Dinsdag 27/07/2021

AchtergrondVenezuela

Venezuela viseert hulporganisaties: ‘Maduro wil als enige de armen bijstaan, in ruil voor stemmen’

De achterban van president Maduro, minder dan 20 procent van de bevolking, woont voornamelijk in de arme wijken. Beeld AFP
De achterban van president Maduro, minder dan 20 procent van de bevolking, woont voornamelijk in de arme wijken.Beeld AFP

Hulpverleners in Venezuela worden belaagd door de politie van president Maduro. Hij wil zeggenschap over de giften die de organisaties ontvangen, om met die ‘hulp’ stemmen te kopen.

‘Oneigenlijk verkrijgen van goederen, witwassen van geld en lidmaatschap van een criminele organisatie’, luidt de aanklacht tegen medewerkers van Azul Positivo, een organisatie die armlastige families in arme Venezolaanse stadswijken aan eten en medicijnen helpt. Half januari viel de politie het kantoor binnen, nam documenten in beslag en arresteerde de medewerkers. Vijf van hen kwamen pas weken later op borgtocht vrij.

De actie tegen Azul Positivo was geen alleenstaand incident. Sinds enkele maanden zijn humanitaire organisaties in Venezuela het doelwit van repressie. In november viel de politie de kantoren binnen van Alimenta la Solidaridad (‘Voed de Solidariteit’), een organisatie die in gaarkeukens dagelijks 25.000 schoolkinderen een warme maaltijd bezorgt. Banktegoeden werden bevroren en de politie doorzocht de woning van de directeur, die sindsdien zit ondergedoken.

‘Financiering van terrorisme’

Twee weken later viel een antiterrorisme-eenheid het kantoor binnen van Convite, een organisatie die armlastige bejaarden helpt. “Ze namen onze computers en mobiele telefoons in beslag en ik moest mee voor verhoor”, vertelt directeur Luis Fernando Cabezas vanuit de hoofdstad Caracas. Na twee uur mocht hij gaan. “Op basis van wat we hebben kunnen lezen, worden we beschuldigd van iets met terrorisme.” Op papier heeft Cabezas niets gekregen, het huiszoekingsbevel mocht hij alleen doorlezen. “Daar stonden verdenkingen in over onze financiering.”

“De vijf bestuursleden van Azul Positivo worden vervolgd op grond van wetten tegen georganiseerde misdaad en financiering van terrorisme”, weet de Venezolaanse jurist Alí Daniels, die op Soundcloud de criminalisering van de hulpverleners fileert. Ze kunnen tien tot vijftien jaar achter de tralies verdwijnen, terwijl de organisatie heel transparant is over haar inkomsten afkomstig van onder meer de Verenigde Naties, zegt Daniels.

Ook Alimenta la Solidaridad is onderdeel van het humanitaire programma van de VN, partner van de ngo Save the Children en krijgt donaties van de Europese Unie en het Vaticaan. Convite krijgt geld van de EU.

Alimenta la Solidaridad bezorgt dagelijks 25.000 schoolkinderen een warme maaltijd. Beeld Getty Images
Alimenta la Solidaridad bezorgt dagelijks 25.000 schoolkinderen een warme maaltijd.Beeld Getty Images

Controle door armoede

Het regime in Venezuela treedt al jaren snoeihard op tegen de oppositie, demonstranten en journalisten. Waarom richt de repressie zich nu op de liefdadigheid? Journalist Luis Carlos Díaz, gespecialiseerd in het onderwerp, wijst op de diepe humanitaire crisis. Kinderen sterven aan ondervoeding, hyperinflatie maakt voedsel onbetaalbaar, medicijnen zijn schaars. “De afgelopen jaren is internationaal geld beschikbaar gekomen waarmee lokale organisaties mensen helpen. Dat geeft hen een zekere autonomie. Beide zaken zijn voor het regime onacceptabel. De autoriteiten willen dat geld zelf hebben en op hun manier uitdelen.”

Armoede is een vorm van controle geworden, zeggen deskundigen. De hulp dwarsboomt die controle, hulpverleners zijn dus een gevaar voor de macht. “De staat wil een monopolie houden op de voorzieningen voor de armen”, zegt politicoloog Carlos Romero.

De achterban van president Nicolás Maduro, minder dan 20 procent van de bevolking, woont voornamelijk in de arme wijken. Hij deelt er gesubsidieerde voedselpakketten uit in ruil voor stemmen. “Hulporganisaties ondermijnen die macht”, aldus Romero. “Ze zeggen: ‘Richt je maar op de rijken, van mijn mensen blijf je af’.”

Voedselpakketten

Om diezelfde reden komen voedselpakketten van het Wereld Voedsel Programma (WFP) het land niet in. Het WFP eist distributie door een neutrale partij, maar Maduro wil het zelf doen. “Als de WFP het aan de militairen zou overdragen, dan zouden de grenzen meteen opengaan voor alle hulp van de wereld”, zegt journalist Díaz. Dat gebeurde wel met coronatests, meldde Bloomberg. Van de 340.000 kits kwam uiteindelijk amper 1 procent in de ziekenhuizen terecht.

Intussen zit bij de hulpverleners de schrik er goed in. “Iedereen is bang, mede door de reputatie van de politie”, zegt directeur Cabezas van Convite. De speciale brigade die hem meenam, is berucht vanwege de duizenden buitengerechtelijke executies van de afgelopen jaren. Convite heeft de hulp aan ouderen vooralsnog hervat, maar Díaz vreest op termijn de gevolgen voor de bevolking. Zo kan Alimenta la Solidaridad niet meer bij haar geld en houdt de organisatie de gaarkeukens alleen nog draaiende dankzij flexibele leveranciers van levensmiddelen. “Straks moeten al die mensen weer uit vuilnisbakken eten.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234