Vrijdag 20/05/2022

Vandenbroucke: 'Derde weg is geen goed exportproduct'

Als er één Vlaamse politicus is die wordt geassocieerd met Tony Blair, is het wel Frank Vandenbroucke. Hij zou het zijn geweest die de derde weg naar Vlaanderen overzette. Maar Vandenbroucke ergert zich aan die perceptie: 'Ik vond de derde weg nooit een geschikt exportproduct.'

Vandenbroucke formuleert een genuanceerd beeld van Blairs erfenis. Maar de grondtoon is veeleer kritisch. En dat begint, niet verrassend, bij Blairs buitenlandbeleid. "Dat was een voortzetting van de Britse idee dat zij een bijzondere relatie hebben met de VS en daarom Europa dwarsbomen. Maar af en toe kon hij ook afstand nemen van Bush, als het over het Kyotoprotocol ging of over de armoedebestrijding in de wereld. Maar over het algemeen ben ik niet bijster enthousiast, neen."

Binnenlands zal dat anders liggen. U wordt hier te lande wel eens omschreven als een man van de derde weg.

Vandenbroucke: "Dat beeld klopt dus niet, en ik heb me daar vaak aan geërgerd. Toen Anthony Giddens (de goeroe van Blair, FL) in het Nederlands vertaald werd, werd de social investment state de actieve welvaartsstaat. Terwijl ik altijd kritiek heb gehad op Giddens ideeën. Zij geloofden niet in de klassieke rol van de welvaartsstaat, en in de uitkeringen die daaraan verbonden zijn. Dat is illusoir, zeker in dit tijdperk van vergrijzing. Blair heeft dat later in zijn carrière ook ingezien en de investeringen in de gezondheidszorg opgevoerd. Ik denk dat de activering bovenop de uitkeringen komt. Maar in Vlaanderen is het kennelijk moeilijk om intellectuele nuances aan te brengen."

Heeft het überhaupt zin om die derde weg te exporteren. De Britse situatie is de onze niet, zeker niet na de ravage die Thatcher aanrichtte.

"Ik heb de derde weg nooit een interessant exportproduct gevonden. Allereerst omdat Blair nooit openlijk durfde te praten over herverdeling, om de middenklasse niet voor het hoofd te stoten. In de praktijk werd er wel herverdeeld natuurlijk. Als Blair armere gezinnen een hoger inkomen wilde bezorgen, zei hij dat hij ze aan het werk zou helpen. Ik denk echter dat je moet durven te praten over herverdeling en de besteding van je belastingsgeld.

"Bovendien was de situatie in Groot-Brittannië helemaal anders. De conservatieven waren in de jaren tachtig opgeschoven naar uiterst recht en Labour naar uiterst links. Het centrum lag helemaal open, dus het was nog niet zo gek dat Blair dat wilde opvullen. Maar de Duitse of Vlaamse socialisten zijn nooit gaan kamperen op uiterst links. De SP bijvoorbeeld had zich wel gemoderniseerd. Bij het zoeken van die middenweg liep Blair inderdaad achterop in plaats van voorop, zoals wel eens gesuggereerd wordt."

Is de erfenis van Blair blijvend? Zijn gedoodverfde opvolger, Gordon Brown, is een stuk linkser?

"Brown heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in het beleid van Blair, zeker tijdens de eerste periode. 'En stoemelings' heeft hij dan het imago gekregen meer sociaaldemocratisch te zijn. Al heb ik het altijd jammer gevonden dat hij ook zo anti-Europees was. Maar hoe het verder zal evolueren, dat kun je niet voorspellen." (FL)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234