Donderdag 24/10/2019
De E-sigaret is schadelijk voor het milieu.

E-sigaret

Vapen is erg schadelijk voor het milieu

De E-sigaret is schadelijk voor het milieu. Beeld AFP

Na het eerste overlijden dat gelinkt kon worden aan het roken van een elektronische sigaret, blijkt dat vapen niet onschadelijk is. Maar er is meer aan de hand. Vapen kan ook een zware milieuramp veroorzaken, waarschuwen onderzoekers. 

“Het is honderd procent zeker dat het gebruik van de e-sigaret schadelijk is”, stelt professor Guy Joos, longarts aan het UZ Gent in deze krant. De dampen berokkenen schade aan de longen en veroorzaken gevallen van kanker. Dat ondervond ook een patiënt in de Amerikaanse staat Illinois, die gisteren overleed aan een longziekte die in verband wordt gebracht met het roken van elektronische sigaretten. 

Toch is de e-sigarettenmarkt booming. Onderzoeksgroep Euromonitor schat dat bijna 55 miljoen volwassenen aan het vapen slaan tegen 2021. Meer dan 560 soorten e-sigaretten zijn nu al beschikbaar in de Verenigde Staten, waarvan 184 wegwerpbaar of voor eenmalig gebruik zijn. 

Een groen imago hebben die producten daarom niet. Er bestaat geen legale manier om ze te recycleren en veel gebruikers weten niet hoe ze hun dampapparaten moeten weggooien. Gedumpte e-sigaretten kunnen gevaarlijke metalen, accuzuur en nicotine in het milieu lozen. 

Steekproef bij middelbare scholen

Onderzoekers aan het Environmental Health Initiative van de Universiteit van Californië trachtten het probleem in kaart te brengen. Ze bezochten negen scholen in San Francisco Bay en vonden in 2 op de 3 instituten afval van het bekende elektronische-sigarettenbedrijf ‘JUUL’. Op de grond troffen de onderzoekers ook honderden vullingen met mango-en muntsmaak aan.

“De aanwezigheid van JUUL-afval in onze steekproef bij middelbare scholen suggereert dat afvalverwijdering van het vape-materiaal een aanzienlijk milieuprobleem is, vooral op welvarende middelbare scholen”, concludeert Yogi Hale Hendlin, een van de onderzoekers.  

Producten van het elektronische sigarettenbedrijf JUUL. Beeld AP

Complex afval

Het is ingewikkeld om het dampmateriaal correct weg te gooien. De vullingen met gearomatiseerde nicotine of cannabis bevatten ook chemicaliën en moeten als gevaarlijk afval worden behandeld, terwijl verdampingsapparaten met lithium-ion-batterijen moeten worden verwerkt als speciaal elektronisch afval.

Dampmateriaal kan wel weggegooid worden als gewoon plastic afval, maar dat houdt heel wat complexe voorwaarden in. Eerst moet de vulling uit het apparaat worden gehaald, daarna moeten alle nicotineresten verwijderd worden uit het toestel. En dan moet er nog een stuk biologisch afbreekbaar materiaal rond komen. De vulling zelf moet op een gelijke manier worden gespoeld en verzegeld in plastic, samen met de originele verbinding. Het is maar de vraag hoeveel gebruikers zich al die moeite willen troosten.

Een vertegenwoordiger bij het afvalverwerkingsbedrijf van San Francisco zei dat e-sigaretten niet kunnen worden weggegooid via de klassieke MRF-manier, waarbij gespecialiseerde bedrijven recycleerbare materialen ontvangen, scheiden en opnieuw klaarmaken voor de markt. Dat komt vooral omdat de apparaten batterijen bevatten. “Vapers kunnen dat accugedeelte lozen op lokale e-afvallocaties. Maar apparaten die nog dampvloeistof bevatten mogen niet afgezet worden op die plaatsen”, vertelt de man. 

De vullingen en het apparaat op zich moeten apart weggegooid worden. Beeld Photo News

Beterschap op komst? 

De grootste vape-bedrijven als ‘JUUL’ en ‘Altria’ zijn zich bewust van het groeiende afvalprobleem. Ze hebben aangegeven dat ze actie willen ondernemen tegen de hoeveelheden elektronisch afval die hun apparaten achterlaten. Maar tot nu toe blijft het bij woorden, stelt Hendlin vast.

Een van de oplossingen zou een terugbetalingssysteem kunnen zijn, voor elke gebruiker die zijn elektronische sigaret terugbezorgt aan het bedrijf. “Onderzoekers die de milieukosten van tabak bestuderen, zijn het eens dat een dergelijk systeem dé oplossing is”, stelt Hendlin duidelijk. 

Een woordvoerder van JUUL vertelde de Britse krant The Guardian dat het bedrijf zo’n interne terugname- en recyclagetest uitvoert bij werknemers in een aantal van de kantoren en het programma “in de nabije toekomst” zal lanceren. 

Geen instructies

Sophie Tat is een Amerikaanse die al verschillende jaren in een dampshop werkt. Zij besloot zelf een recyclageprogramma in de winkel te starten, nadat ze klanten had gezien die hun gebruikte apparaten gewoon in de vuilnisbak of op straat gooiden. “Ik hoop dat het zich via mond-tot-mondreclame verspreidt en meer mensen de sigaretten op een correcte manier weggooien”, zegt ze. 

De dampapparaten blijven vaak achter op straat na het vapen. Beeld In Pictures via Getty Images

Volgens Tat is de verkoop van vape-materialen de jongste jaren in haar winkel met ongeveer 20% gestegen, maar ze is gefrustreerd dat geen van de producten die ze verkoopt instructies voor recycling heeft. Geen van de zes populairste elektronische sigaretten bevat een melding over hoe je ze moet weggooien. 

Dat moet in die “nabije toekomst” die JUUL aankondigt dus ook veranderen. Wanneer dat dan is - en of het er effectief komt - weet niemand. “Het zou zonde zijn als vape-producten die minder schadelijk blijken te zijn voor de gezondheid van individuele gebruikers, ecologisch veel schadelijker worden dan klassieke sigaretten”, concludeert Hendlin. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234