Dinsdag 07/07/2020

Veertig jaar glitter, glamour en erotiek

Je ziet het niet vaak in België, maar voor de vernissage van de overzichtstentoonstelling van Pierre et Gilles in Elsene schoven mensen met horden aan. De kleurige foto's van het Franse duo spreken aan, dat staat vast. Leve de over the top-esthetiek. Jozefien Van Beek

Pierre et Gilles kregen al een hele resem beroemdheden voor hun lens: van Serge Gainsbourg over Jean-Paul Gaultier tot Kylie Minogue. Zelfs Belgiës grootste trots Stromae werd door het gouden duo vastgelegd, omkaderd door roze rozen en met dramatische tranen van glycerine onder de ogen. Maar de esthetiek die totaal over the top is, kan een verkeerde indruk wekken, zegt Sophie Duplaix, curator bij het Centre Pompidou en samensteller van de tentoonstelling Clair-obscur in Elsene. En daarom wordt de verzamelde pers uitgenodigd voor een bezoekje in de woon- en werkruimte van de kunstenaars in Parijs.

anneer er aangebeld wordt, galmt geblaf door de gang. Een kleine hond komt ons tegemoet gelopen, erachter een man, casual gekleed in hoody en jeans, onder het linkeroog een getatoeëerde traan. Dit is Pierre Commoy, de fotograaf van het duo. Hij pakt de hond op - "Rustig, Toto" - en leidt ons naar binnen. Aan de muren hangen een hoop gesigneerde foto's. Hier zijn al een massa beroemdheden over de vloer geweest, onder meer de iconische filmmaker van gay cultfilms Kenneth Anger. Overal zijn zelfportretten te zien: Pierre et Gilles als samoerai, Pierre et Gilles als twee burgermannetjes, een sculptuur van Pierre et Gilles als zeemeermannen voor een muur in glittergoud.

Sneeuwwitje

Elke vierkante centimeter van het appartement lijkt benut, hebbedingen zijn verspreid over het hele huis: beeldjes van Sneeuwwitje en haar zeven dwergen, een action figure van Karl Lagerfeld en een levensgrote Stormtrooper die een doorgang bewaakt. Zelfs het toilet wordt verlicht door boudoirachtige lampen, en voor de spiegel staan twee beeldjes van beren: één exhibitionistisch beertje dat zijn lange jas opentrekt, eentje dat met zijn pootje in zijn slip naar zijn kruis tast. Toto, I have a feeling we're not in Kansas anymore.

Nee, we're not in Kansas anymore, maar in het universum van Pierre et Gilles. In hun appartement waan je je een andere wereld, verborgen achter de beeldtaal van hun foto's. Een draaitrap bedekt met spiegelglas en minidiscoballen aan de zijkant leidt naar het atelier in de kelder.

Follow the yellow brick road. Hier wordt het oeuvre van het duo geconstrueerd, hier worden alle foto's gemaakt. De decorstukken liggen binnen handbereik. Tegen de wanden zijn felgekleurde fluodozen gestapeld met opschriften als 'fleurs', 'fruits' en 'guirlandes de fleurs colorées'. Plastieken potten vol glitter sieren een schap. En overal liggen resten verf en glitters op de grond. Het atelier lijkt wel een filmstudio in Hollywood. Al zien ze er zelf meer de werkruimte van goochelaar en filmpionier Georges Méliès in. Alles is gebricoleerd, zoals in Méliès poëtische film Le voyage dans la lune.

Vol tattoos

In het midden van de ruimte staat het decor opgesteld van de fotoshoot die ze er vorige week gehouden hebben: een paspop - ter vervanging van het levende model - staat te midden van gouden muzieknoten, lichtgevende sterren en neonlampen. Wat verder ligt de bijgeschilderde foto van een hoogblonde jongeman vol tattoos in jeans en bloot bovenlijf, pakje peuken geklemd achter de elastiek van zijn slip. "Deze figuur is geïnspireerd door rocksterren als Kurt Cobain", zegt Gilles Blanchard, die de foto's boven in een glazen serre bijschildert.

"Het oeuvre van Pierre et Gilles wordt niet altijd goed begrepen", zegt curator Sophie Duplaix. "Niet iedereen doet de moeite om verder te kijken dan het sterrenstof." Al doen Pierre et Gilles zelf ook niet veel moeite. Gilles: "Veel denken we niet na over wat we doen, we zijn als kinderen die met glitter spelen. Ze vragen zich ook niet af waarom ze doen wat ze doen, ze houden gewoon van glitter." Pierre: "Ze zeggen altijd dat ons werk kitsch is." Gilles: "Maar voor ons is dit geen kitsch."

Tot zo ver. Duplaix elaboreert: "De tentoonstelling heet Clair-obscur, een verwijzing naar de schilderkunst. Zo schrijven ze zich in de kunstgeschiedenis in, want kunst en cinema hebben hun oeuvre altijd gevoed. Clair-obscur staat ook voor contrast, het is de manier waarop ze de wereld zien. Ze voelen empathie voor ieder individu, ongeacht hun excessen. Zonder oordelen geven ze de mens weer, of die nu held is of lafbek, heilige of beul. Hun werk is hun ode aan de mens, die ze willen bevrijden van de lelijkheid om hem heen door hem een plaats te geven in een extreem kleurrijke wereld."

De tentoonstelling Clair-obscur is geen echte retrospectieve, maar overspant toch veertig jaar werk. "Het is ons familiealbum, onze geschiedenis", vertelt Gilles. "De tentoonstelling samenstellen was heel aangenaam. Zonder nostalgisch te willen klinken: omdat elk doek een uniek werk is, hadden we ze al heel lang niet meer gezien. Het was een fijn weerzien."

De overzichtstentoonstelling Clair-obscur van Pierre et Gilles loopt nog tot 14 mei in het Museum van Elsene.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234