Maandag 24/01/2022

Vandal X: woede op het podium en op de nieuwe plaat

'Wat is rock zonder lawaai?'

Een stem, een gitaar en een drumstel: veel meer heeft het Limburgse Vandal X niet nodig om andere aspirant-lawaaimakers een poepje te laten ruiken. De titel van de derde plaat, '13 Basic Hate Tracks', lost de verwachtingen van liefhebbers van snoeiharde noiserock volledig in.

'Ik weet nog goed dat ik op mijn zestiende de cassette Land Speed Record van Hüsker Dü voor het eerst opzette en op mijn bed ging zitten", vertelt zanger-gitarist Bart Timmermans over zijn kippenvelplaat. "Een kwartier later keek ik op het hoesje: er bleken al zestien nummers gepasseerd te zijn, terwijl ik er nog maar één had gehoord. Dat snelle en extreme, daar hou ik van."

Die twee adjectieven zijn uitstekend geschikt om het verpletterende geluid van Vandal X te omschrijven. Het duo Timmermans en Millionaire-drummer Dave Schroyen (die een tijd geleden medeoprichter Jo Boes verving) past een muzikale guerrillatactiek toe: hard en pijlsnel toeslaan, zonder overbodige franjes; enkel het kakigroen ontbreekt. Dat de Amerikaanse noisegoeroe Steve Albini, die de voorganger Songs From The Heart in Chicago registreerde, nu op 13 Basic Hate Tracks niet van de partij is, heeft de intensiteit geenszins aangetast.

Wat is, naast het feit dat Albini ditmaal de opnameknoppen niet bediende, het voornaamste verschil met de vorige plaat? Bart Timmermans: "Dat het de eerste plaat is waar Dave op meespeelt. Dat heeft geleid tot een klankverschil, en vaak een ander soort nummers. Hij speelt energieker en vooral sneller, terwijl we vroeger nog vaak het lome er probeerden in te houden. Nu we tegenwoordig weer wat oude nummers spelen, besef ik pas hoe traag die waren." (lacht) Jullie hebben 13 Basic Hate Tracks zelf opgenomen, met de hulp van Bas Remans van Millionaire. Waren er zaken die je anders wou aanpakken dan Albini? "Eigenlijk was het deze keer een kwestie van budget: we konden er namelijk niet zoveel geld tegenaan gooien. We wilden bovendien heel bewust van die gejaagdheid af: Chicago was een heel fijne ervaring, maar in vijf dagen tijd moest die volledige plaat opgenomen en gemixt zijn, terwijl we er nu een jaar over hebben gedaan. Deze manier van werken bevalt mij meer: we kregen een beter zicht op wat we na een half jaar nog niet beu zouden zijn. In totaal zijn we vier keer de studio ingetrokken."

Is het dan niet moeilijker om op een bepaald moment te zeggen: de plaat is af? "Dat is heel moeilijk, ja. Toen alles opgenomen was, wisten we allebei niet meteen of het nu goed zat met die klank, of er nog dingen beter konden. Toen hebben we het weer een tijdje laten liggen, en daarna gewoon afgewerkt. Een derde mening? Het probleem daarmee is dat iedereen iets anders zegt, waardoor je het helemaal niet meer weet."

Ik ga je niet vragen wanneer je een bassist zult inlijven, maar voel je je echt nooit beperkt door deze duobezetting? "Neen, ik vind het zelfs een verrijking. Je dwingt jezelf om steeds op een andere manier die leegte op te vullen. Het zou een gemakkelijkheidsoplossing zijn om er iemand anders bij te nemen. Op deze manier hebben we veel meer ruimte om met andere klanken, versterkers en materiaal te experimenteren. Los daarvan zouden we Vandal X niet meer zijn als we er plots met z'n drieën stonden. Zowel Dave als ik spelen nog in andere groepen die wél een volledige bezetting hebben, om het zo te zeggen, dus we weten wel dat dat kan.

