Dinsdag 22/06/2021

Vaticaan ontdekt lichaamsbeweging als nieuwe evangelisatiemethode

'Sport vormt het karakter, bevordert de groepssfeer en de solidariteit, is gezond en laat je kennismaken met de lessen van het leven: een keer winnen, een keer verliezen'

De blijde boodschap op basketschoenen

Hij stond tussen de doelpalen in zijn Poolse studententijd, skiede de Europese bergen af en trok in zijn Italiaans buitenverblijf ettelijke baantjes. De vorige paus Johannes Paulus II hield in zijn fitte jaren van sport. Niet toevallig gaf hij zijn zegen tot de oprichting van een nieuw sportdepartement in het Vaticaan. In afwachting van een eerste grote bijeenkomst in november toert het hoofd, de Amerikaanse priester Kevin Lixey, de wereld rond met de blijde boodschap: 'Sporten is goed. Alleen heeft de sportwereld een zuivering nodig.'

Den Haag / Brussel

Van onze medewerker

Peter-Jan Bogaert

Kevin Lixey was onlangs te gast voor een lezing bij het gereputeerde instituut voor internationale betrekkingen Clingendael in het Nederlandse Den Haag. De jonge priester behoort tot de Legionairs van Christus, een nieuwe religieuze beweging waarvan de leden zich letterlijk profileren als trouwe volgelingen van Jezus. Charmant, zelfverzekerd en openlijk conservatief. De beweging, met hoofdzetel in Rome, ligt de laatste fel onder vuur vanwege een schandaal rond de stichter, de Mexicaan Marcial Maciel, die beschuldigd wordt van seksueel misbruik, wat dan weer felle en verbeten reacties uitlokt bij de Legionairs die zich 'gepakt' voelen door de media.

Lixey kan zijn achtergrond niet verbergen. Naast zijn centrale boodschap dat sport gezond is voor geest en lichaam stelt hij ook dat sport een ideaal middel is voor nieuwe evangelisatie. "Sporters kunnen getuigenissen afleggen van hun geloof. Op het veld kunnen de christelijke waarden verder verspreid worden", zegt hij. Daarom investeert de katholieke kerk in een netwerk van katholieke ngo's, vzw's en kerkelijke organisaties die zich met sport bezighouden. Om alles wat te stroomlijnen en beter op elkaar af te stemmen is er nu een nieuw departement dat onder de pauselijke raad voor de leken valt.

Het plan werd gelanceerd naar aanleiding van de Olympische Spelen vorig jaar in Athene. Nu is het departement zo goed als operationeel, maar pas na een eerste bijeenkomst in november in Rome met verantwoordelijken uit de verschillende landen zullen de eerste concrete actieplannen voorgesteld worden.

De katholieke kerk heeft zich in het verleden niet altijd even positief uitgelaten over lichaamsbeweging en -cultuur. De nadruk lag veeleer op de ontwikkeling van het geestelijk en spiritueel leven. "Dat klopt", erkent Lixey, die zelf basket en voetbal speelt. "Toch staan er in de bijbel veel verwijzingen naar sport en hoe je met respect met je eigen lichaam kunt omgaan."

Het hoofd van de nieuwe Vaticaanse sportdienst verwijst ook naar de vele positieve verklaringen van de kerkleiders over sport. Van Pius XII tot Johannes Paulus II, telkens weer schilderden ze sport af als een positief gegeven. Lixey: "Sport vormt het karakter, bevordert de groepssfeer en de solidariteit, is gezond en laat je kennismaken met de lessen van het leven: een keer winnen, een keer verliezen. Het zorgt voor waardigheid in je leven."

Toch is sport vandaag niet alleen zaligmakend, vindt Lixey. "Er is de verregaande commercialisering naast en op het veld; doping vervalst de gezonde competitie en af en toe wordt er gevochten door de supporters. Sport heeft veel te maken met de ziel van de mensheid, maar de ziel mag terug wat in de sport. In die zin heeft de sportwereld een zuivering nodig."

Of het nu wel de taak is van de katholieke kerk om dat te doen? "Natuurlijk", meent Lixey. "Waarom zouden we dat, naast vele andere partners op het terrein, niet mogen nastreven? En ons doel is vooral om via de katholieke structuur, dat netwerk, te werken."

"De tijd van het zieltjes winnen is voorbij", nuanceert Renaat De Paepe, de Vaticaanse plannen. "Je kunt wel pleiten voor het respectvol omgaan met elkaar en voor het bestrijden van de uitwassen, maar dat zijn geen exclusief christelijke waarden."

De Paepe werkt als aalmoezenier bij het leger en is ook verbonden aan de Vlaamse Katholieke Sportfederatie. Hij is door de Belgische bisschoppenconferentie aangeduid om als contactpersoon te fungeren voor het nieuwe sportdepartement van het Vaticaan. "Het is nog afwachten wat mijn taak precies inhoudt, maar ik verwacht dat we vooral onze activiteiten op elkaar zullen afstemmen."

De Paepe vindt het goed dat het Vaticaan expliciet aandacht besteedt aan sport. "Waarom niet? De Heilige Stoel is een land zoals een ander. Ze knopen diplomatieke betrekkingen aan, ze nemen standpunt in en dus mogen ze ook iets over sport zeggen, niet? Je zou zelfs kunnen zeggen dat ze redelijk laat zijn met hun initiatief. Iedereen beseft allang dat sport een belangrijk gegeven is voor de samenleving."

Hoe belangrijk is God in het voetbal? En speelt Jezus mee op het terrein? De Paepe verwijst naar het succes van de Katholieke Sportfederatie, vooral actief in de amateursporten. "We tellen nu 46.000 leden en dat aantal stijgt nog ieder jaar. In Antwerpen zijn we de grootste sportbond. Onder onze vleugels zitten de Koninklijke Vlaamse Voetbalbond en Sporcrea, voor alle andere sporten. De leden maken geen probleem van het christelijk karakter van de sportfederaties. We houden jaarlijks een mis voor de overleden leden en regelmatig ben ik als aalmoezenier aanwezig op toernooien. Ik ben recent ook als aalmoezenier bevestigd in de raad van bestuur. Ik had zelf die vraag gesteld aan de andere bestuursleden. Is het nog van deze tijd dat ik daar zit? Ja, hebben ze geantwoord. Christus speelt natuurlijk niet mee op het veld, maar de achterliggende waarden zijn er nog. Zo is de tegenstrever niet je vijand. Winnen is natuurlijk belangrijk, maar je moet eerbied hebben voor de andere partij."

De Paepe, die zelf graag wandelt en met de motor rijdt, herinnert er ook aan dat de katholieke kerk via scholen en hun socio-culturele zuil een belangrijke rol heeft gespeeld in de ontwikkeling van sporten. "Heel veel jongeren hebben zich op sportief vlak kunnen ontplooien dankzij die katholieke clubs. Heel wat bekende voetbalclubs, zoals bijvoorbeeld Cercle Brugge of KV Mechelen, zijn net ontstaan uit het katholieke onderwijs. Denk ook aan wat Sporta betekent als organisator van sportkampen en opleidingen voor jongeren. En het sport-voor-allenprogramma. Je ziet, de katholieke zuil heeft in België heel wat historische sportverdiensten. Dat het Vaticaan dat nu overkoepelt, is een belangrijk signaal."

De Paepe zegt expliciete steun te krijgen van kardinaal Danneels, die hem de opdracht heeft toevertrouwd. "Hij is heel geïnteresseerd in het nieuwe departement en heeft me gevraagd regelmatig verslag uit te brengen over onze activiteiten."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234