Donderdag 22/08/2019

Vleesschandaal

Verbist, de onbekende koning van de koehandel

Louis Verbist, pater familias en grondlegger van de groep Verbist. Beeld Florian Van Eenoo photonews

Verbist is een naam als een klok in de Belgische vleesindustrie. Eigenaar van vier slachthuizen, marktleider op het vlak van rundvlees, uitbater van negentien boerderijen. Maar over de familie achter het bedrijf is heel wat minder geweten. 

"Pour vivre heureux, vivons cachés. Je kent dat soort families wel. De Verbists zijn blijkbaar ook zo. Nooit heb ik hen gesproken, nooit heb ik ze ontmoet. Terwijl dat nochtans wel voor de hand zou liggen." Een goed ingewijde bron uit West-Vlaamse ondernemersmiddens krabt zich in de haren bij de vraag wie de mensen zijn achter het bedrijf dat beschuldigd wordt van fraude met rundvlees. Hij is niet de enige die in het duister tast. 

Voka West-Vlaanderen had nooit met de Izegemse veehandelaars te maken. Gabriel Kindt (CD&V), behalve oud-burgemeester van het naburige Lichtervelde ook gewezen West-Vlaams gedeputeerde voor landbouw en pluimveehouder, kan evenmin iets kwijt. "Nooit of nooit hebben wij contact gehad. Dat wil ook zeggen er nooit problemen geweest zijn met vergunningen of wat dan ook, want anders was me dat wel bijgebleven", zegt hij. 

Zelfs Izegems schepen voor lokale economie en landbouw Tom Verbeke (N-VA) moet het antwoord schuldig blijven. "Vraag rond hier in Izegem, volgens mij kent niemand die familie."

Om maar te zeggen: een erg publiek leven houden de Verbists er niet op na. Iets wat Louis Verbist, de 73-jarige pater familias, ook met zoveel woorden aan onze redactie bevestigt. "Ik zeg nooit iets tegen iemand."

Gepokt en gemazeld

Nochtans is Verbist een naam als een klok in de vee-industrie. Vier van de zeventien Belgische slachthuizen behoren tot de groep die de familienaam draagt. Een op de vier runderen wordt door Verbist geslacht, wat hen meteen Belgisch marktleider in rundvlees maakt. Over de vestigingen heen stellen ze 700 werknemers te werk en tot het schandaal vorige week losbarstte, leverden ze aan alle grote supermarkten. 

De Verbists zijn dan ook gepokt en gemazeld in de vleesindustrie. Zelfs de vader van Louis, Kamiel Verbist, was al in de veehandel actief. Maar het is Louis die in 1986 hun eerste slachthuis in Izegem opricht. In 1995 starten de Verbists met een slachthuis in Bastenaken, gevolgd door de overname van slachthuis Lanciers in Rochefort. Een strategisch bijzonder interessante zet, want zo heeft het bedrijf niet alleen voet aan grond in Vlaanderen, maar wegen ze ook op de markt in Wallonië.

Beeld rv

De recentste uitbreiding van het imperium dateert nog maar van eind 2016. Sindsdien maakt ook het slachthuis Adriaens uit Velzeke bij Zottegem deel uit van de groep. Zo heeft Verbist meteen het modernste slachthuis van Europa in handen: Adriaens werd in 2013 namelijk volledig heropgebouwd na een allesverwoestende brand in 2011.

Naast die slachthuizen bezitten de Verbists ook negentien boerderijen, waar ze duizenden runderen vetmesten en klaarstomen voor de slacht. Het was meteen een van de grootste troeven van Verbist als toeleverancier voor de supermarkten. Doordat hij de runderen zelf afmestte, kon hij een constante kwaliteit en toestroom garanderen. 

In de retailsector genoot Louis Verbist, tot het losbarsten van de schandalen tenminste, dan ook een behoorlijke reputatie. Bij de boeren stond zijn naam iets minder hoog aangeschreven. Maar dat heeft wellicht meer met zijn functie dan met zijn persoon te maken, meent een bron uit de sector. 

Lees: Hoe het betrokken parket in diepe crisis verkeert (+)

"Louis Verbist is het prototype van de veehandelaar: het is een volbloed commerçant. Hij is rad van tong, praat iedereen naar de mond en een woord is een woord. Maar als boer moet je wel bij de pinken zijn, want anders word je in de zak gezet. Dat is ook logisch: veehandelaars als Verbist willen runderen zo goedkoop mogelijk op de kop tikken. De relatie met de boer is daardoor altijd wat gespannen."

Rechtszaken

De weinige keren dat de groep Verbist in het nieuws komt, is dat echter niet positief. In september vorig jaar nog brachten undercoverbeelden van Animal Rights de mishandeling van runderen in het slachthuis van Izegem aan het licht. Volgens Verbist gaf de beeldmontage een foutief beeld van hoe het er echt aan toeging in het slachthuis, maar Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) besliste toch meteen om het slachthuis te sluiten. 

Beeld Hollandse Hoogte / Rob Voss

Het gros van de klanten verbrak de samenwerking en tot op vandaag heeft het slachthuis van Izegem, dat voorbestemd was om overgenomen te worden door de kleinzoon van Louis Verbist, zijn acitiviteiten niet hervat. 

Twee keer eerder kwam de groep ook al in aanraking met het gerecht. In 2017 werd het bedrijf in beroep veroordeeld tot een boete van 15.000 euro omdat het in Oosterzele, op een van de negentien boerderijen, te veel runderen hield en afvalwater loosde in het grondwater. Twaalf jaar geleden, in 2006, werd het bedrijf over de hele lijn vrijgesproken in een andere zaak: Verbist werd ervan verdacht om in de jaren negentig in volle dollekoeienziekte-crisis gesjoemeld te hebben met de export van rundvlees naar Rusland en Iran. 

Magda Aelvoet, de groene minister van Volksgezondheid en Leefmilieu tussen 1999 en 2002, herinnert zich ook een episode met Verbist uit die tijd. Na de dollekoeienziekte brak in 1999 namelijk ook de dioxinecrisis uit. Voor de gedupeerde vleesindustrie werd een compensatieregeling uitgedokterd: als er vlees in beslag genomen was en vervolgens vernietigd, kon je rekenen op een tegemoetkoming. 

Lees de opinie van GAIA-voorzitter Michel Vandenbosch: 'Stopt het ooit nog met de vleesschandalen?' (+)

"Verbist probeerde daar een graantje van mee te pikken", herinnert de politica zich. "Alleen kwam hij niet in aanmerking. Omdat de vleesmarkt hier in elkaar gestort was, had hij geprobeerd om zijn producten af te zetten in Iran. Maar die werden daar aan de grens tegengehouden. Door de dollekoeienziekte en de dioxinecrisis moesten ze van ons vlees niet meer weten. Dat was een totaal andere zaak."

Minister benaderen

Een medewerker van Aelvoet herinnert zich hoe Louis Verbist onder meer via zijn advocaat herhaaldelijk probeerde om een voet binnen te krijgen op het kabinet. Uiteindelijk belde hij ook zelf. "Hij zei me toen letterlijk: als ik vijf minuten krijg met minster Aelvoet, dan zal u er persoonlijk ook wel bij varen. 

"Zulke aanbiedingen waren niet ongewoon in die tijd. We werden echt bestookt door de sector, ik kreeg regelmatig weekends aan zee of vakanties in Sardinië aangeboden. Maar Verbist was wel erg vasthoudend. Toen Aelvoet vervangen was door Jef Tavernier, dook hij zelf op op partijbijeenkomsten om de minister te proberen te benaderen."

Het is een verhaal dat Louis Verbist nu ronduit ontkent. "Wat een zever is dat? Nooit van zijn leven is dat gebeurd", zegt hij stellig aan de telefoon. "Ik heb altijd correct met iedereen samengewerkt, ik denk niet dat ik corrupt ben." De enige manier waarop hij zijn bedrijf heeft opgebouwd, is door dag en nacht hard te werken, verklaart hij. "Nooit heb ik congé gepakt."

Lees: Na de vleesschandalen: crowdbutching in opmars (+)

De hele affaire emotioneert de zeventiger erg. Zoon Diederik heeft het bedrijf intussen grotendeels overgenomen en een moderne zakelijkheid geïnstalleerd. Waar vader liefst alleen werkte, laat Diederik zich omringen. Maar achter de schermen is Louis Verbist nog steeds bijzonder aanwezig. "Ik ben er nu 73. Ik doe dit werk al 59 jaar. Ik ben er kapot van. Ik had misschien beter gaan doppen, dan was deze miserie mij bespaard gebleven." 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden