Dinsdag 15/06/2021

Veel beloftes, te weinigactie

Er is een schrijnend contrast tussen de westerse beloftes en het gebrek aan concrete actie om ebola in West-Afrika in te dijken. Medische, logistieke en financiële beloftes laten te lang op zich wachten. 'We hebben steun nodig van westerse legers om deze oorlog te winnen.'

VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon luidde gisteren de alarmbel over het tergend langzame antwoord van de internationale gemeenschap om Liberia, Guinee en Sierra Leone bij te staan in de strijd tegen de ebola-epidemie. Van alle ronkende beloftes uit de voorbije maanden kwam er maar weinig in huis.

Een ingekleurde regiokaart van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) spreekt boekdelen: groen betekent dat de hulp ter plaatse is, oranje dat ze ontoereikend is en rood afwezig. Oranje en rood zijn overal de dominante kleur, vooral in en rond de Sierra Leoonse hoofdstad Freetown. "Er is een grote en onvervulde vraag naar behandelings-, verwijs- en isolatiecentra voor ebolapatiënten en bijbehorend personeel", leest de legende.

In de stad van 1,2 miljoen mensen komen nu dagelijks een dertigtal nieuwe ebolapatiënten bij. Ook diep in het Sierra Leoonse en Liberiaanse binnenland piekt het virus.

Biologische defensie

De Ebola Emergency Response-missie van de VN, UNMEER, schreeuwt in haar prioriteitenlijst om méér, veel méér, basismiddelen: honderden operationele bedden (met de bijbehorende medische verzorgingsteams), beschermende pakken, maar ook transportmiddelen zoals vliegtuigen, helikopters en jeeps.

"In Liberia zijn nog maar 6 van de 28 geplande ebolabehandelingscentra operationeel, waardoor slechts voldaan wordt aan 620 (21 procent) van de 2.930 geplande bedden", leest het laatste WGO-situatierapport. "Voor 16 van de Liberiaanse behandelingscentra moet er nog medisch personeel worden gevonden om de centra te bemannen." In Sierra Leone zijn nog maar 346 (of 29 procent) van de geplande 1.198 bedden operationeel, en in Guinee 160 van de 260 nodige bedden."

Een rechtstreeks gevolg van dit zorgvacuüm is dat de bevolking in veel dorpen enkel aangewezen is op zichzelf. "In alle drie de landen dwingt een gebrek aan behandelingseenheden families om thuis voor patiënten te zorgen. De mantelzorgers zijn niet in staat om zichzelf afdoende te beschermen tegen het virus, en dus neemt het risico op besmetting van familieleden en de bredere gemeenschap enorm toe."

De laatste cijfers liegen er niet om. Met 8.997 geregistreerde ebolapatiënten, van wie er al 4.493 stierven, dijt het virus nog altijd uit als een olievlek.

"We stevenen recht op de muur af. Dit is een oorlog tegen een virus dat geen grenzen kent, maar de strijd zou met robuuste internationale samenwerking te winnen zijn", zegt Brice de la Vigne, directeur operaties van Artsen zonder Grenzen, de enige westerse hulporganisatie die op grootschalige wijze patiënten behandelt. "Het is veelzeggend dat enkel AzG met zijn 3.000 vrijwilligers - negen op de tien zijn lokale mensen - nu moet instaan voor 70 procent van alle ebolabedden, wetende dat er per patiënt tot drie verplegers nodig zijn. Om ebola de baas te kunnen, is er massale hulp nodig. Het best geschikt zijn westerse legers, omdat zij als enige beschikken over de grootschalige logistiek en ervaren specialisten in biologische defensie."

De eerste Amerikaanse en Britse militairen zijn in de regio aanwezig maar hun inzet verloopt frustrerend traag gezien de schaal van de catastrofe. Van de beloofde 3.200 mariniers ontplooide het Pentagon volgens hun vakblad Marines Times nog maar 540 soldaten. Zij zullen pas eind november klaar zijn met de bouw van 17 ebolabehandelcentra. Goed voor 1.700 bedden in de regio maar zinloos zolang er geen medisch personeel is.

Totale hygiënische discipline

De la Vigne: "We hebben geen nood aan militairen die funderingen gieten maar aan specialisten die mee de leiding nemen om het verplegend personeel uit te rusten en te trainen. Ebola kan alleen worden verslagen met totale hygiënische discipline. Alleen door de patiënten te isoleren en besmettingen van de naaste omgeving of externe zorgverleners te voorkomen, kan dit virus worden geïsoleerd. In die zin is dit zelfs meer een logistieke dan een medische uitdaging, want met beschermende pakken en een ontsmettingsmiddel als chloor is veel onheil al te voorkomen."

Een land als België zou volgens De la Vigne dan ook makkelijk zijn interventieteam B-Fast kunnen sturen of C-130's voor medische evacuaties van zorgpersoneel.

De VN en andere hulporganisaties kregen tot dusver nog maar 400 miljoen dollar aan rechtstreekse fondsen. Het Ebola Trust Fund van de VN, dat in september werd gelanceerd met 1 miljard dollar als doel, telde volgens Ban Ki-moon gisteren nog maar 100.000 dollar.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234