Dinsdag 19/11/2019

Veel goede wil, weinig resultaat

‘We zijn daar nu niet mee bezig.’ Caroline Gennez is boos om het pijnlijk vroege bericht in deze krant over de organisatie van haar exit als sp.a-voorzitter. Maar een ontkenning volgde niet. Haar afscheid neemt zo dezelfde draai als haar functioneren als sp.a-voorzitter: vol goede wil, maar ongelukkig.

Er waren dankbaarder omstandigheden te bedenken dan die waarin Caroline Gennez in 2007 ineens het voorzitterschap van de sp.a ‘aangeboden’ kreeg. Het was an offer she couldn’t refuse. En eigenlijk ook niet wilde. Johan Vande Lanotte haalde amper 16,3 procent van de stemmen, en voor het eerst sinds 1988 verdwenen de Vlaamse socialisten federaal in de oppositie. Ineens moest er een nieuwe voorzitter komen. Aangeduid door de oude. Vande Lanotte koos, totaal onverwacht, Caroline Gennez.

Voor een net geen 32-jarige had ze uitstekende adelbrieven: schepen in Sint-Truiden en nadien in Mechelen, kabinetsmedewerker, Animo-voorzitster, Vlaams fractieleider, senator. Daar kwam ineens - ongevraagd - het voorzitterschap bij. Ze had voor die functie trouwens al stage gelopen. Toen Frank Vandenbroucke in 2005 zijn beruchte ‘open brief’ schreef, was voorzitter Stevaert in Cuba en moest de ondervoorzitter - Gennez - de crisis beheersen. Ze kon dat. Het maakte enige indruk.

Maar als voorzitter verzeilde Gennez, zelf nochtans een positivo, in een erg negatief verhaal. Gennez is niet het type dat de schouders rap laat hangen. Speelt hier haar verleden als tennister mee, waar je elke match kan winnen, zelfs als je tegenstandster in de tiebreak bijna de beslissende set binnen heeft? Zo is ze namelijk ook: een supporter, van KV Mechelen alsook van Sint-Truiden, een spreekster met ‘Yes, we can!’ als centrale boodschap, al jaren voor Obama daar succes mee haalde. Vande Lanotte dacht dat zijn afkondiging voldoende was om haar automatisch te laten aanvaarden als voorzitter, maar sp.a-rood opponent Erik De Bruyn schepte er genoegen in haar welhaast te doen buigen, zoniet kruipen, daarin gretig geholpen door een bij nederlagen immer miskende ‘basis’.

Puin ruimen

De sp.a runnen bleek ineens minder evident dat het Witte Huis leiden. Er was altijd wat. Het begon in 2008 met coalitiepartner Spirit. Onder leiding van de dilettantische Bettina Geysen werd dat Vl.Pro. Toen Bert Anciaux a) het politieke gestuntel van dat clubje beu was en b) zijn toekomst wilde verzekeren, nam Gennez hem niet alleen op in de sp.a, maar wijzigde ze ook de naam in ‘Socialisten en Progressieven anders’, en dat na mistige afspraken op een partijbureau. Oude partijsoldaten als Louis Tobback en Freddy Willockx deden ei zo na een burgeroorlog ontvlammen.

De diepe emoties had Gennez deels zelf opgewekt, deels ongevraagd op haar brood gekregen. Eerst het laatste: na elke zware electorale nederlaag zit een partij in een bad mood. Vandaar dat zo’n voorzitterschappen dikwijls ‘zelfmoordpogingen’ of ‘interimperiodes’ heten: wie zich aan de klus zet, weet dat de kans groot is dat hij of zij zelf bezwijkt aan het puin ruimen. Er is geen eer bij te halen.

Maar het eerste geldt ook: er is iets aan Gennez dat haar het leven niet gemakkelijk maakt. Er was altijd wat. Geen verscheurende ideologische debatten, maar flauwiteiten. Het begon toen zij ‘ja’ zei als voorzitter maar Freya Van den Bossche middels een slordig verloren kattebelletje afzag van het fractievoorzitterschap. Dan was er de onfortuinlijke zaak-Anciaux, vervolgens het nooit verklaarde ontslag van Steve Stevaert als gouverneur van Limburg, meteen gevolgd door het betwiste afscheid van Frank Vandenbroucke en Peter Vanvelthoven, zeker toen uit de afgedrukte e-mail van haar vriend Barteld Schutyzer bleek dat de partijtop eigenlijk een vriendenkliek was die spotte met wie niet tot het groepje behoorde. Dan waren er de gehoorde telefoongesprekken van Frank Vandenbroucke, de fout verzonden e-mails van diezelfde Vandenbroucke en Ingrid Lieten, enzovoort.

Kortom, een hoop onzin waarbij men fatale incidenten als de positieve alcoholcontrole van Flor Koninckx al vergeten is. Het is, achteraf gezien, geen sterk punt van het voorzitterschap van Caroline Gennez dat zij zelden kon uitstijgen boven knulligheden waar zijzelf vaak part noch deel aan had. Maar het deed de sp.a wel struikelen, en uiteindelijk stranden. Op een licht dalend vlak.

Caroline Gennez deed vier jaar lang haar uiterste best om de partij inhoudelijk op de rails te krijgen. Ze smeet zich, maar de groep kreeg ze moeilijk mee. Wat denkt de sp.a eigenlijk over integratie, hoofddoeken, noem maar op? Gennez zelf heeft daarover duidelijke standpunten in interviews, maar ze laat haar partij niet volgen.

Diep verdeeld links

Misschien kan dat niet (meer). Een studie leerde dat zowel de sp.a-leden als -kiezers diep verdeeld zijn in jonge nieuw- en oude traditioneel-linksen. Die spreidstand is zelfs te groot voor tennisters die niet Kim Clijsters heten. Dat bleek ook uit de verkiezingsresultaten: zowel bij de Vlaamse verkiezingen van 2009 (15,27 procent) als de federale van 2010 (14,6 procent) hield de sp.a vol dat men ‘stabiliseerde’, terwijl men eigenlijk verder zakte van de sowieso al desastreuze verkiezingen van 2007 (16,3 procent).

De vraag die Caroline Gennez na toch ruim vier jaar voorzitterschap zelf zal moeten beantwoorden, is of ze gehaald heeft uit de sp.a wat erin zat. Zoja, dat ze dan meteen opnieuw kandideert. Is dat niet zo, dringt de vraag zich toch op of een ander beter of sneller resultaat kan boeken dan Gennez. De overwegingen over de organisatie van haar afscheid die ze de voorbije weken en dagen zelf maakte, maar die ze niet graag las in een krant, lijken erop te wijzen dat ze wel weet dat ze misschien niet de juiste vrouw op de juiste plaats was. Dat is overigens geen schande. Maar zelfs als men dat voor zichzelf erkent en toegeeft, ligt het per definitie moeilijk en is het menselijk pijnlijk om dat publiek te kunnen en moeten toegeven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234