Zaterdag 23/01/2021

verdedigt beleid in autobiografie

Nog maar pas was het boek gisteren verkrijgbaar of A Journey van Tony Blair werd nummer een op de bestsellerlijsten van Amazon.co.uk. Blairs autobiografie bracht een pak reacties teweeg en was niet weg te slaan uit het nieuws. Zelf liet hij gisteren opnieuw van zich spreken door zich tijdens een interview uit te spreken voor een militaire aanval op Iran en door steun aan de regering-Cameron.

De timing van het boek is bijzonder treffend: net gisteren begon de stemming voor het partijleiderschap van Labour, een post die Tony Blair zelf 13 jaar lang heeft bekleed.

Tot 25 september kunnen leden van de partij kiezen tussen vijf kandidaten; de broers David en Ed Miliband, Ed Balls, Diane Abott en Andy Burnham. In een interview dat hij gisterenavond gaf aan BBC2 sprak Tony Blair zich niet uit voor een kandidaat, maar liet duidelijk blijken dat David Miliband, de vorige minister van Buitenlandse Zaken, zijn voorkeur had. Journalist Andrew Marr zegt op een gegeven moment dat het vrij duidelijk was aan wie Blair de voorkeur geeft, in de wetenschap dat Miliband een Blairite is. “Ik weet het, het ziet er heel duidelijk uit”, zegt Blair. “En ik zeg niet dat het niet zo is.” Maar hij zegt ook dat hij er verder niets over wil zeggen en dat Miliband vooral “heel erg zichzelf” is. Miliband reageerde gisteren trouwens op de publicatie van Blairs boek door te Twitteren: “Ik kijk uit naar de dag dat Tony Blair zegt dat hij een Miliband-ite is in de plaats van dat men mij vraagt of ik een Blair-ite ben.”

In het interview op de BBC, het eerste trouwens in de ether sinds hij premier af is, verklaart hij ook dat het Westen zich moet voorbereiden op een oorlog met Iran. Volgens hem was 11 september een belangrijk scharniermoment in de relaties tussen het Westen en Iran en begon Teheran toen ernstig met de pogingen een kernwapen te produceren. “Volgens mij is het niet aanvaardbaar dat Iran een kernwapen heeft. Ik denk dat we bereid moeten zijn om hen te confronteren, militair als dat nodig is.”

Tony Blair schrijft in A Journey ondermeer dat hij spijt had dat hij de vossenjacht had verboden. Voorts was hij vol lof over president George W. Bush en een pak minder lovend voor zijn opvolger, ex-premier Gordon Brown. Hij schrijft dat hij vaak een glaasje te veel dronk om de stress en spanning aan te kunnen en dat hij geïntimideerd was door koningin Elizabeth.

Al met al is het boek een krachtige verdediging van zijn beleid toen hij van 1997 tot 2007 premier was van Groot-Brittannië. Ondanks alle kritiek was Blair de meest succesvolle leider die Labour ooit heeft gehad. Hij zorgde ervoor dat de partij meer naar het centrum evolueerde en, na 18 jaar op de dool geweest te zijn, uiteindelijk drie verkiezingen op rij won. Het was Tony Blair die een belangrijke rol speelde in het vredesproces in Noord-Ierland, een miminumloon introduceerde in Groot-Brittannië en Schotland en Wales hun eigen parlement gaf. Maar Blair is ook geëvolueerd tot een van de minst populaire politici en daar heeft de oorlog in Irak alles mee te maken (zie kader). Dat hij tranen heeft vergoten over de doden in Irak, zoals hij emotioneel schrijft, wekte bij nabestaanden van de oorlog niet bepaald sympathie op. “De tranen die hij zogezegd heeft gehuild zijn niets in vergelijking met de tranen van mijn vrouw en mij voor onze zoon”, verklaarde Reg Keys, wiens zoon Tom in Irak omkwam. Keys kwam in 2005 op tijdens de verkiezingen in het kiesdistrict van Blair, maar verloor.

Over de Amerikaanse ex-president George Bush, met wie de relatie zo innig was dat Blair diens schoothondje werd genoemd, schrijft hij in warme bewoordingen. “Bush was een ware idealist en een echt integer man”, schrijft Blair over hem.

Nieuw in het boek is wel de openheid waarmee hij schrijft over zijn relatie met Gordon Brown. Een liefde-haatverhouding die al van in het begin van hun politieke carrière speelt (zie kader). Opvallend was ook de beschuldiging aan het adres van zijn opvolger dat hij teveel in de richting van ‘Old Labour’ evolueerde, terwijl Blair er in zijn beleidsjaren ervoor had gezorgd dat de partij opschoof naar het centrum. Dat Blair ook schrijft dat Labour, dat in mei in de oppositie werd gedwongen, er beter aan zou doen om de besparingen van de huidige Toryregering niet te bekritiseren en integendeel zelf met besparingsvoorstellen af te komen, werd niet meteen op gejuich onthaald bij zijn eigen partij maar kreeg wel goedkeuring van de conservatieven. “Tony Blair staat achter het besparingsbeleid van de conservatieven”, aldus Baroness Warsi, leider van de Torypartij. “Labour wist dat er teveel werd uitgegeven voor het begin van de financiële crisis maar deed er nooit iets aan.”

Blair viel ook in het interview dat hij gisterenavond aan de BBC gaf, de nieuwe Britse regering niet meteen af. Hij zei dat hij nog geen kritiek wilde geven op premier David Cameron noch diens partij. “Het is nog te vroeg daarvoor”, zei hij. “Ik wil geen problemen maken voor David Cameron... Ik weet hoe moeilijk het is om premier te zijn en ik heb sympathie en respect voor degenen die het willen doen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234