Zaterdag 26/11/2022

Varen in een loden ballon

Europese rock geeft meer kleur aan het muzieklandschap

Jimi Tenor

Out of Nowhere, Warp/PIAS.

Blixa Bargeld & The Tim Isford Orchestra

Recycled, Our Choice/Lowlands.

Gry with FM Einheit & His Orchestra

Public Recording, Cycle/Konkurrent.

Bellatrix

It's All True, Fierce Panda/PIAS.

Pendleton

Grounded for a Year, Dirty Alternative Beat/(K-RAA-K)3.

De Finse excentriekeling Jimi Tenor blijft verbazen: na zijn easy tune meets disco-experimenten op langspelers als Intervision en Organism komt hij weer met iets geheel anders op de proppen. Out of Nowhere is een panoramisch opgezette plaat waarop Tenor zijn voorliefde voor de soundtracks van Lalo Schifrin botviert en in zee gaat met een zestig man sterk symfonisch orkest, afkomstig uit het Poolse Lodz.

Halverwege de opnamen ging de arrangeur ervandoor, zodat Tenor, zonder enige ervaring op dat vlak, zelf de partituren voor de strijkers en blazers diende uit te schrijven. Dat hij het project toch tot een goed einde wist te brengen, zegt iets over zijn vastberadenheid en durf. De overwegend instrumentale tracks zitten vol tempowisselingen en op en neer gaande stemmingen. Nu eens lijken de stukken bedacht voor een sinister politiefeuilleton, dan weer wordt aan kitscherige sciencefictionfilms gerefereerd en tussendoor mag ook nog een Fins koor opdraven. In 'Backbone of Night' koppelt Jimi Tenor de klank van een klassiek orkest aan die van een sitar; 'Spell' houdt het midden tussen Isaac Hayes en Igor Stravinsky en 'Blood on Borscht' klinkt als een alliantie van Carl Orff met Metallica. Af en toe neigt de muziek naar orkestrale jazzfunk, gelardeerd met tabla's en fluiten, maar al te vaak rijdt Tenor zich te pletter tegen een muur van bombast. Out of Nowhere klinkt ambitieus en gezwollen, megalomaan en absurdistisch. Het auditieve equivalent van een loden ballon, kortom.

Dat je met grote orkesten wel degelijk mooie muziek kunt maken bewijst Blixa Bargeld, oprichter van het inmiddels twintigjarige Berlijnse collectief Einstürzende Neubauten en gitarist bij Nick Caves Bad Seeds, op zijn nieuwste soloproject Recycled. Het gaat om de soundtrack bij de gelijknamige thriller van cineaste Maria von Heland, waarin Bargeld ook als acteur te zien is. Het is een film met veel onverwachte wendingen en dubbele bodems, maar de subtiel gearrangeerde symfonische muziek, uitgevoerd door het Tim Isford Orchestra, klinkt zo rijk en genuanceerd dat ze makkelijk zonder de beelden kan bestaan. Bovendien levert Bargeld met 'Kiss mich wach', waarin hij het gezelschap krijgt van zangeres Amanda Ooms, een fraaie popsong die andermaal bewijst dat de man, ondanks zijn dwarse imago, hoogst onvergetelijke melodieën kan schrijven.

Zijn gewezen Neubauten-collega FM Einheit maakte de jongste jaren vooral theatermuziek (waarvoor hij onder meer experimenteerde met steenpercussie), boeiende pop met de formatie Stein of een grillige vorm van avant-garde met noisegitarist Caspar Brötzman. Sinds 1998 is hij echter de creatieve steun en toeverlaat van Gry Bagoien, een 24-jarige Deense chanteuse die op het thuisfront wordt omschreven als een kruising tussen Björk en Beth 'Portishead' Gibbons. Op Public Recording, een plaat die daadwerkelijk in het openbaar werd opgenomen, mag Gry als blikvanger dienstdoen, terwijl Einheit als coauteur, arrangeur, samplegoochelaar en producer zowat alle touwtjes in handen houdt. De op zich vrij toegankelijke songs worden van fascinerende ritmen voorzien en op inventieve wijze ingekleurd, wat een geluidsbeeld oplevert dat naar zowel techno als industrial verwijst en verwantschappen vertoont met bands als Lamb en Breakbeat Era.

Funkstörung speelt een gastrol in het nerveus stuiterende 'Coctailism'; de Finse elektroterroristen van PanSonic laten zich van hun beste kant horen in 'Helicopter Heart' en het sensueel gefluisterde 'Pop'. De andere muzikanten werden voornamelijk in het milieu van Einstürzende Neubauten gerekruteerd. De cover van 'Summer Wine' van de in die kringen fel gewaardeerde Lee Hazlewood hoeft dus niet te verbazen. Maar Gry laat zich door haar entourage niet uit het veld slaan: in 'Rocket' tracht ze een diva als Shirley Bassey naar de kroon te steken en in het frivole 'Princess Crocodile' waant ze zich zowaar in een cabaret uit de gay twenties. Conclusie: dit meisje is niet voor één gat te vangen.

Iets conventioneler gaat het toe bij Bellatrix, een IJslands gezelschap dat sinds vorige zomer vanuit Londen opereert. Acht jaar geleden won het kwintet uit Keflavik de plaatselijke rockrally en bracht het zijn eerste cd uit op het Bad Taste-label van The Sugarcubes. Met de steun van Britse bladen als NME doen de vier dames en de heer van Bellatrix nu een gooi naar het internationale succes met It's All True, een plaat vol pittige en aanstekelijke rammelpop waarin strakke gitaren, luchtige toetsenpartijen en een wild uit de bocht scheurende viool de dienst uitmaken. Bij liedjes als 'Sweet Surrender', 'Lullabye' en 'The Girl with the Sparkling Eyes' bekruipt je meteen een zomergevoel. Vooral omdat zangeres Eliza Geirsdottir je de indruk geeft dat ze ieder moment in onbeheerst gegiechel kan uitbarsten. Met 'Always' en 'If I Fall' geeft het groepje aan dat het ook tot iets meer diepgang in staat is, maar toch vraag je je af of de IJslandminnende Engelsen over Bellatrix net zoveel poeha zouden hebben gemaakt mocht het een Belgische, Portugese of Zwitserse groep zijn geweest.

Hoewel. De uit Lausanne afkomstige noisepopband Chewy ligt, net als Bellatrix, onder contract bij het hippe Londense Fierce Panda-label, dus zou het met de eerste soloplaat van Pendleton, de spilfiguur van deze gruyèrerockers, best nog mee kunnen vallen. Grounded for a Year is immers een aangename maar onopgesmukte popplaat: lofi, intimistisch, schetsmatig en, vooral, pretentieloos. De cd bevat twaalf nummers die genoemd zijn naar de maanden van het jaar en samen de wisselende sfeer van de seizoenen trachten op te roepen. Dat lukt aardig, omdat Pendleton weet hoe je een liedje in elkaar zet. De meeste tracks zijn opgebouwd rond zijn stem en gitaar, maar waar nodig worden er ook bescheiden doses slide, piano, drums en elektronica toegevoegd. Het resultaat klinkt even rudimentair als breekbaar en even simpel als hartverwarmend. Niet het soort spul dat je leven verandert; gewoon een plaat als een kalender, voor wie zich, al luisterend, wil oriënteren in de tijd.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234