Dinsdag 19/10/2021

'Veel schrijven is niet populistisch'

De man die duizenden kinderen liet houden van Blinker, De zusjes Kriegel en De Boeboeks wordt vandaag zestig. Na 27 jaar, waarvan twintig als fulltimeschrijver, staat de teller van Marc de Bel op 142 boeken. 'Ik ben een veelschrijver. Alleen heeft dat een negatieve bijklank.' Johanna Laurent

Het zijn drukke dagen voor Marc de Bel. Iedereen wil hem horen, spreken en feliciteren. De 'jongen die eeuwig elf blijft' zit plots op tram zes. Al is daar bij De Bel zelf weinig van te merken. Energiek als hij is, zit hij boordevol plannen.

"Volgende maand verschijnt mijn 142ste boek. En er liggen er nog 34 te wachten. Maar eerst reis ik naar Suriname om te gaan vertellen op een kinderboekenfestival. Samen met mijn vrouw. Zonder haar ga ik nergens heen." Geen succesvol man zonder een sterke vrouw, aldus het gezegde. En dat geldt absoluut voor De Bel en zijn vrouw Mie. Ze vullen elkaar perfect aan. Hij de creatieve dromer, zij de praktische organisator. "Wij zijn een tweepersoonsbedrijf", lacht De Bel. "En dat werkt perfect."

Zo perfect dat u intussen al twintig jaar fulltimeschrijver kunt zijn. Dat zijn twee grote verjaardagen dit jaar.

"Nochtans was het oorspronkelijk niet de bedoeling om voorgoed te stoppen als onderwijzer (De Bel stond jarenlang voor de klas voordat hij voltijds ging schrijven, JL). Mijn vrouw en ik hadden de afspraak dat ik een jaar loopbaanonderbreking zou nemen zodra er 500.000 Belgische frank op ons spaarboekje stond. Ik wou eens één jaar de schrijver uithangen. Eind maart 1994 was het zover. Na dat ene jaar zou ik weer les gaan geven. Het is uiteindelijk anders gelopen."

Intussen schrijft u gemiddeld vijf boeken per jaar. Raakt u dat niet stilaan beu?

"Maar nee! Ik doe dat ongelooflijk graag. Ik schrijf, ik voetbal, ik werk in mijn tuin, ik reis en ik pest mijn zeven kleinkinderen (lacht). Dat zijn mijn hobby's. Wie elke dag kookt, heeft op het einde van het jaar ook een berg eten klaargemaakt. Dat is hetzelfde. Ik ben een veelschrijver. Alleen heeft dat een negatieve bijklank. Het is te populistisch. Maar waarom? Ik doe nu eenmaal niets anders dan schrijven."

Waar blijft u inspiratie halen?

"Ik mag niet veel zien of ik heb een nieuw verhaal. Voor Yoro, mijn boek over Afrikaanse voetballertjes, begon alles bij een klein stukje in de krant. Een tekstje van een sigarettenpakje groot. Er was ergens een dode jongen van dertien gevonden. Het bleek een talentvolle voetballer uit Ghana te zijn die naar hier was gekomen, maar uiteindelijk niet voldeed en in het drugs- en prostitutiemilieu belandde.

"Ik vond dat verschrikkelijk. Daarom ben ik naar Ghana en Burkina Faso gereisd om mij grondig te informeren, zodat ik er een verhaal over kon schrijven. Dat boek heb ik uit een soort van protest geschreven. Het is zo oneerlijk wat er met die gastjes gebeurt."

Schrijft u wel vaker uit verontwaardiging?

"Mijn eerste boek schreef ik uit woede tegen slechte onderwijzers (glimlacht). Daarom liet ik meester Bokkers, een van de personages, opgegeten worden. Dat vond ik een goede zaak. Ik zag bij collega's fantastisch goede, maar evengoed verschrikkelijke dingen. Ik schrijf alleen over zaken die mij na aan het hart liggen. Waarvan ik vind dat ik ze aan de... bel moet hangen."

Toch wordt er over kinderboeken vaak denigrerend gedaan.

"Ooit zei iemand vlakaf: 'Het is toch maar voor kinderen?' Daar word ik woest van. Net omdat het voor kinderen is, moet het juist zijn. Het moet kloppen, eerlijk en consequent zijn. Ik heb heel wat collega-kinderboekenschrijvers die germaanse gestudeerd hebben. Die mensen schrijven fantastisch, maar weten niet altijd goed wat werkt bij kinderen en wat niet.

"Ik heb twintig jaar lang in mijn klas verteld voor ik begon te schrijven. Als ik zag dat ze in hun neus begonnen te peuteren, dan was ik niet goed bezig. Dan moest ik mijn verhaal aanpassen."

De klas als het ideale testpubliek.

"Ik heb twintig jaar try-outs gedaan. Daar heb ik het vak geleerd."

Uw boeken zijn nochtans geen typische kinderboeken. Het bekende De zusjes Kriegel is bij momenten behoorlijk eng.

"Op dat boek is, ook vanuit pedagogische hoek, heel veel reactie gekomen. Op een dag kreeg ik een brief van drie kinderen uit het zesde leerjaar. Hun bibliotheek wilde het boek niet aankopen. De verantwoordelijke vond het geen gepast boek voor kinderen.

"Ik heb die meisjes geantwoord dat ze zich op zaterdagochtend - dan is er veel volk in de bib - met een spandoek aan de deur moesten vastketenen. Met een cijferslot, dat krijg je zo snel niet los (lacht). Uiteindelijk bleek dat die kinderen dat echt gedaan hadden, met toestemming van hun ouders weliswaar."

Met resultaat?

"Ze hebben die kinderen van de deur moeten halen, maar de bibliotheek heeft het boek wél gekocht. Uiteindelijk heb ik zelf nog een brief naar die bib geschreven om hen te bedanken. Omdat zij die kinderen het gevoel gegeven hebben dat ze beloond kunnen worden wanneer ze ageren. Dat vond ik fantastisch. Het sloot ook aan bij wat de zusjes Kriegel zelf zouden doen."

Lezen kinderen vandaag anders dan vroeger? Moet het steeds stouter?

"Kinderen zijn mondiger en lezen minder boeken dan 27 jaar geleden, dat is een feit. Toen waren er nog geen smartphones, iPads en internet. Er was meer tijd om te lezen. Maar de kinderen zelf zijn niet veranderd. Ze lachen nog altijd met dezelfde moppen en ze zijn nog steeds bang bij dezelfde griezelscènes. Zowel in China, Suriname als hier bij ons. Kinderen zijn tijdloos en universeel."

Kinderen lezen niet alleen minder, ook de boekenverkoop doet het steeds slechter.

"Klopt, ook mijn boeken hebben daaronder te lijden. Maar mijn kinderen zijn nu volwassen, ik moet geen zes monden meer voeden. Dan mogen mijn boeken gerust drie keer minder opbrengen. Ik heb welgeteld één boek voor het geld geschreven. Omdat we toen niets meer hadden. Maar al de rest: nooit.

"Ik heb ook wel wat geluk gehad: 27 jaar geleden was het makkelijker om te debuteren dan vandaag."

Wat zou u de komende jaren nog graag verwezenlijken?

"Ik wil nog een hele hoop boeken schrijven. Het beste moet nog komen, echt waar. Daarnaast droom ik van een wereldreis met mijn kinderen, schoon- en kleinkinderen. In een jaar tijd langs Papoea, het Amazonewoud, Zuid-Afrika en Antarctica. Dat zou de max zijn. They may say I'm a dreamer, but I'm not the only one."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234