"Voor mij is het grote voordeel van deze groep dat ik met geen enkel ander instrument rekening moet houden, behalve met het ritme. Ik kan doen wat ik wil. Speel ik een nummer in een andere toonaard, dan is er geen kat die dat hoort. Het nadeel is dan weer dat ik maar moeilijk buiten de songstructuren kan, maar daar heb ik Flipo Mancini voor."

'What's rock without noise', is de eerste stemsample die ik opvang uit de taperecorder die jullie songs begeleidt. Zet je je af tegen iets of iemand? "Zover had ik nog niet gedacht. Ik vond het in de eerste plaats een mooie sample, perfect voor ons. Ik merk wel dat de zogenaamd hardere muziek de laatste tijd heel gepolijst en afgewerkt klinkt. Daar proberen we inderdaad wel niet aan mee te doen.

"Lieflijke melodietjes? Die speel ik wel, hoor. Maar ik doe er verder niks mee. Ik ben namelijk niet zeker of ik die wel op de juiste manier kan brengen, al heb ik het nog niet geprobeerd. (lacht gegeneerd)"

Jullie zijn onlangs samen met streek- en labelgenoten Geschmacksverstärker door Denemarken getrokken. Twee duo's samen op tournee: het is bijna niet verwonderlijk dat er een samensmelting is ontstaan. Wat mogen we van die groep, die Pornrobot heet, verwachten? "We kenden elkaar al een tijdje en waren allang van plan samen iets te doen. We hadden een aantal nummers die voor Vandal X bedoeld waren, maar waarvan we dachten dat ze beter zouden klinken als we er wat mensen bij zouden halen. Dat bleek ook het geval. In feite gaat het heel snel bij Pornrobot: we repeteren twee keer en doen dan een opnamesessie. We zijn zelfs al bezig aan een eerste plaat. Ik vergelijk onze sound meestal met de punknummers van de Beastie Boys. Althans, ik hoop dat ze daarop zullen lijken. Voor ons is het pure fun."

Er zijn nogal wat overeenkomsten tussen Geschmacksverstärker en Vandal X: de duobezetting, de compromisloze muziek, de samples. Is er iets wat je hen desondanks benijdt? "Door de beats die ze gebruiken, krijgen ze de boel heel snel in gang, en dat lukt ons iets minder. Misschien heeft het ook met de latex en de zonnebrillen te maken. (lacht) Olie is ook een heel goeie frontman, die er in tegenstelling tot mezelf wél in slaagt zich te transformeren op een podium. Onlangs zag ik hem heel kwaad worden op een toeschouwer. Wij dachten allemaal dat hij het meende, maar het was gewoon gespeeld."

Wat is het grootste compliment dat men jullie groep kan geven? "Dat is een moeilijke. (denkt na) Ik vind het altijd plezant als mensen ons na een optreden zeggen: 'We kunnen zien dat je je volledig geeft.' Dat vind ik het belangrijkste, en dat is wat we elke keer proberen te doen. Als er maar energie in zit."

Die woede en agressie stralen ook van de plaat af. Kun je makkelijk een podium opstappen en onmiddellijk die uitbarsting veroorzaken? "Eigenlijk wel, ja. Ik moet er weinig moeite voor doen, zelfs niet bij de soundcheck. (lacht) Met het uitschreeuwen van traumatische ervaringen heeft het niet te maken, neen. Maar het vreet wel energie. Onlangs moesten we op de Gentse Feesten spelen, om drie uur 's nachts. Niet bepaald een prima tijdstip, al was het wel een fijn optreden. Ik heb nu vernomen dat we op Pukkelpop 's morgens vroeg geprogrammeerd staan, en dat is natuurlijk weer helemaal anders. Ach, het hangt gewoon van de hoeveelheid koffie en Red Bull af. Dat is ons geheim. (lacht)"

13 Basic Hate Tracks is verschenen bij Labelman en wordt gedistribueerd door Konkurrent. Op zaterdag 24 augustus speelt Vandal X op Pukkelpop. Voor meer info: Festivalagenda.

Kurt Blondeel Foto Alex Vanhee

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234