Zaterdag 05/12/2020

Veel weerstand bij opvragen interne overheidsaudits

Het Vlaams decreet openbaarheid van bestuur bepaalt ruwweg dat principieel elk document bij de Vlaamse overheid of in haar archieven opvraagbaar is.Beeld THINKSTOCK

Het opvragen van interne audits bij de Vlaamse overheid is erg moeilijk. Dat blijkt uit een steekproef van freelancejournalist Christoph Meeussen in opdracht van Belga en de VRT. Negen keer weigerde een overheidsdienst het document vrij te geven. In meer dan de helft van de gevallen oordeelde een beroepsinstantie dat het niet-vrijgeven onterecht was.

Uit een lijst van zo'n 230 interne audits die de Vlaamse overheid de laatste vijf jaar uitvoerde bij haar overheidsdiensten werden negen audits uitgekozen om op basis van openbaarheidswetgeving er een kopie van op te vragen bij de doorgelichte dienst of het bevoegde kabinet. Op die negen vragen kwam er telkens een negatief of geen antwoord. Daarbij werd onder meer aangehaald dat de documenten 'intern' zijn of dat de vrijgave ervan de auditwerking zou hypothekeren.

Telkens werd verzet tegen deze weigeringen ingediend bij de Vlaamse beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur, die onder meer nakijkt of de overheid niet illegaal informatie achterhoudt. In 5 van de 9 gevallen stelde de beroepsinstantie de overheid in het ongelijk en moest de informatie vrijgegeven worden. In één geval was er geen uitspraak omdat de informatie intussen werd vrijgegeven.

Belangen
De audits, die werden uitgevoerd door het interne auditagentschap van de Vlaamse overheid, belichtten onder meer de goede werking van het Vlaams agentschap AGIOn dat scholenbouw subsidieert, of de afdeling Milieu-inspectie van het departement Leefmilieu, Natuur en Energie. Het Vlaams decreet openbaarheid van bestuur bepaalt ruwweg dat principieel elk document bij de Vlaamse overheid of in haar archieven opvraagbaar is, tenzij dat bepaalde belangen (zoals onder meer privacy, de openbare orde of gevoelige commerciële informatie) in gevaar brengt.

Volgens hoogleraar Mediarecht Dirk Voorhoof (UGent) is de situatie in Vlaanderen op het vlak van openbaarheid van bestuur beter dan op het federale niveau, onder meer door een beroepsinstantie die bindende uitspraken kan doen. Maar bij een van de drie geweigerde audits (over de planning en aankoop van mediaruimte door de Vlaamse regering) stelt hij dat de beroepsinstantie te ver ging in het niet-vrijgeven van informatie.

Ingeperkt
De Vlaamse regering vaardigde in september 2012 nog een besluit uit waarmee ze de openbaarheid inperkte. Onder meer auditverslagen en aanbevelingen van de Inspectie van Financiën van de laatste vijf jaar mochten voortaan enkel door de dienst en controleactoren ingekeken worden.

Het Agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie (IWT) haalde dat besluit onlangs nog als argument aan om een rapport over interne boekhoudkundige problemen, dat reeds eerder naar de media uitlekte, niet vrij te geven. De beroepsinstantie veegde dat argument van tafel en stelde dat het openbaarheidsdecreet voorrang had op het besluit van de regering, ook al was dat strenger.

"Foute inschatting"
Volgens de Vlaamse beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur wordt het merendeel van de verzoeken bij de Vlaamse overheid ingewilligd. Bruno Asscherickx, voorzitter van die beroepsinstantie, erkent wel dat er een probleem was inzake toegang tot auditrapporten. Asscherickx stelt dat de grote meerderheid van de verzoeken tot inzage of kopie bij de Vlaamse overheid wordt ingewilligd.

"Circa 94 procent van de verzoeken bij Vlaamse overheden wordt in eerste aanleg ingewilligd," vertelt Asscherickx, "Daarna worden jaarlijks nog zo'n 200 beroepen ingediend. Daarvan wordt de helft van de beroepen ingewilligd, waardoor de openbaarheid wordt toegestaan." Asscherickx stelt dat het dus over een kleine fractie van alle verzoeken gaat, al erkent hij de problemen inzake de auditrapporten. "Bij de audits, wat een specifieke materie is, was er inderdaad een probleem. Er is daar een foute inschatting geweest bij een aantal besturen. Vrijgave kan niet zolang de audit loopt, maar achteraf dus wel. Dat hebben we als beroepsinstantie dan ook rechtgezet." Volgens de voorzitter werd de instantie sinds de oprichting ervan, goed negen jaar geleden, nog niet met de auditmaterie geconfronteerd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234