Zaterdag 31/10/2020

Vangst Saddam leidt tot veldslag onder Democratische presidentskandidaten

Voorstanders van oorlog in Irak haalden de voorbije week ongemeen hard uit naar pacifist Howard Dean

De vangst van Saddam Hoessein heeft niet alleen de populariteit van de Amerikaanse president Bush opgekrikt, maar heeft ook een knuppel gegooid in het hoenderhok van de Democraten die op zijn baan azen.

New York

Van onze correspondent

Tom Ronse

De kandidaten die door hun steun aan de Irak-oorlog aanhang verloren onder de Democratische kiezers, hopen dat de arrestatie van de gehate ex-dictator het tij voor hen zal keren. In de voorbije week vielen ze ongemeen scherp uit naar Howard Dean, die door zijn oppositie tegen de oorlog de koploper werd in de strijd voor de Democratische nominatie. Dean gaf hen daartoe een open kans door maandag te verklaren dat de vangst van Saddam "Amerika niet veiliger" had gemaakt. "De echte vijand is Al-Qaeda", legde hij uit. Het Irak-avontuur heeft volgens hem de strijd tegen die terreurgroep alleen moeilijker gemaakt.

Zijn rivalen reageerden alsof hij Saddam had verdedigd. "Zij die betwijfelden of de wereld beter af zou zijn zonder Saddam en denken dat we niet veiliger zijn door zijn vangst hebben noch het inzicht noch de geloofwaardigheid om president te worden", donderde senator John Kerry, die ooit de gedoodverfde favoriet was maar in de polls tot 4 procent is gezakt. Zijn collega Joe Lieberman zei dat Saddam nog altijd aan de macht zou zijn als het van Dean afhing. De wereld zou volgens hem onveiliger worden met Dean in het Witte Huis. Ook Dick Gephardt vond dat Deans uitspraak bewees dat hij te onervaren was in buitenlandse politiek om president te worden.

Alledrie stelden ze Dean voor als de extreme tegenpool van Bush en zichzelf als de gulden middenweg. "Amerika verdient beter dan een keus tussen kracht zonder diplomatie en diplomatie zonder kracht", aldus Kerry.

"Met hun scherpe uitvallen hopen ze niet zozeer Deans supporters te bekeren als wel elkaar de loef af te steken en zich op te werpen als 'de anti-Dean'", zegt politicoloog Alan Milchman. "Deans aanhangers zullen niet van mening veranderen omdat Saddam is gepakt. Maar wie wordt het alternatief? Nu zijn er nog negen kandidaten maar begin februari zullen er wellicht maar twee kanshebbers over zijn. Een van hen zal Dean zijn. Wie de andere wordt, daar wordt nu om gevochten."

Dean begon zijn campagne als een obscure ex-gouverneur van een kleine staat maar het vuur waarmee hij Bush en de oorlog bekritiseerde en de efficiëntie waarmee hij via het internet geld inzamelde voor zijn verkiezingscampagne, deden hem bovendrijven. Zijn bekroning als favoriet kwam op 9 december toen de laatste Democratische vaandeldrager, ex-vice-president Al Gore, hem zijn steun toezegde. Vele Democraten bekeken Deans opkomst echter met groeiende onrust. Hij deed hen denken aan George McGovern, die in 1972 de Democratische nominatie veroverde met zijn harde oppositie tegen de Vietnamoorlog. In de eindstrijd tegen de Republikeinse president, Richard Nixon, werd McGovern verpletterd en nogal wat Democratische congresleden vrezen dat Dean hetzelfde lot zou ondergaan.

Volgens de geruchtenmolen deelt ex-president Clinton die vrees, al houdt hij zich naar buiten strikt neutraal. Het zou echter onder zijn impuls geweest zijn dat ex-Navo-bevelhebber Wesley Clark in de ring stapte. Als generaal en oorlogstegenstander leek hij op papier het ideale alternatief, zowel voor Dean als Bush. Maar Clark maakte voorlopig geen sterke indruk. De generaal mist politieke ervaring en komt in debatten en interviews tastend en onzeker over. Over Irak zijn zijn uitspraken vaak wazig en soms tegenstrijdig. Misschien leert hij gaandeweg de klappen van de zweep maar de 'anti-Dean' is hij nog niet. De strijd voor die titel blijft wijd open.

Voorlopig is het echter Bush die de vruchten plukt van de vangst van Saddam. Zijn 'approval rate' steeg van de ene dag op de andere van 52 naar 58 procent. Volgens een CBS-poll vindt 64 procent van de Amerikanen plots dat de zaken goed gaan in Irak, tegenover 47 procent vóór Saddam uit zijn hol werd gesleurd, en 49 procent vindt dat Amerika 'de goede richting uitgaat', 10 procent meer dan een week geleden. De Republikeinen blaken van zelfvertrouwen. De economie groeit weer, de werkloosheid daalt stilaan en Bush is goed op weg om 200 miljoen dollar voor zijn campagne te vergaren, een bedrag waar de Democraten alleen van kunnen dromen.

Dat betekent niet dat ze kansloos zijn. Volgens de CBS-poll zou 45 procent van de kiezers van plan zijn op Bush te stemmen en 39 procent op de Democratische kandidaat. Die kloof lijkt overbrugbaar. Zowel in Irak als met de economie kan er nog van alles gebeuren dat roet strooit in Bush' plannen. Maar de Democratische senator Bob Graham waarschuwde deze week dat de intensiteit waarmee zijn partijgenoten elkaar naar de keel vliegen in de Republikeinse kaarten speelt. Een reclamespot die onlangs werd uitgezonden in de staten waar volgende maand de eerste voorverkiezingen worden gehouden, is daar een goed voorbeeld van. De spot, betaald door Democraten die nauw aanleunen bij Kerry en Gephardt, toont een foto van Bin Laden terwijl de woorden 'Dangerous World', 'Destroy us' en 'No Experience' over het scherm flitsen. "Amerikanen willen een president die de gevaren aan kan", zegt een stem "en Dean kan niet concurreren met Bush in buitenlandse politiek. Het is tijd dat de Democraten daarover nadenken." Het was een spot die Bush zo kan overnemen.

Bush' populariteit stijgt van de ene op de andere dag van 52 naar 58 procent

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234