Dinsdag 10/12/2019

materialisme

Verarmt ons materialisme ons geluksgevoel?

Beeld THINKSTOCK

Helpt de grote focus op geld en het materiële onze samenleving zo stilaan naar de verdoemenis? Josiane Caproens, voorzitster van het Interdiocesaal Pastoraal Beraad lijkt alvast overtuigd van wel. "In plaats van ons enkel met materiële dingen bezig te houden, zouden we beter terug wat meer aandacht hebben voor de geestelijke kanten van het leven." Dat zei ze gisteren in een interview op Radio 1.

Een centrumrechtse regering die vrijwel enkel oog heeft voor de wetten van vraag en aabod, forse besparingsmaatregelen, een grote angst bij de bevolking voor economische crisis en felle betogingen tegen een dalende koopkracht. Het lijkt wel al geld en materialisme dat de klok slaat vandaag. Josiane Caproens stelt zich bij die maatschappijke evolutie ernstige vragen: "Kijken we met z'n allen niet te veel naar de materiële kant van de zaak en te weinig naar ons geestelijk welzijn?"

Angst, kritiek en betogingen

De voorzitster van het IPB vindt alvast van wel. Volgens haar heeft de starre materialistische manier van denken een nefaste invloed op de manier waarop wij naar de toekomst kijken. "Door een te grote aandacht voor het financiële en de angst die daarmee gepaard gaat, durven wij zelden nog innovatief denken." En waar niet innovatief gedacht kan worden, zal natuurlijk weinig vooruitgang geboekt worden.

In plaats daarvan ziet Caproens de overmatige financiële bezorgdheid uitmonden in kritiek op onze leiders en op hevige sociale protesten en actievoering. Dit probleem escaleert momenteel niet alleen in België, maar ook op wereldvlak. "De evenwichten zijn overal aan het verschuiven, niet alleen onze federale regering komt onder vuur, maar ook het beleid van een Obama en een Hollande", aldus Caproens.

De strakke focus op economisch welzijn, zorgt er volgens Caproens voor dat er geen ruimte meer is om de innerlijke kracht van mensen te laten spreken. En het is net dat menselijke aspect dat het leven leefbaar maakt.

Te pessimistisch mensbeeld

Caproens wil daarmee niet zeggen dat economisch welzijn niet belangrijk is, integendeel: "het is van grote betekenis dat iedereen de mogelijkheid heeft om op een menswaardige manier te leven", zo zegt ze. Maar door focus louter en alleen op dat materiële welzijn te leggen dingen leggen, verschraalt ons geluksgevoel, want dat hangt immers meer af van wie we zijn, dan van wat we hebben. "We zouden met z'n allen beter terug wat minder consument worden", zo zegt ze. Door minder te kijken naar hoe we materieel nog meer en beter kunnen leven, zou de kwaliteit van ons leven er misschien op vooruitgaan.

Volgens Caproens wordt er te weinig ruimte gemaakt voor de "innerlijke rijkdom" van mensen en staten. Want die is er volgens haar nog wel degelijk. "Er wordt ons vandaag een heel pessimistisch mensbeeld voorgehouden, we moeten daar niet te veel voor buigen."

Minder kwantiteit, meer kwaliteit

Kansen om de samenleving terug op het goede spoor te zetten ziet ze vooral binnen het onderwijs. Daar probeert men vandaag de geesteswetenschappen opnieuw in de opleidingen te integreren. "Onze toekomstige generaties moeten niet alleen leren denken vanuit de sociaal-economische rollen die ze in de toekomst zullen vervullen, maar ook vanuit hun wezen als mens", zegt Caproens.

Een hernieuwde beleving van het geestelijke en het spiritueel-filosofische is volgens Caproens nodig om de toekomst van een gezonde democratische staat te vrijwaren. "Als we ook in de toekomst nog mensen willen die op een gezonde manier over mondiale vraagstukken kunnen nadenken, lijkt het noodzakelijk ons los te maken van de louter neoliberale en kapitalistische vooringesteldheid van vandaag."

Enkel focussen op het sociaal-economisch bolwerken van onze wereld, is noodzakelijk en erg functioneel, maar dat soort van star denken zou zijn tol dus wel eens kunnen eisen. "De geschiedenis is vaak onvoorspelbaar, we moeten opnieuw geloven in de innerlijke kracht van mensen en staten om de wereld naar nieuwe vooruitgang te brengen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234