Donderdag 27/01/2022

Vandaag herdenken we 800.000 onschuldigen die nooit hadden mogen sterven

null Beeld Tim Dirven
Beeld Tim Dirven
OPINIE

Exact twintig jaar geleden begon in Rwanda een volkenmoord die het leven kostte aan naar schatting 800.000 mensen. Dat cijfer is zo enorm maar tegelijk zo abstract en klinisch dat het ons afleidt van wat zich in de lente van 1994 precies afspeelde in het land van de duizend heuvels. Het was een massamoord waarbij extremisten die de absolute macht wilden houden met radiozenders, pamfletten en angstverhalen honderdduizenden Hutu's zo gek maakten dat ze hun Tutsi-buren op de meest gruwelijke manier gingen afslachten.

Net zoals met de shoah in de Tweede Wereldoorlog, het conflict in ex-Joegoslavië en de huidige gruwel in Syrië beleefde de mensheid in Rwanda een absoluut dieptepunt.

Meer dan eender welk andere westers land stond België dicht bij de horror. Rwanda was voor 1962 een Belgisch mandaatgebied, onze diplomatie had zwaar geïnvesteerd in het vredesproces van begin de jaren negentig en Belgische militairen vormden de ruggengraat van de VN-vredesmissie. Bovendien waren het de Belgen die er in 1931 voor hadden gezorgd dat in de Rwandese paspoorten een 'T' of een 'H' stond, een racistische administratieve traditie, die er in 1994 toe leidde dat de moordenaars aan de barricades makkelijk het onderscheid konden maken tussen Hutu's en Tutsi's.

België heeft Rwanda in de steek gelaten. Nadat in de ochtend van 7 april 1994 tien Belgische para's waren vermoord, trok onze regering al haar blauwhelmen terug en lanceerde ze bij de VN in New York een diplomatiek offensief om ook de andere vredestroepen te evacueren.

Het was wellicht de meest faliekante beslissing uit onze nationale geschiedenis. Toen alle blauwhelmen vertrokken waren, kregen de moordenaars vrij spel en kwam de genocide pas echt op kruissnelheid.
Hoewel die verantwoordelijkheid verpletterend blijft, pleit het voor onze beleidsmakers dat ze na de genocide door een pijnlijk waarheidsproces zijn gegaan en dat België zijn fouten en tekortkomingen officieel heeft toegegeven.

In die zin is het een goede zaak dat België vandaag een behoorlijk zware delegatie afvaardigt naar de herdenkingsplechtigheid in Kigali. Dat de Rwandese president Kagame aan de vooravond van deze herdenking ongepast uithaalt naar België is geen reden om thuis te blijven. Ook het feit dat het Rwandese regime al een hele tijd zijn eigen toekomst ondermijnt door elke vorm van openheid af te straffen, mag Reynders en Labille niet in Brussel houden.

Vandaag gaat het om die 800.000 onschuldige mannen, vrouwen en kinderen die we twintig jaar geleden hadden moeten beschermen en die nooit hadden mogen sterven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234