialiseerde coaches over de dood. "Wie heeft er weleens meegemaakt dat er iemand is overleden", vraagt een van hen.

Een aantal handen gaat de lucht in.

"Alle dieren die ik heb gehad, zijn doodgegaan", zegt een meisje. "We hebben ze begraven in de tuin. Daarom wil ik nooit meer verhuizen."

Meer handen. "Mijn overgrootvader is vier jaar geleden overleden", zegt een jongen. "Zijn zoon, mijn opa dus, huilde niet, maar mijn nicht huilde wel heel hard. Dat vond ik raar."

Nog meer handen. "Mijn konijn is doodgegaan", vertelt een meisje. "Ik gaf hem elke dag eten. Nu ligt hij in de tuin begraven. Er staat een beeld van een ooievaar op."

De Gouden Kraal is de eerste school die door Yarden wordt uitgenodigd voor een dagje dierentuin, maar binnenkort krijgen meer scholen een reisje op kosten van de uitvaartverzorger aangeboden. "Er zijn acht dierenparken met olifanten", zegt Houtzager. "We gaan het over heel Nederland uitrollen."

Sociale plicht

Waarom Yarden dat doet? Niet om zieltjes te winnen of naamsbekendheid te krijgen, bezweert Houtzager. "Het bedrijf Yarden zorgt voor uitvaarten, maar de vereniging Yarden organiseert voorlichtingsactiviteiten, zoals deze lessen. Dat zien we als onze maatschappelijke verantwoordelijkheid."

De excursie eindigt bij het olifantenverblijf, waar de ene olifant een tak in stukken breekt en een andere olifant hooi uit een hoog opgehangen ton trekt. Marjo Hoedemaker vertelt nog een paar olifantenfeiten en een mop over een oppasser die een graf voor een olifant moet graven.

Dan krijgt Monique Houtzager het laatste woord. "Jullie zullen wel blij zijn", zegt ze, "dat jullie niet zelf een gat hoeven te graven als er iemand overlijdt, maar dat uitvaartorganisaties als Yarden dat doen."

De uitvaartondernemer trakteert op frietjes en een ijsje.

Kinderen en verlies

Is het nodig om met basisschoolkinderen over de dood te praten? Ja, zegt Riet Fiddelaers-Jaspers van het Expertisecentrum Omgaan met Verlies, en dan vooral op momenten dat het onderwerp zich vanzelf aandient. "Als een kind een dood vogeltje op het schoolplein ziet liggen, bijvoorbeeld, of na een item bij het jeugdjournaal over de ramp met MH17. Die gelegenheden moet een leerkracht aangrijpen om over afscheid en dood te spreken. Maar er is ook niets mis mee om het op andere momenten te doen, zoals bij zo'n excursie. Het is belangrijk voor kinderen om te leren gaan met verdriet en daarover te kunnen praten."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234