Maandag 05/12/2022

InterviewStefan Stynen (TreinTramBus)

‘Vandaag dragen we de gevolgen van de keuzes uit het verleden’: waarom treinen en trams geschrapt worden door de hitte

Een tram op Linkeroever in Antwerpen. 'Ook voor chauffeurs is het niet evident om een hele shift achter een glazen raam te zitten.' Beeld Wouter Van Vooren
Een tram op Linkeroever in Antwerpen. 'Ook voor chauffeurs is het niet evident om een hele shift achter een glazen raam te zitten.'Beeld Wouter Van Vooren

Eén dag gloeiend heet en hop, daar gaan de treinen: de NMBS schrapt dinsdag 34 piekuurtreinen wegens de verwachte hitte. In Antwerpen houdt De Lijn trams op stal. Volgens Stefan Stynen van reizigersorganisatie TreinTramBus zeggen die geschrapte ritten veel over de staat van ons openbaar vervoer. ‘Sommige trams in Antwerpen zijn al zestig jaar oud.’

Ann De Boeck

Waarom kunnen sommige treinen en trams niet goed tegen de hitte?

“Ze zijn simpelweg te oud. In vergelijking met onze buurlanden hebben De Lijn en de NMBS een verouderd wagenpark. Zo rijden er veel treinen rond die gemaakt werden in de jaren zeventig en tachtig, zonder airco of luchtblazers. Enkele jaren geleden heb ik voor Radio 2 de test gedaan op een gelijkaardige zomerdag. Ik zat toen aan een tafeltje aan het raam en de barometer gaf 38 graden aan. Dat hou je enkel vol als de trein niet te vol zit. Niemand wil op dat moment op een overvolle spitstrein zitten.

“Ook voor chauffeurs is het niet evident om een hele shift achter een glazen raam te zitten. Dat speelt dus ook mee in de beslissing van de NMBS en De Lijn. Net zoals het gebrek aan technici en onderhoud van het materiaal. Vooral De Lijn ondervindt daar de laatste jaren hinder van.”

Stefan Stynen Beeld rv
Stefan StynenBeeld rv

In Gent en aan zee rijden trams zonder problemen, in Antwerpen niet. Hoe komt dat?

“In Antwerpen hangen ze nog vast aan de oude PCC-trams, die al meer dan zestig jaar oud zijn. Dat zijn de bekende trams met de klapdeurtjes en de hoge trappen. Er werden al lang geleden modernere exemplaren beloofd, maar daar worden momenteel nog test- en opleidingsritten mee gedaan. Wellicht zullen ze pas in het najaar in dienst worden genomen. In Gent en aan de kust hebben ze intussen wel al voldoende moderne exemplaren om tijdens de hitte niet in de problemen te komen.”

Hadden we dit dan kunnen vermijden?

“Absoluut, maar we dragen vandaag de gevolgen van de keuzes die de voorbije decennia zijn gemaakt. Het feit dat De Lijn en de NMBS met oude toestellen rondrijden, is de verantwoordelijkheid van verschillende regeringen. Ook nu zijn we nog steeds van plan om de oude treinstellen van de NMBS tot 2030 te gebruiken. Is dat wel realistisch? Ergens zal er geld gevonden moeten worden om die sneller te vervangen.”

Dankzij de vakantieperiode kan de Brusselse vervoersmaatschappij MIVB haar trams en bussen zodanig plannen dat de oudste voertuigen dinsdag op stal blijven. Zo hoeft ze niet te schrappen.

“Zij heeft natuurlijk het voordeel dat Brussel de afgelopen vijftien jaar veel meer in openbaar vervoer heeft geïnvesteerd. Haar bussen hebben bijvoorbeeld allemaal airco, wat in Vlaanderen niet het geval is. Maar los daarvan geldt ook in Vlaanderen nu een rustiger vakantieregime met minder ritten. Ook hier zou het volgens mij mogelijk moeten zijn om een volledige basisdienst te rijden met de toestellen die we hebben. Dat is een kwestie van plannen. In die zin lijkt het schrappen ook wel een gemakkelijkheidsoplossing.

“Wat me extra stoort, is dat je als reiziger niet op voorhand kan weten welke ritten er geschrapt worden. Je moet net voor de rit op de routeplanner kijken. Zo krijg je een compleet onbetrouwbaar systeem, want er gaan grote gaten vallen in het dienstschema. Als reiziger wil je in deze hitte geen half uur aan een halte gaan zitten. Voor een hedendaagse stad is dat onaanvaardbaar.”

Hoe trotseren andere landen de hitte?

“Ook met vallen en opstaan. In Italië worden de zijkanten van de sporen witgekalkt om ze koel te houden, want sporen en bovenleidingen kunnen fors uitzetten. In Spanje en Zuid-Frankrijk doen ze dat niet omdat er geen eensgezindheid is over het effect. In België was er enkele jaren geleden een proefproject.

“Hoe dan ook blijft de situatie uniek en worstelt ieder land met zijn uitdagingen. In Zuid-Europa zijn er bijvoorbeeld regelmatig bermbranden die het verkeer tijdelijk stilleggen. In Duitsland kampen ze net als wij met ouder materieel.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234