Zondag 05/04/2020

Veiligheidsraad in identiteitscrisis

Na Desert Fox lijkt de kloof over het Irak-dossier onoverbrugbaar

BRUSSEL.

EIGEN BERICHTGEVING

Een sterk verdeelde en zwaar aangeslagen VN-Veiligheidsraad is gisteren begonnen met het zoeken naar scenario's voor hoe het nu verder moet na de Operatie Desert Fox. Het is lang niet zeker dat de massale bombardementen op Irak het succes hebben gekend waarover de Verenigde Staten en Groot-Brittannië het hebben en het blijft een feit dat de internationale wapeninspecties na meer dan zeven jaar nog niet het verhoopte resultaat hebben opgeleverd. Ook ziet het er naar uit dat de VS nog ver weg zijn van hun eigenlijke bedoeling: het verdrijven van Saddam Hoessein van de macht.

Bovendien is het weinig waarschijnlijk dat de inspecteurs van het Unscom-team nu nog naar Irak zullen kunnen terugkeren. Washington en Londen zeggen dat ze enkel naar Irak teruggaan als ze vrij en ongestoord hun controleopdracht kunnen uitvoeren. Irak van zijn kant zegt dat het hoegenaamd niet van plan is de inspecteurs opnieuw toe te laten. De VS en Groot-Brittannië zeggen dat de druk op Bagdad en dus de dreiging met bombardementen in stand zal worden gehouden zolang de inspecteurs niet opnieuw aan de slag kunnen gaan.

Ook in deze discussie blijft Rusland dwarsliggen. Moskou verwijt het Unscom-team een arrogante houding en eist het ontslag van de chef-inspecteur, de Australiër Richard Butler, omdat er al te veel twijfels bestaan over zijn rapport, dat de aanleiding vormde voor de luchtraids. Rusland wordt in zijn houding gevolgd door China en in mindere mate door Frankrijk. Drie van de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad zijn het dus niet eens met wat gebeurd is en de twee andere hebben de bombardementen voor hun rekening genomen.

Frankrijk eist wel niet direct het ontslag van Richard Butler, maar stelt toch voor dat er een nieuw soort Unscom zou komen, dat minder "agressief" zou optreden. President Jacques Chirac heeft tijdens het weekeinde opgeroepen om in de plaats van Unscom "een nieuwe organisatie met nieuwe methodes" op te richten, die "een effectieve controle over de Iraakse wapens en hun evolutie in de toekomst" zou kunnen uitoefenen. Chirac pleitte bovendien voor een opheffing van het olie-embargo tegen Irak, terwijl Rusland de opschorting van alle maatregelen tegen het land wil. Moskou dreigt er zelfs mee om het handelsembargo tegen Bagdad eenzijdig op te heffen.

De kloof binnen de VN-Veiligheidsraad lijkt na de raids op Irak dus groter dan ooit en in de wandelgangen van het hoofdkwartier in New York vraagt men zich al af of samenwerking en zeker overeenstemming in het dossier Irak nog wel haalbaar is.

Rusland heeft ook al andere conclusies getrokken. Gezien twee leden van de Veiligheidsraad doen alsof het niet bestaat en militaire acties ondernemen wanneer ze willen, heeft Moskou militaire toenadering gezocht tot de voormalige lidstaten van de uiteengevallen Sovjet-Unie. Vorige week had Moskou gezegd dat het misschien best de leider zou worden van dat deel van de wereld waar "militaire dictaten" niet als vanzelfsprekend worden aanvaard.

Minister van Defensie, Igor Sergejev, heeft de lidstaten van het GOS gisteren gezegd dat nauwere samenwerking gewenst is "in tijden dat het gedrag van de Verenigde Staten onvoorspelbaar is". "We moeten een militaire samenwerking op het getouw zetten en gemeenschappelijke reacties plannen", zei Sergejev. De GOS-landen zijn de oude sovjetrepublieken minus de drie Baltische staten (Estland, Letland, Litouwen), die allemaal nog een min of meer machtig leger hebben en die allemaal de interventie in Irak hebben veroordeeld.

Ook de Arabische wereld is ontgoocheld over het militair optreden tegen Irak, omdat Israël aan de lopende band VN-resoluties overtreedt, maar nooit meer dan een tik op de vingers krijgt. (FS)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234