Vrijdag 05/06/2020

Vast in zwart-witdenken

Na het Instagram-bericht waarin Spike Lee oproept om de 'leliewitte' Oscars te boycotten, belooft de Academy maatregelen te nemen. De vraag is: welke maatregelen? 'We moeten meer doen, beter doen en het sneller doen.'

De kop boven dit stuk had evengoed 'Bange blanke Oscars' kunnen zijn. Helaas, dat stuk hebben we vorig jaar al gebracht. En een duik in het archief levert nog een resem andere artikels op over 'blank Hollywood' en 'vrouwonvriendelijke Oscars'. Waarmee we maar willen zeggen: het verwijt dat vrouwen en zwarten het onderspit moeten delven op het meest glamoureuze filmfeestje van het jaar klonk al voor filmmaker Spike Lee op Instagram begon te fulmineren tegen #OscarsSoWhite. Actrice Jada Pinkett Smith pikte erop in: "Op de Oscars zijn kleurlingen altijd welkom om awards uit te reiken en te entertainen. Maar we worden zelden erkend voor onze artistieke verdiensten."

Dat we elk jaar opnieuw een artikel wijden aan discriminatie in Hollywood, toont dat er niet meteen sprake is van verbetering. Na de oproep van Lee om maatregelen te nemen, reageert de Academy, bij monde van voorzitter Cheryl Boone Isaacs, op Twitter: "Dit is een moeilijke, maar belangrijke conversatie. Het is tijd voor grote veranderingen."

Veranderingen blijven inderdaad uit. Sinds Kathryn Bigelow in 2010 als eerste vrouw de Oscar voor beste regisseur won, is geen enkele andere vrouw genomineerd in die categorie. Voor zwarten lijkt het minstens even erg: vorig jaar moest de Martin Luther King-biopic Selma het met twee nominaties stellen, en werden regisseur Ava DuVernay en hoofdrolspeler David Oyelowo schaamteloos genegeerd. Tenzij het om een white guilt drama als 12 Years a Slave gaat (en zelfs toen moesten regisseur Steve McQueen en hoofdrolspeler Chiwetel Ejiofor met lege handen naar huis), lijken 'zwarte' films dus geen erkenning te krijgen.

Positieve discriminatie

Tussen de twintig genomineerde acteurs en actrices zit er dit jaar, net zoals vorig jaar, geen enkele niet-blanke. De nieuwe film van Ryan Coogler, het in de VS positief onthaalde boksdrama Creed, heeft één nominatie te pakken: voor Sylvester Stallone. Eenzelfde verhaal bij Straight Outta Compton: voor de succesfilm over de gangstarappers Niggaz Wit Attitudes, van een zwarte regisseur en met een overwegend zwarte cast, zijn enkel de blanke schrijvers van het scenario genomineerd.

Dat is een doorn in het oog van Spike Lee, wiens stadsdrama Do the Right Thing in 1990 ook al schaamteloos werd genegeerd en die ook dit jaar met Chi-Raq geen nominatie binnenhaalt. In het statement dat hij op Instagram heeft geplaatst, oppert hij enkele ideeën: "Misschien kunnen we leren van sport en muziek", die volgens hem "veel verder staan dan Hollywood en tv". Concreet wijst Lee op de 'Rooney Rule' uit het American Football, die stelt dat teams ook gekleurde kandidaten moeten interviewen als ze de vacature voor een nieuwe coach invullen.

Lee hoopt dat die regel ook in Hollywood kan worden ingevoerd, want het probleem zit volgens hem niet zozeer bij de Academy, maar wel bij het Hollywood-systeem, waar de hoogste regionen aan de blanke kant zijn. En hij wil dat oplossen met quota.

Daar kun je je vragen bij stellen: enerzijds omdat je quota, op hun eigen 'positieve' manier, eveneens als discriminerend kunt beschouwen, anderzijds omdat het 'interviewen' van kandidaten nog niet meteen voor aardschokken in de Hollywood-top zal zorgen. Maar hoe dan ook is het nodig dat er een versnelling komt in de inspanningen die Hollywood en de Academy leveren, vindt ook voorzitter Cheryl Boone Isaacs. Op Twitter zegt ze "verscheurd en gefrustreerd" te zijn over het gebrek aan diversiteit. "We moeten meer doen, beter doen, en het sneller doen."

Non stemt ook

Drie jaar geleden werd Isaacs als eerste Afro-Amerikaanse vrouw voorzitter van de Academy, een club die vooral uit pensioengerechtigde blanke mannen bestaat. Isaacs hoopt dat lidmaatschap diverser te maken. De regel dat het ledenaantal niet meer mocht stijgen - alleen overleden of afgetreden leden mochten worden vervangen - schafte ze af. Vorig jaar nodigde de Academy 322 nieuwe leden uit, een record. "Zij moeten deze club normaliseren", vertelde Isaacs in juni nog hoopvol aan Variety. Daarnaast introduceerde ze afgelopen november een nieuw initiatief dat diversiteit in Hollywood moet promoten.

Uit cijfers van de LA Times blijkt echter dat in 2014 nog steeds 93 procent van de leden blank was en 76 procent mannen, met een gemiddelde leeftijd van 63. Het uitnodigen van jong talent blijkt dus geen garantie op verandering. Wie toetreedt tot de Academy blijft immers zijn hele leven lid, ook al heeft hij nauwelijks voeling met de moderne filmsector. De LA Times vond enkele opmerkelijke leden, die ooit in de filmindustrie werkten maar nu een ander levenspad bewandelen: zo stemmen bijvoorbeeld een non, een eigenaar van een boekhandel en een gepensioneerde aanwerver voor het Vredeskorps nog elk jaar op hun favoriete films. Net als honderden mannen die twintig jaar geleden aan hun laatste film meewerkten, maar nog steeds bepalen welke films dat gegeerde gouden beeldje binnenhalen.

Dat heeft ook Selma-acteur David Oyelowo opgemerkt. "De Academy is een instituut dat volhoudt dat radicale veranderingen niet snel kunnen plaatsvinden. Maar het moet snel gebeuren", echoot hij de woorden van Martin Luther King. "De Oscars worden op 28 februari uitgereikt. Cheryl Boone Isaacs heeft onze gebeden nodig om ervoor te zorgen dat er tegen die dag verandering zit aan te komen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234