Vrijdag 22/11/2019

Verbeten voorzitter bindt niet in

Er werd de afgelopen dagen op geen inspanning gekeken om Karel De Gucht op andere gedachten te brengen. Maar de VLD-voorzitter verandert niet zo snel van mening. Rond vier uur wandelde hij, rustiger dan ooit en gewapend met zijn veelbesproken amendement, de kamercommissie Binnenlandse Zaken binnen. Net op hetzelfde moment wandelde premier Verhofstadt naar buiten, maar een blik, laat staan een schouderklop, dat kon er gisteren even niet af.

Doet Karel De Gucht het of doet hij het niet? Zelfs in de omgeving van premier Guy Verhofstadt konden ze het gisterenmiddag rond drie uur nog altijd niet voorspellen. Daar hoopte men nog altijd dat de VLD-voorzitter zich zou kunnen verzoenen met het compromis dat de afgelopen dagen in de regering werd uitgewerkt. Daar werd afgesproken dat er een rondzendbrief komt waardoor niet-Belgen die een veroordeling van meer dan vier maanden hebben opgelopen, niet aan gemeentelijke verkiezingen kunnen deelnemen. Maar De Gucht maakte de afgelopen dagen duidelijk dat hij die oplossing een "lege doos" vond en dat hij aan een veel vergaander amendement (zie interview) vasthield. Maar of hij finaal zou inbinden? Dat liet de voorzitter alvast niet aan zijn premier weten.

En dus was het toch een verrassing toen hij iets voor vier uur, op zijn dooie gemak, de Europazaal van de Kamer binnenwandelde. Iets later deelden de parlementaire bodes het fameuze amendement rond, ondertekend door De Gucht zelf, Willy Cortois en Filip Anthuenis. Op het partijbureau maandagmorgen was nochtans beslist dat dat niet zou gebeuren, benadrukte men gisteren in de omgeving van Verhofstadt. Maar volgens de drie VLD-leden wist dat orgaan toen nog niet dat de piste van de rondzendbrief in de praktijk niet werkbaar was. Dus kan die beslissing ook geen wet van Meden en Perzen zijn. Bovendien waren er ook heel wat bureauleden die de stelling van de voorzitter steunden.

Maar de drie andere meerderheidspartijen maakten meteen duidelijk dat ze zo'n oplossing niet zien zitten, en het werd uiteindelijk ook weggestemd. Niet alleen PS-fractieleider Claude Eerdekens maar ook zijn liberale collega Philippe Monfils maakten brandhout van De Guchts amendement. "Het Arbitragehof zou dit op drie minuten tijd vernietigen", zei Monfils, wellicht ook niet gelukkig met de uitspraak van de VLD-voorzitter dat "iedereen in de MR, van top tot basis" vóór zijn amendement is. Volgens de Franstaligen is het onmogelijk iemands stemrecht af te nemen op basis van "een appreciatie door de kamercommissie Naturalisaties, zonder veroordeling".

Ook de Vlaamse socialisten zijn die mening toegedaan en stonden gisteren met stijgende verbazing naar Karel De Gucht te kijken. "Wij dachten na het congres van de VLD dat er eindelijk gestemd kon worden", aldus SP.A-kamerlid Philippe De Coene. "Maar neen, dan blijft De Gucht ons in de hoek drijven, zonder enig voorafgaandelijk overleg. Wij gaan geen ultimatum formuleren, maar het is duidelijk dat dit moet stoppen. Wij zouden graag hebben dat hij zich schikt naar de besluiten van zijn congres. Wij hebben geen probleem met de VLD, wij hebben wél een probleem met Karel De Gucht. Maar goed, ze moeten het nu zelf maar oplossen." Ook CD&V-kamerlid Pieter De Crem liet niet na te wijzen op het schisma in de liberale partijtop. "Er zijn twee VLD's: die van Verhofstadt en die van De Gucht."

En wat nu? De rest van de VLD-partijtop probeerde gisteren de kalmte te bewaren, al werd niet verborgen dat dat steeds meer moeite kost. Daar vindt men dat de voorzitter zijn idee eerst had moeten aftoetsen bij de coalitiepartners, alvorens hij er in De zevende dag mee naar buiten kwam. En daar vloekt men omdat het elan van het partijcongres vijf dagen later alweer "totaal weg" is. "Het probleem is dat dit morgen (vandaag, RG) niet voorbij is. Hoe reageren de coalitiepartners? Hoe groot is de interne schade? Hier zijn wonden geslagen, en zeker bij de premier."

In de partijtop benadrukt men tegelijk dat er nog geen plan-B op tafel ligt. Even opvallend: men wilde ook niet langer uitsluiten dat daar de komende weken nog wel over nagedacht moet worden "want wat heeft Karel nog voor ons in petto?" De christen-democraten kondigden gisteren al aan dat ze De Guchts amendement, wanneer het in commissie is weggestemd, volgende week opnieuw zullen indienen in de plenaire vergadering. De voorzitter wilde gisteren nog niet zeggen wat zijn stemgedrag dan zal zijn: "We zullen wel zien", luidde het mysterieus. De andere leden van de VLD-partijtop zouden héél graag hebben dat De Gucht dan tegen stemt: "Het wordt tijd dat De Gucht gaat vertolken wat de grootste gemene deler in de partij is. Een voorzitter van de grootste meerderheidspartij die tegen zijn partij ingaat en een amendement van CD&V stemt: kunt u zich dat voorstellen?"

Ruud Goossens

Rest van partijtop wil dat De Gucht 'vanaf nu de grootste gemene deler in de partij gaat vertolken'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234