Donderdag 20/01/2022

'Verbale incontinentie'

Geen festival in dit land of er hangt tegenwoordig een stand-up comedy-luikje aan vast. Een van de koplopers in het genre, Nigel Williams, staat zondag zelfs op het folkfestival in Dranouter geafficheerd. Theater-aan-Zee in Oostende reikt comedy al langer de hand en gaat deze keer ook actief op zoek naar nieuw talent.

Oostende / Van onze medewerkster

Annelies De Waele

Zowat alle stand-up comedians die de laatste jaren doorbraken en nu de lang op voorhand uitverkochte hoofdacts verzorgen op het podium in het Variététheater, debuteerden in Oostende tijdens Theater-aan-Zee. Zo ook het alombekende collectief Bonjour Micro, waarin onder meer Raf Coppens, Bert Kruismans, Nigel Williams en Piv Huvluv zetelen. Naast het serieuzere en jonge theater zijn comedy (Nigel Williams), muzikale humor (Jummoo) en cabaret (Wouter Deprez, Begijn Le Blue) blijkbaar een vaste en groeiende waarde op dit zomerse theaterfestival.

XL-productions, dat uiteenlopende humor in Vlaanderen stevige injecties geeft, plaatst vijf avonden lang podiumonvaste rekels naast eersteklassers en grijpt de vijfde editie van TAZ meteen graag aan voor een heus stand-up comedy-concours. Podiumervaring en opleiding hoeven kandidaten daarvoor niet op zak te hebben, wel een dosis talent, wat lef, en natuurlijk... goede moppen. Veertien komieken in spe meldden zich aan met video's en geluidsopnames. Tien geraakten door de eerste selectie en krijgen om beurten, twee per avond, amper acht minuten de tijd om zichzelf naar de finale van morgen te loodsen.

Al op maandag liep het knusse Variététheater in de Christinastraat behoorlijk vol 'harde' toeschouwers. Meteen werd ook duidelijk dat humor nog altijd momentaan is en beginners niet per se onder hoeven te doen voor wie zich 'gevestigd' mogen noemen.

De bonkige Joost Vandecasteele beet de spits van het concours af. Hij beklimt het liefst het podium onder de artiestennaam 'Provincieloos Vlaanderen' en dreef ooit in Halle twee geschokte CVP-functionarissen de zaal uit. "Ik ben uw gemeenschapskomiek, en daarom ben ik misschien iets minder grappig dan andere komieken", zo stelt deze derdejaarsstudent aan het Rits en liefhebber van 'nymfomanen met principes' zich laconiek voor. Zijn underdoghouding levert hem meteen wat meer krediet op, als hij het al nodig heeft. Vandecasteele uit zich als aanbidder van vrouwen met doorligwonden, weet van het bestaan van een Kosovo-themapark en speelt tussendoor nog eventjes de onervaren en een tikkeltje neurotische kaartengoochelaar.

Absurditeiten en grofheid troef, kortom, maar wel zo in de huid van een simpelaar dat het met hem, zeker in de eerste helft, goed lachen geblazen is. "Niet alles werkt even goed, maar dat vind ik niet zo erg", laat hij zich erna ontvallen. "Ik hou van de ruwheid van stand-up, van dingen uitproberen, van het publiek wat in het ongewisse te laten. Ik geloof enorm in wat humor kan bereiken en wil de grenzen ervan opzoeken. Zoals Youp Van 't Hek ooit zei: zoutzuur strooien, en dan kijken naar de wondjes."

Tweede kandidaat van de avond werd ene Wim Helsen, die samen met een nog uitgesprokener typetje een schare supporters naar Oostende meebracht en met zijn ietwat onderbroekgeladen humor schijnbaar meer bijval oogstte dan de volgende niet aan het concours deelnemende gast: Humo's Comedy Cup-finalist 2000 Thomas Smith. Gelukkig was er nog de onvolprezen Bert Kruismans, wiens grote verdienste het is dat hij zo kort op de actualiteit zit. Een klein half uur lang mocht hij de avond eervol afsluiten.

Uit de tweede reeks kandidaten, van dinsdag, onthouden we vooral Lieven Scheire. Deze student natuurkunde met een tweede zit aan het been, trad klokvast aan met horloge in de ene en een rijtje gsm-moppen in de andere hand. "Laat vooral uw gsm aanstaan, want als die rinkelt, kan ik u tenminste een van mijn gsm-moppen aan de hand doen", aldus de jongen voor wie een mobiele telefoon iets is als een "luier voor verbale incontinentie". Ook Scheire haalde mosterd in het voetbal, door twee verstokten de tennisfinale tussen Justine Henin en Kim Clijsters te laten becommentarïëren als was het een voetbalwedstrijd. Origineel en geestig.

Scheire werd voorafgegaan door Erwin Bohyn, West-Vlaming. Zijn moppen sloegen minder aan, maar dat had wellicht te maken met zijn podiumonvastheid: dinsdag stond hij voor de eerste keer voor een publiek.

Hoe goed ook, zelfs Nigel Williams en Brik Van Dyck maken duidelijk dat stand-up wel vaker in clichés vervalt. Ongeveer elke artiest raakt op zijn manier de thema's seks, sport en televisie (en dan nog liefst talkshows) aan. Ook is er meestal ruimte voor een eigen gedicht of een herwerkte songtekst. "Je kunt het eigenlijk over alles hebben", meent Joost Vandecasteele, "Maar dan niet meer met het opgeheven vingertje. Veel stand-ups blijven hangen bij seks en voetbal, dat klopt. Liefst verken ik toch wat andere thema's. Misschien zit ik al in het genre dat nu in Engeland opgang maakt: de anti-stand-up." Volgens well timed comic Nigel Williams werkt stand-up nog het beste als het pubiek voelt dat de artiest zichzelf is, geen rolletje speelt, niet aan theater doet.

Dat het genre vooral door heren van stand wordt beoefend, wil Silvy-Anne Jacob vanavond goed ontkrachten. Ze is weliswaar de enige vrouwelijke wedstrijdkandidate, maar met voldoende power. "Ik zeg niet dat ik goed ben, maar ik begrijp niet waarom zo weinig vrouwen aan stand-up doen. En zo weinig mannen aan volksdans." In Oostende wil ze echter vooral de andere kandidaten leren kennen en de professionelen aan het werk zien. "Voor stand-up bestaat geen opleiding, het kijken naar professionelen blijft de beste leerschool."

Christian Lapinne van XL beseft goed dat niet alle kandidaten die hier in Oostende meedingen naar de prijs van de jury en de publieksprijs even sterk uit de hoek komen. "Je moet je ook afvragen welke ambitie die mensen hebben: willen ze daar echt in verder gaan, of blijft het een hobby?" Voor een genre dat in Vlaanderen nog altijd groeit en meer en meer aandacht krijgt, is het ontdekken van nieuw talent alvast mooi meegenomen: het kruim van deze wedstrijd wordt door XL ingeschakeld in de comedyploeg die tijdens het jaar culturele centra en jeugdhuizen afschuimt.

Vanavond vindt de laatste voorronde van het concours plaats. Morgen is er de bekendmaking van de finalisten en winnaars, afgewisseld met diverse gastoptredens. Telkens om 20uur in het Variététheater. De avant-première van One night stand van Nigel Williams van vanavond is uitverkocht.

Reserveren: 059/70.11.99.

'Ik begrijp niet waarom zo weinig vrouwen aan stand-up doen. En zo weinig mannen aan volksdans'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234