Zaterdag 17/08/2019

Vaticaan

Vaticaan blinkt uit in goede voornemens na top over misbruik, terwijl slachtoffers zwaar teleurgesteld achterblijven

Paus Franciscus tijdens de mis in het Apostolisch Paleis die de conferentie over kindermisbruik in de kerk afsloot. Beeld Photo News

Aan beloftes en goede bedoelingen ontbrak het niet tijdens de Vaticaanse top over seksueel misbruik. Is het een eerste stap op een lange weg? Of hebben misbruikers nog altijd weinig te vrezen?

"Afgrijselijke misdaden die van de aardbodem moeten worden gewist", noemde paus Franciscus het misbruikschandaal dat zijn kerk al zo lang teistert. Hij sprak over een "plaag", over "vraatzuchtige wolven" en legde uit hoe "hypocriet" zijn eigen instituut er al die jaren mee was omgegaan. En belangrijker nog: hij beloofde beterschap. "De tijd is nu echt aangebroken dit kwaad samen uit te roeien", zei hij.

De woorden waarmee paus Franciscus gisteren de vierdaagse top over misbruik afsloot, waren hard en voor een paus zelfs ongekend – zoals deze hele week ongekend was voor Vaticaanstad. Nooit eerder vroeg een paus de leiders van alle bisschoppenconferenties ter wereld naar Rome te komen, nooit eerder werd zo uitvoerig over seksueel misbruik binnen de kerk gesproken en nooit eerder beloofde een paus zo veel beterschap.

Beeld REUTERS

Alle aanwezige kardinalen en bisschoppen die deze week een journalist tegen het lijf liepen, zeiden dat de neuzen binnen de kerk nu echt dezelfde kant op staan: iedere bisschop ter wereld weet dat het misbruiken van kinderen iets zwaar misdadigs is, net als het toedekken ervan. Dat bewustwordingsproces is bovendien pas een eerste stap in een veel langere 'pelgrimage' op weg naar beterschap, aldus de organisatoren van de misbruiktop. Zo sprak paus Franciscus donderdag al tijdens zijn openingstoespraak over "concrete en efficiënte maatregelen" en presenteerde de moderator van de top, pater Federico Lombardi, ter afsluiting "drie concrete punten" aan de en masse toegestroomde wereldpers.

Lombardi beloofde dat het Vaticaan zijn eigen huisregels omtrent misbruik en het verhullen daarvan binnenkort zal aanpassen (welke aanpassingen dat precies zijn, bleef onbekend). Ook wordt een taskforce opgetuigd die bisschoppen met weinig geld en personeel kan helpen misbruik te bestrijden. En vooral: er wordt gewerkt aan een handboek waarin staat wat bisschoppen moeten doen als ze straks in hun eigen bisdom worden geconfronteerd met misbruik.

Veeg teken

Maar, zo reageerden de vele misbruikslachtoffers die deze week in Rome waren samengekomen, de kerk heeft helemaal geen nieuw handboek nodig, de kerk heeft een nieuw wetboek nodig. Zij hoopten op voorhand dat de paus zijn bisschoppen zou verplichten voortaan een nultolerantiebeleid in te voeren voor priesters die seksueel misbruiken, net als een nultolerantiebeleid voor het toedekken van seksueel misbruik.

Anne Barrett Doyle, oprichtster van de antimisbruikorganisatie Bishop Accountability, noemde de top gistermiddag daarom "bijzonder teleurstellend". "Hoe je het ook wendt of keert: de bisschoppen kunnen na vandaag gewoon met een gerust hart naar huis vertrekken. Niets wat deze week besloten is, bedreigt hun macht. Het ligt allemaal zo ver verwijderd van wat we vooraf hoopten; van wat we echt nodig hebben."

Het grootste probleem is volgens Barrett Doyle niet zozeer alle beloftes en goede bedoelingen die deze week zijn gedaan, maar het ontbreken van een controlemechanisme waarmee in de toekomst kan worden getoetst of die beloftes en goede bedoelingen ook daadwerkelijk zijn ingewilligd.

Een veeg teken was een vraag die gisteren aan de Duitse pater Hans Zollner werd gesteld, een van de organisatoren van de top. De vraag ging over de acht misbruikslachtoffers wier getuigenissen tijdens de top waren voorgelezen. Toen een journalist aan Zollner vroeg of de mannen die deze slachtoffers hadden misbruikt inmiddels uit het priesterambt waren gezet, volgde een veelzeggend antwoord van de voorzitter van de pauselijke Commissie voor de Bescherming van Minderjarigen. "Ik weet het niet", zei hij.

Paus Franciscus tijdens de mis in het Apostolisch Paleis die de conferentie over kindermisbruik in de kerk afsloot. Beeld BELGAIMAGE
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden