Donderdag 17/10/2019

Interview

"Veel moslims moeten vechten om ongelovig te kunnen zijn"

Ann Brusseel. Beeld Bas Bogaerts

Afgelopen weekend bliezen ’s werelds beroemdste atheïsten, onder wie bioloog Richard Dawkins, verzamelen in Londen – op een congres over islam, ongeloof en blasfemie. Ook de Vlaamse liberale politica Ann Brusseel was erbij. “Links is laks geworden.”

“Ja, ik heb begrip voor de soms extreme kritiek op de islam”, zegt Ann Brusseel. “In landen als Bangladesh en Pakistan is het volstrekt onmogelijk om openlijk atheïst te zijn. Wie daar ginder toch voor uitkomt, wordt vaak mishandeld en vermoord. In Vlaanderen is de situatie natuurlijk anders, maar ook hier moeten we waakzaam zijn.”

Brusseel (41) is Vlaams Parlementslid voor Open Vld en profileert zich de laatste jaren steeds feller als overtuigd vrijzinnige. Dit weekend was ze in Londen, op een congres van de National Secular Society en de Council of Ex-Muslims, waar een internationaal gezelschap van prominente ongelovigen debatteerde over vrijheid. 

“In Engeland is de situatie bijzonder ernstig”, zegt Brusseel. “Maryam Namazie, die het initiatief nam voor het congres, heeft ons verteld hoe daar echt een parallelle samenleving is ontstaan: grote groepen moslims raken totaal niet geïntegreerd, en beroepen zich bij problemen op de shariaraden binnen de moskeeën.”

Hoe is dat zover gekomen?

“Er bestaat in Engeland een zogenaamde arbitration act: die maakt het mogelijk om voor een aantal dingen een beroep te doen op bemiddelaars, zodat je niet meteen naar de rechtbank moet. Daar maken de sharia councils misbruik van. Met alle gevolgen van dien: mishandelde vrouwen die naar zo’n council gaan om zich uit de echt te laten scheiden, weten zelfs niet welke rechten ze hebben volgens het burgerlijk wetboek.”

En het geloof afzweren is helemaal onmogelijk?

“Daar komt het op neer. Ook in Europa leven veel moslims onder de knoet van extreme moellahs. Ze moeten vechten om ongelovig te kunnen zijn. Niet alleen moslims, trouwens. In een streng katholiek land als Polen is het ook moeilijk om uit te komen voor je atheïsme. Maar vooral het oprukkende islamisme is een probleem. In Engeland bestaan islamitische scholen waar meisjes van vier een hoofddoek dragen.”

U liep in Londen bioloog Richard Dawkins tegen het lijf. Uw grote held, schreef u op Twitter.

“Hij is mijn grote held omdat hij opkomt voor kritisch denken, voor de wetenschap, en voor de vrije meningsuiting. Een radiozender in het Amerikaanse Berkeley heeft net een debat met hem geschrapt vanwege zijn blasfemische uitspraken. Hoe neerbuigend is dat niet: mensen beschermen tegen kritiek door een debat af te gelasten. Daar moeten we nu net voor strijden, voor het recht op blasfemie. Ik merk ook in Vlaanderen dat we stilaan overgevoelig geworden zijn. Sommige debatten zijn straks niet meer mogelijk.”

Geef eens een voorbeeld.

“Vlaams minister-president Geert Bourgeois was onlangs aanwezig bij de ondertekening van een charter dat werd afgesloten door de verschillende levensbeschouwingen. Daarin stond dat de vrijheid van mening weliswaar belangrijk is, maar toch niet altijd ten volle moet worden benut. Dat vind ik choquerend. Iemand die er zo over denkt, heeft de aanslag op de redactie van Charlie Hebdo toch niet echt goed begrepen.”

U hebt eerder ook al kritiek gegeven op de Moslimexecutieve.

“Ik vind dat waakzaamheid geboden is, ja. De Executieve getuigt niet bepaald van veel openheid van geest. Die organisatie vertolkt niet de stem van de doorsnee moslim, heeft een louter religieuze agenda, en lijkt mij geen voorstander van de seculiere staat. De Executieve wil van zoveel mogelijk kinderen goede moslims maken, terwijl wij ernaar moeten streven van alle kinderen zelfredzame, kritische individuen te maken. Dat is altijd de missie geweest van progressief links. Maar links is laks geworden. Niet progressief, maar regressief, zoals sommigen dat noemen.”

Waaruit blijkt die laksheid?

“Uit de twee maten en gewichten die worden gehanteerd. Je mag wel streng zijn voor blanke feministen, bijvoorbeeld, maar moslims en mensen met een migratieachtergrond moeten met fluwelen handschoentjes worden aangepakt. Ik ga ervan uit dat iedereen op dezelfde manier moet worden behandeld. Die laksheid van links is trouwens ook enorm betuttelend. Richard Dawkins noemt dat het racisme van de lagere verwachtingen: voor mensen met een migratieachtergrond leggen we de lat blijkbaar lager.”

Hoe verklaart u dat?

“In Vlaanderen speelt zeker het trauma van Zwarte Zondag nog mee. Heel wat partijen, ook de mijne, worstelen nog volop met dit thema, omdat sommigen bang zijn in de hoek van extreemrechts te worden gezet.”

Vanwaar uw sterke betrokkenheid bij dit onderwerp?

“Ik ben vrijzinnig opgevoed en vind het bijzonder belangrijk dat we de seculiere staat blijven verdedigen. Alle burgers zijn vrij en gelijk voor de wet. Men noemt mij wel vaker militant vrijzinnig, maar daar kleeft toch een negatieve connotatie aan. Ik noem mijzelf in de eerste plaats een humanist, en in de tweede plaats een liberaal. Ik ben principieel gehecht aan de grondwet en de rechtsstaat en wil niet dat we die doen wankelen door uitzonderingen te maken voor religieuze groepen en gebruiken.”

Brusseel met haar 'grote held' bioloog Richard Dawkins op het congres. Beeld rv

Dan bent u voor een verbod op de boerkini?

“Die discussie vind ik een bliksemafleider. De boerkini is een badpak, er zijn grotere problemen dan dat. Maar het is wel een teken aan de wand als steeds meer moslima’s een boerkini willen dragen, natuurlijk. De hoofddoek vind ik een eenvoudiger debat: de overheid moet neutraal zijn.”

Tot slot: ook blanke feministen zijn overgevoelig voor bepaalde thema’s, en willen je het zwijgen opleggen als je bijvoorbeeld begint over de biologische verschillen tussen man en vrouw – als het gaat over ambitie, om maar iets te noemen. Wat vindt u daar dan van?

“Ik vind dat we overal over moeten kunnen discussiëren. Met argumenten, en zonder te snel emotioneel te worden. Maar over de verschillen tussen mannen en vrouwen is al veel inkt gevloeid.”

Uit de pen van bioloog Richard Dawkins, bijvoorbeeld.

“En ik ben bereid om die discussie grondig te voeren. Al spelen bij die verschillen tussen man en vrouw vaak opvoeding, sociale druk en bepaalde verwachtingen een grote rol.”

Wie is Ann Brusseel?

- Geboren in Oostende, op 17 januari 1976

- Studeerde klassieke en Romaanse talen aan de VUB

- Sinds 2009 Vlaams Parlementslid voor Open Vld

- Lid van liberale denktank Liberales

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234