Dinsdag 22/06/2021

Wetenschap

Varkensorganen in mensen weer stap dichterbij

null Beeld thinkstock
Beeld thinkstock

Wetenschappers aan de universiteit van Harvard zijn er voor de eerste keer ooit in geslaagd genetisch gemodicifeerde varkensbiggen te kweken die voor de mens geen schadelijke virussen meer bevatten. Dat zet de deur naar het succesvol transplanteren van varkensorganen in mensen verder op een kier. Mogelijk is de eerste transplantatie al voor over twee jaar.

Wereldwijd staan duizenden mensen op een wachtlijst om een nieuw hart, lever, longen of een ander orgaan te krijgen. Maar de vraag naar organen blijft veel groter dan het aanbod, zodat wetenschappers al tientallen jaren naar alternatieven zoeken.

Die hopen ze al langer te vinden bij varkens, waarvan de organen gelijkaardige afmetingen hebben als die van mensen, en bovendien grote overeenkomsten vertonen. Maar de problemen waren tot nu altijd groter dan de oplossingen.

Geen virussen meer

De resultaten van een nieuwe studie, die vandaag beschreven staan in het wetenschappelijke tijdschrift Science, zijn nu echter bijzonder hoopgevend, zeggen de Harvard-wetenschappers samen met een Amerikaans privébedrijf. Ze zijn erin geslaagd genetisch gemodificeerde biggen te kweken die niet langer dragers zijn van virussen die schadelijk kunnen zijn voor de mens.

Tot nu toe zat het grootste knelpunt bij varkensorganen bestemd voor mensen in die virussen. In 1998 ontdekten onderzoekers diep verborgen in het DNA van varkens dat ze drager zijn van genen voor virussen die ziektes bij mensen kunnen veroorzaken. De virussen, retrovirussen genaamd, konden zich bovendien vanzelf verspreiden naar menselijke cellen en ze infecteren.

null Beeld thinkstock
Beeld thinkstock

Crispr

De virusvrije biggen werden gekweekt met een nieuwe technologie waarbij het schadelijke DNA uit varkenscellen werd gehaald, de Crispr-technologie. Die virusvrije cellen werden gekloond en opnieuw in een eicel ingeplant. Een aantal cellen ontwikkelden daarna door tot embryo's, en het Harvard-team kon uiteindelijk vijftien biggen succesvol geboren laten worden. Het oudste biggetje is nu vier maanden oud, en geen enkel van de dieren heeft nog een retrovirus in zijn lijf.

Vandaag worden bijvoorbeeld de hartkleppen van varkens al gebruikt als vervanger voor menselijke kleppen. De onderzoekers hopen nu verder onderzoek te kunnen voeren naar de transplantatie van volledige organen. Toch moet er nog veel onderzoek gebeuren vooraleer varkensorganen effectief getransplanteerd zullen kunnen worden. Zo is het nog altijd niet volledig duidelijk of het menselijke afweersystemen varkensorganen niet zal afstoten en hoe dat dan te vermijden is.

null Beeld thinkstock
Beeld thinkstock
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234