Maandag 23/05/2022

Vandenbroucke is géén fan van de Derde Weg

Het is 14.04 uur. Laten we om te beginnen een misverstand uit de wereld helpen: Frank Vandenbroucke is géén fan van Anthony Giddens, zo meldde hij zondagmiddag in hoogsteigen persoon. In het debat dat in het Théâtre de la Place des Martyrs plaatsvond, zat hij samen met de socioloog Philippe Van Parys als 'critic' van de Derde Weg die aan het brein van de Britse socioloog is ontsproten. De federale minister van Sociale Zaken en Pensioenen ging er, voor een bijzonder talrijk opgekomen publiek, vooral in op de gebreken in Giddens' analyse.

Zoals ondertussen genoegzaam bekend was de Derde Weg (volgens Giddens zelf de overstijging van de sociaal-democratie-oude-stijl en het neoliberalisme) het model dat de Britse premier Tony Blair in 1997 aan de macht hielp. De laatste jaren beriepen Europese politici van totaal uiteenlopende strekking zich op hun banden met Blair en zijn verzoening van markt en staat, zijn nadruk op rechten én plichten. In België speelden vooral Vandenbroucke (SP) en premier Guy Verhofstadt (VLD) leentje-buur in Groot-Brittannië, al kreeg het gezamenlijke kind de naam 'actieve welvaartsstaat' en benadrukten beiden dat het concept een Belgische, 'paarse' uitvinding was.

Volgens Vandenbroucke is het label 'Derde Weg' dan ook vooral interessant voor de sociaal-democraten in Groot-Brittannië en Verenigde Staten, maar moeilijk te exporteren naar andere landen. Zowel in Groot-Brittannië als in de Verenigde Staten lag het centrum braak door de polarisering tussen links en rechts. In België was dat, door de aanwezigheid van de CVP, niet het geval. Dat wil niet zeggen dat Vandenbroucke Giddens' optimistische benadering van de globalisering en de "markt" niet deelt.

Waar zijn ze niet over eens? In de actieve welvaartsstaat van de SP'er ligt de nadruk eerder op de activering van de mensen om te vermijden dat ze te makkelijk in de sociale zekerheid blijven hangen. Dat de Britse socioloog schrijft dat "meer gelijkheid van kansen leidt tot een minder gelijke samenleving", heeft Vandenbroucke dan ook "verbouwereerd". "In onze maatschappijen, waarin de kansen zo ongelijk verdeeld zijn, klopt dat niet", aldus de Leuvenaar. "Dat wil niet zeggen dat iedereen aan het eind hetzelfde moet krijgen. Maar wanneer je de mensen gelijkere kansen geeft, door ze bijvoorbeeld beter te vormen, dan zal dat wel leiden tot een rechtvaardigere maatschappij."

Philippe Van Parys sloot zich daarbij aan en voegde eraan toe dat niet enkel naar gelijke kansen moet worden gestreefd. "Links zal ook in de toekomst aandacht moeten blijven besteden aan de herverdeling van het inkomen. Waarom zou je Bill Gates geen zware kapitaalheffing opleggen? Bekijk het als een toeslag voor alle kansen die zijn vermogen hem biedt." Ook voor Giddens blijft de belastingpolitiek cruciaal. "Maar dat wil niet noodzakelijk zeggen dat de belastingen verhoogd moeten worden", stelde hij, het accent op een andere plaats leggend. "De laatste jaren heeft links, voorzover het in de regering zit, geleerd dat een verlaging van de belasting soms heilzamere effecten kan hebben."

Vandenbroucke formuleerde zondag nog andere punten van kritiek: zo vindt hij dat Blair en Giddens een duidelijker standpunt moeten innemen tegenover Europa en heeft hij vragen bij hun benadering van de pensioenproblematiek. Wie er meer over wil weten, kan de boekjes van de betrokkenen altijd eens ter hand nemen. Nog een raad van de minister: lees De Derde Weg van Giddens in het Engels, want de Nederlandse vertaling is naar verluidt niet echt geslaagd. (RG)

'Wanneer je de mensen gelijkere kansen geeft, dan zal dat wel leiden tot een rechtvaardigere maatschappij'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234