Dinsdag 27/10/2020

Vandaag wordt met SpaceShipOne het eerste private ruimteschip gelanceerd

Het idee is dat de priv�-sector veel sneller ruimtereizen betaalbaar kan maken dan een regeringsorgaan

Een nieuw ruimtetijdperk begint

Tot nu toe was de ruimte enkel bereikbaar met de Amerikaanse Space Shuttle en de Russische Sojoez. Vandaag brengen Paul Allen en Ray Rutan daar verandering in met de lancering van SpaceShipOne, het eerste bemande niet-gouvernementele ruimteschip.

Los Angeles

The Independent

Andrew Gumbel

Tijdens de begindagen van de luchtvaart moet het er ongeveer zo hebben uitgezien: een enthousiaste menigte van duizenden mensen stroomt bij het krieken van de dag naar een afgelegen startbaan om naar een glanzend metalen ding te kijken dat ze nog nooit gezien hebben en dat nooit eerder uitgevoerde stunts uithaalt.

Vanochtend is het opnieuw zover in de woestijn op 160 kilometer ten noorden van Los Angeles. Een van de meest vernieuwende luchtvaartbedrijven in de industrie doet een poging tot de eerste bemande ruimtevlucht van een privé-bedrijf. Sommigen noemen de plaats het 'Woodstock van de ruimtevaart'.

Rond 6.30 uur zal een ruimteschip, vastgemaakt onder een speciaal vliegtuig, een hoogte halen van 15 kilometer. Het lanceert zichzelf in de atmosfeer tot een hoogte van 100 kilometer boven het aardoppervlak en bevindt zich kort in gewichtloze toestand voor het opnieuw de atmosfeer binnenkomt en landt. Het hele gebeuren zal 25 minuten duren. Het is de indrukwekkendste fase in een wedstrijd die bekendstaat als de Ansari X-prijs, waarbij luchtvaartspecialisten en technologiefreaks over de hele wereld een manier zoeken die commerciële ruimtevaart mogelijk maakt.

Zesentwintig teams wedijveren voor het prijzengeld van 8 miljoen euro, maar het team van luchtvaartveteraan Burt Rutan en zijn rijke sponsor Paul Allen, medeoprichter van Microsoft, ligt ver op kop. Maar zelfs als de vlucht van vandaag slaagt, betekent dat niet het einde van de wedstrijd. Ze wordt immers ondernomen door een enkele piloot (wiens naam nog niet bekend is) en het wedstrijdreglement zegt dat de winnaar minstens drie personen tot een hoogte van 100 kilometer moet brengen, twee keer binnen twee weken. Er is tijd tot het eind van het jaar en dat maakt de hele onderneming extra spannend.

Volgens Rutan is de vlucht van vandaag een mijlpaal. "We stimuleren mensen om samen met hun kinderen te komen kijken, zodat die kinderen later aan hun eigen kinderen kunnen vertellen dat ze erbij waren", zei hij onlangs in een interview.

Hij heeft redenen voor al dat vertrouwen. Zijn ruimtetuig, de SpaceShipOne, was het eerste private tuig dat de geluidsbarrière doorbrak en vorige maand vloog het 65 kilometer boven het aardoppervlak. De basistechnologie is alvast in orde.

Zodra SpaceShipOne zich losmaakt van het moederschip gaat het zweven tot de piloot de raketmotor ongeveer 80 seconden laat draaien, waardoor het versnelt tot drie keer de snelheid van het geluid. Wanneer het de maximumhoogte bereikt, zet de piloot de motor af, zweeft het drie minuten in de ruimte en keert dan terug naar de landingsbaan van Mojave.

Er is niets gebruikelijk aan deze vlucht: de raketbrandstof bijvoorbeeld is een mengeling van rubber en salpeteroxide, bekend als lachgas. Volgens Rutans bedrijf, Scaled Composites, is die stof minder vluchtig en ontvlambaar dan gewone raketbrandstof.

