Maandag 03/10/2022

Voor u uitgelegdMobiele airco

Veel goedkoper en lekker koel, maar hoe duurzaam is zo'n airco op wieltjes?

Een mobiele airco zuigt de warme lucht van zijn omgeving naar binnen om die te verkoelen. De onttrokken warmte gaat via een afvoerslang naar buiten. Beeld Getty Images
Een mobiele airco zuigt de warme lucht van zijn omgeving naar binnen om die te verkoelen. De onttrokken warmte gaat via een afvoerslang naar buiten.Beeld Getty Images

We hebben enkele bloedhete dagen achter de rug en er liggen er nog heel wat in het vooruitzicht. Een mobiele airco, of monoblock, lijkt op zulke dagen een snelle en goedkope oplossing. Maar is dat ook zo? En vooral: hoe duurzaam zijn die koelblokken op wieltjes? Docent bouwfysica Jelle Laverge (UGent) geeft koele raad.

Kevin Lau

Hoe werkt een airconditioning eigenlijk?

Aircosystemen werken zoals je koelkast of warmtepomp, legt Laverge uit: “Een mobiele airco zuigt de warme lucht van zijn omgeving naar binnen en stuurt die naar een warmtewisselaar met koelvloeistof, waar de warmte uit een deel van de lucht wordt getrokken. De nu koude lucht wordt vervolgens de kamer ingeblazen. De onttrokken warmte wordt gedumpt in de overige lucht, en die gaat dan via een afvoerslang naar buiten.” De lucht die wordt afgekoeld laat overigens ook vocht los, net zoals dat gebeurt met mist, en dat komt gewoonlijk in een reservoir terecht.

Het belangrijkste verschil met een vaste airco-installatie is dat die geen lucht uit de ruimte trekt om daar de warmte in te dumpen. “Een geïnstalleerde airco gebruikt via een buiten-unit lucht van buiten om daar rechtstreeks de warmte van de binnenruimte in te dumpen en weer terug te sturen”, zegt Laverge.

Een mobiele airco gebruikt dus meer energie?

Laverge schat zelfs dat zo’n mobiele airco tweemaal zoveel elektriciteit verbruikt dan een vaste. “De prestatie van je airco is sterk afhankelijk van het temperatuurverschil dat je genereert tussen de kant waar je de warmte in dumpt en de kant waar je koude produceert.” Dat verschil moet je volgens de UGent-onderzoeker zo klein als mogelijk houden, en dat lukt veel gemakkelijker in een vaste installatie omdat de afzonderlijke componenten daar veel groter zijn. Bovendien werkt een mobiel toestel dus met binnenlucht als medium, en die is in veel gevallen warmer dan de buitenlucht.

Een airco op wielen is wel veel goedkoper in aankoopprijs. Wat is dan duurder op het einde van de rit? “Als je het enkel nodig hebt voor die ene ruimte waar je zit tijdens een hittegolf, dat is zo’n driemaal op een jaar, dan ga je nog altijd goedkoper af zijn met het minder efficiënte monoblock”, legt Laverge uit. Hij benadrukt wel dat als er een nood is om vaker en uitgebreider te koelen, men beter kijkt naar een structurele oplossing.

Test Aankoop waarschuwt overigens om de energielabels van vaste en mobiele airco’s niet met elkaar te vergelijken, want die zitten in een andere categorie. Zo zal een energielabel A van een mobiele airco overeenkomen met een veel lager energielabel van een vaste. Het verbruik voor mobiele airco’s wordt namelijk uitgedrukt in kWh per uur, en het verbruik bij vaste airco’s in kWh per jaar.

Hoe slecht is een mobiele airco voor het milieu?

Om te beginnen is het belangrijk om te bekijken welke elektriciteit je gebruikt. Laverge: “Want wanneer brengen zonnepanelen het meeste op? Wanneer de zon het sterkst schijnt, en net dan heb je ook de meeste koelvraag.” Op die manier is er ecologisch dus niet zo’n probleem. Het wordt een ander verhaal als je elektriciteit van het net begint te halen: “Want dan veroorzaak je een piek op het elektriciteitsnet en worden de meest vervuilende centrales ingeschakeld om de vraag op te vangen.”

Nog een belangrijk milieuaspect bij airco’s is het koelmiddel. Het meest gebruikte koelmiddel heeft namelijk een heel hoog global warming potential (gwp), waarschuwt de docent Bouwfysica: “Een kilogram koelvloeistof kan je vergelijken met 1.000 kilogram CO2.” Op Europees niveau wordt er momenteel wel hard op ingezet om vaker alternatieve koelmiddelen te gebruiken, die een lager gwp hebben.” Bij mobiele airco’s is het gevaar veel groter omdat die al sneller op de vuilnisbelt belanden, waardoor de koelvloeistof uit de cyclus ontsnapt en dus voor die verhoogde CO2-waarden zorgt. “Zeer belangrijk om daar een systeem van recyclage te bouwen”, aldus Laverge.

Kan ik mijn monoblock slimmer gebruiken?

Laverge raadt aan om je mobiele airco, voor zover mogelijk, op een lagere stand te gebruiken. Want hoe kouder je de lucht maakt die eruit komt, hoe minder energie-efficiënt dat je toestel werkt. “Zorg ook zeker dat de luchtstroom uit en in het toestel zo onbelemmerd als mogelijk blijft. Anders moet er op die manier ook weer meer vermogen in het toestel gepompt worden”, tipt de onderzoeker.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234