Zondag 25/09/2022

Bellen metMichael Persson

Vanuit de loopgraven bij Mikolajiv: ‘Ik heb hier niemand gesproken die een overwinningsgevoel had’

Een huis staat in brand na een Russische raketaanva op Mykolajiv. Beeld ANP / EPA
Een huis staat in brand na een Russische raketaanva op Mykolajiv.Beeld ANP / EPA

Odessa is een van de Oekraïense steden die het doelwit zijn van het Russische rakettenoffensief. Ten oosten van de stad, bij Mikolajiv, probeert het Oekraïense leger op te rukken. Verslaggever Michael Persson zocht het front op.

Stieven Ramdharie

Hoe was het in de loopgraven bij Mikolajiv? We horen al weken dat de Oekraïners daar stukje bij beetje terreinwinst boeken.

“Dat lijkt tegen te vallen. De Russen zijn er de afgelopen maanden iets teruggedrongen, en de Oekraïners hopen dat ze uiteindelijk het bezette Cherson kunnen heroveren. Maar ze zijn nog verder van Cherson verwijderd dan veel kaarten van de frontlinie willen doen geloven. Ik ben in het veroverde gebied geweest. Het was niet zo groot als ik had gedacht.

“Met fotograaf Joris van Gennip zouden we met Oekraïense militairen naar een heroverd dorp gaan, maar de Russen waren weer zo dicht genaderd dat dat in de vuurlinie was komen te liggen. Vanuit de loopgraven die we wel konden bereiken, kon je de artilleriebeschietingen horen. In de verte zag je de rookwolken. Het Oekraïense leger heeft pas op de plaats moeten maken.

“Ik sprak een Oekraïense legerofficier en die zei: het ontbreekt ons hier aan zware wapens. Ze hebben in dit gebied wel een aantal Amerikaanse M777-houwitsers gekregen, maar niet veel. Deze kunnen ook niet continu worden ingezet. Ze moeten steeds verplaatst worden om niet geraakt te worden door Russische tegenvuur.

“Als ze genoeg houwitsers hadden, konden ze elkaar gewoon afwisselen. De enige houwitser die ik heb gezien, was aan het schuilen. Ik heb hier niemand gesproken die een overwinningsgevoel had. Waar ze bang voor zijn, is dat de Russen, als ze de Donbas hebben ingenomen, bij Mikolajiv een nieuw front gaan openen.”

Een gewonde man wordt naar beneden gehaald na een raketaanval op een appartementsgebouw in Mykolajiv. Beeld ANP / EPA
Een gewonde man wordt naar beneden gehaald na een raketaanval op een appartementsgebouw in Mykolajiv.Beeld ANP / EPA

In Odessa, waar je in maart ook was, vrezen ze de Russische raketaanvallen. Hoe groot is de angst?

“Toen, een paar weken na de invasie, was het rustiger in de stad. De dreiging was weliswaar groter, gevreesd werd onder andere voor een amfibische landing van de Russen, maar de beschietingen waren minder. Er is nu een toenemend aantal raketaanvallen. Maandag heb ik er zeker vier gehoord. Ook andere dorpen worden willekeurig getroffen. Doelwitten ver van het front, vaak appartementengebouwen, worden aangevallen door de Russische luchtmacht met raketten die vanaf de Zwarte Zee of vanuit Rusland worden afgevuurd.

“Ik ben in Serhiivka geweest waar begin deze maand een raket een appartementencomplex trof en 19 doden vielen. De bewoners van dit vroegere Sovjet-sanatoriumstadje, dat slechts 900 inwoners telt, waren totaal overdonderd. De mensen probeerden hier op adem te komen en rust te vinden. En dan worden juist zij getroffen, zo uit het niets. Heel tragisch. Nu zit iedereen wel regelmatig in de schuilkelder, bang dat ieder moment weer een raket inslaat.

“De Russen ontkennen dat ze met opzet burgerdoelen aanvallen. Het zou ook een afzwaaier kunnen zijn die door het Oekraïense luchtafweergeschut werd geraakt. Maar het is statistisch niet vol te houden dat steeds weer dit soort burgerdoelen, waaronder ook winkelcentra, worden geraakt. In de buurt van het appartementencomplex was er ook geen legitiem militair doelwit, zoals een kazerne, te vinden.”

null Beeld via REUTERS
Beeld via REUTERS

De dreiging van een Russische landing vanuit zee wordt nu klein geacht in Odessa. Lukt het de bewoners om het leven weer op te pakken?

“De stad is inderdaad minder zwaar gebarricadeerd dan toen ik er in maart was. Het hele centrum was toen afgezet. Nu kun je gewoon naar de opera. Er wordt meer geflaneerd op straat. Het ziet er allemaal gemoedelijker uit, al hoor je wel regelmatig het gedreun van inslaande raketten. Het leven is wel zwaar voor de bewoners. Winkels en fabrieken zijn dicht, er is grote werkloosheid en veel bewoners zijn in geldnood. Odessa draaide voor een belangrijk deel op het toerisme en de graanexport, en die zijn allebei zwaar getroffen.

“De bewoners proberen, zo goed als het kan, het leven weer op te pakken. Geld uitgeven wordt ook als iets patriottisch gezien. Want het zorgt ervoor dat de economie blijft draaien en de staat belastinginkomsten blijft krijgen om onder andere de oorlog te betalen. Maar als je geen geld hebt, houdt het op. Je ziet ook opvallend veel bewoners bij voedseluitgiftes.”

``

Je bent nu onderweg, per bus, naar het buurland Moldavië. Klopt het dat je zowel op de heen-als de terugweg vluchtelingen in de bus had?

“Ja, inderdaad. Je ziet dat bewoners nu, vanwege de toenemende raketaanvallen, toch besluiten om Odessa te verlaten. Maar tegelijkertijd zie je ook dat bewoners terugkeren uit het buitenland. Ze willen weer thuis zijn en hun vrienden weer zien. Ze zien ook dat de Russische dreiging over zee er nagenoeg niet meer is. Rusland zou niet meer in staat zijn, zo is hier het gevoel, om zo’n landing uit te voeren.”

null Beeld ANP / EPA
Beeld ANP / EPA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234