Er zijn verscheidene redenen waarom de paraboolvlucht minder gevaarlijk is dan die van de Nasa. Ruimtetuigen als de verdoemde Columbia, die vorig jaar in februari uiteenspatte bij het binnenkomen van de atmosfeer, moeten 25 keer sneller dan het geluid vliegen, wat de kans op oververhitting enorm vergroot.

De schaal van de Ansari X-competitie werd opzettelijk klein gehouden, om de teams een grotere veiligheidsmarge te geven en erop te wijzen dat er meer manieren zijn om naar de ruimte te gaan dan voorgesteld wordt door de Russische en Amerikaanse regeringen. De sponsors van de wedstrijd, waaronder John Glenn, de astronaut die later Amerikaans senator werd, willen een nieuw tijdperk inluiden waarin gewone burgers ruimtetoeristen worden en de gewichtloosheid ervaren. Dat alles voor een nogal astronomische prijs (er wordt gesproken van tienduizenden dollar, het equivalent van een splinternieuwe sportwagen).

Wanneer het zover is, zal het prijskaartje gevoelig lager liggen dan de 16 miljoen euro die de Californische zakenman Dennis Tito drie jaar geleden neertelde voor een ritje met een Russisch ruimtevaartuig naar het internationale ruimtestation. Het idee is dat de privé-sector veel sneller ruimtereizen betaalbaar kan maken dan een regeringsorgaan. "Als je vandaag wilt reizen zijn er maar twee mogelijkheden, de Amerikaanse Space Shuttle of de Russische Soyuz. Beide zijn onbetaalbaar en ook niet beschikbaar voor het grote publiek", zegt Peter Diamandis, voorzitter van het wedstrijdcomité.

"Er is geen gebrek aan vraag of aan financiële middelen van de avonturentoerist, maar wel een gebrek aan betrouwbare ruimtetuigen met een licentie. Tussen 1905 en 1935 stimuleerde een honderdtal luchtvaartcompetities de creatie van uiteenlopende ontwerpen die snelheid, veiligheid en kostprijs optimaliseerden", zegt Diamandis. Sinds 1974 ontwierp Burt Rutan 38 verschillende vliegtuigen. Hij bouwde ze zelf, vloog met allemaal en raakte nooit gewond. Zijn bekendste verwezenlijking is de Voyager, het eerste vliegtuig dat non-stop rond de wereld kon vliegen. Hij werkte ook mee aan de constructie van de DC-X, een prototype van een ruimteschip met een verdieping.

Allen is de gedroomde sponsor van SpaceShipOne. Met zijn investeringen lijkt hij wel een overjaarse tiener met een passie voor snelheid, lawaai, gadgets, technologische innovatie en media-aandacht

Allen investeerde meer dan 16 miljoen euro in de ontwerpen van Rutan, meer dan tien keer zoveel als elk ander budget binnen de wedstrijd. Onlangs vertelde hij aan The New York Times dat hij zijn jeugddroom wilde realiseren. Hij was erbij toen Amerika in 1981 zijn eerste tuig de ruimte in stuurde en is sindsdien gebeten door de ruimtemicrobe.

"Als kind las ik alles wat ik kon vinden over ruimtereizen", zegt hij. "Het was een sluimerende droom van ons allemaal." De onderneming heeft geen gebrek aan reclame. Allen gaf zijn persoonlijke goedkeuring aan een logo voor T-shirts, petten, mokken en waterflessen. Mojave ligt vol kapotte auto-onderdelen, vliegtuigwrakken en andere rommel uit de periode van de Koude Oorlog; het is dus niet bepaald voorzien op toeristen. In het Voyager Restaurant staat wel een SpaceShipOne op het menu (een zeer exotische naam voor ham en eieren) en een White Knight (spek en eieren). Er zijn geen hotels, maar de luchthaven van Mojave maakt plaats voor 400 kampeerplaatsen.

Voor wie er niet kan bij zijn, is er een rechtstreekse uitzending en een special in een coproductie van Discovery Channel met het Vulcan Productions van Allen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234