Vrijdag 20/05/2022

'Van zero naar hero, dat ben ik echt'

'Als ik die prijs niet had gehad, had iedereen me toch gezien.' Joel Smets' ogen stralen achter de zonnebril met blauwe glazen, het witgeverfde haar blinkt van de gel. 'Speciaal gekocht. De afgelopen jaren heb ik ondervonden dat je er niet alleen meer met sportprestaties komt, maar dat ook de look meespeelt.' Na jaren van frustratie heeft de motorcrosser zijn trofee van 'Sportman van het Jaar' eindelijk beet. Gella Vandecaveye stond als enige vrouw op het podium, winnen deed ze niet. Die eer ging opnieuw naar tennisster Kim Clijsters, die nu heel wat minder kritiek te slikken kreeg dan vorig jaar. De 'Grootste van de Eeuw' ten slotte is Eddy Merckx. Niet zonder discussie? Uiteraard niet.

Brussel

Eigen berichtgeving

Bart Fieremans / Hans Jacobs

Welkom in glamourland! Smokings en maatpakken, een boeket van parfums, het ene al wat geuriger en fleuriger dan het andere,... En als de belangrijkheid van een sporttrofee aan de hoeveelheid en de kwaliteit van de aperitiefhapjes en de wijn kan worden afgemeten, wel, dan is deze wel heel belangrijk. Dit is Auditorium 2000 in Eeuwfeestpaleis 10, voor de 'Verkiezing van de Sportman/Sportvrouw van het Jaar'. Verschoning: zeg niet zomaar 'Verkiezing van de Sportman/Sportvrouw van het Jaar', maar wel 'Olympisch Millenniumfeest van de Belgische Sport'. Een gepaste naam vergt een gepaste outfit: stadskledij verplicht. Ietwat millenniumfeest laat zich - noblesse oblige - ook opfleuren met adellijk bezoek: prinses Astrid vond zich bereid de honneurs waar te nemen. "Mijne dames en heren, haar aanwezigheid geeft dit feest meer luister en uitstraling." (sic)

Dat vergt ook een exquise muzikale omlijsting: dirigent Norbert Nozy leidde de Koninklijke Muziekkapel van de Gidsen en het koor Cantores door het sportfeest der sportfeesten.

In het hoge gezelschap te midden van het stemmige decor bevinden zich ook de stemgerechtigde sportjournalisten, in het wereldje ook wel een ras apart genoemd. Bij de uitverkiezing van de belangrijkste sporttrofee voeren zij het hoogste woord, hun laatste oordeel in een druk sportjaar kan de gemoederen onder de genomineerden wel eens ophitsen. In het verleden was er vaak een gedupeerde die vond dat hij of zij eigenlijk had moeten winnen, conform het egoïsme en het eergevoel dat een topsporter ook behoort te hebben. Soms is de frustratie ook begrijpelijk, want hebben atleten op de piste, het parcours, het veld of in het zwembad hun prestatie zelf in de hand, dan zijn ze nu rücksichtslos overgeleverd aan de expertise van de journalisten.

Maar dit keer kwam het niet tot verbale slachtpartijen, toen het papiertje met Joël Smets uit de briefomslag gehaald werd. Hij had er zich nochtans al op voorbereid, stond klaar om met scherp te schieten, maar uiteindelijk slaakte hij een zucht van verlichting en balde hij de vuist: na vier wereldtitels mag Smets zich 'Sportman van het Jaar 2000' noemen. Dit jaar won hij ook 12 van de 16 Grote Prijzen, daar konden de zilveren olympische medaille van mountainbiker Filip Meirhaeghe en een wereldtitel veldlopen van Mohamed Mourhit niet tegen op.

Ergens in Witgoor ontplofte een feestbom, later op de avond zou Smets nog zijn vaste supporterslokaal binnenstormen. "Met dank aan nonkel Erik", zegt Smets. "Zonder hem zou ik hier nooit staan. Ik had er me al bij neergelegd dat ik geen motorcrosser zou worden en het in voetbal zou proberen. Motorcross was mijn eerste passie, voetbal mijn tweede. Mijn nonkel heeft me een motor gegeven en was jarenlang mijn belangrijkste sponsor. Van zero to hero, het is een cliché, maar het past volledig bij mij."

Wat hem zover gebracht heeft? Zijn volharding en discipline, zegt Smets. "Ik ken hoegenaamd geen problemen om me te motiveren. Ik had de wereldtitel al behaald en toch wilde ik de resterende Grote Prijzen ook winnen. Om zover te komen, heb ik mezelf een ijzeren discipline opgelegd, dag na dag."

Eén droom heeft hij nog: naar de Olympische Spelen van 2004 in Athene gaan. "Dat is geen grap. Ik heb al veel gewonnen, maar die grootsheid van de Spelen zou ik graag nog een keer meemaken. Dat zal niet in het motorcross zijn. En me inwerken in een nieuwe sport, daarvoor is het te laat op 31 jaar. Maar ik zou dolgraag vakantie nemen en dan maar als toeschouwer gaan."

Mountainbiker Filip Meirhaeghe heeft de Spelen al meegemaakt, en met succes. Maar een zilveren medaille woog te licht. "Ik gun het Joël van harte. Als er een de laatste jaren gefrustreerd zou moeten zijn, is het Joël. En ik heb het sportleven nog voor mij."

En ook Mohamed Mourhit, derde, kon zich vinden in de uitverkiezing van Smets. "Atletiek is toch wat internationaler. Maar geen enkele kritiek op hun prestaties. Die mogen er zijn." Alles peis en vree dus.

Ook bij de vrouwen geen gekissebis. Vorig jaar had de uitverkiezing van Kim Clijsters nog tot veel verontwaardiging geleid in de sportwereld, veel minder verrassend kwam ze dit jaar opnieuw als laureate uit de bus. Wel moest net als in 1999 een judoka wat sip toekijken, al reageerde Gella Vandecaveye heel wat serener dan Ulla Werbrouck toen. Na de verkiezing van de Vlaamse Reus vorige week, een andere sporttrofee die Kim Clijsters met ruime voorsprong gewonnen had, begon het Vandecaveye al te dagen. "Ik ben wel ontgoocheld, maar ik was hier toch op voorbereid", zei de judoka met de trofee van de tweede plaats in haar hand. "Mij zal je dan ook niet de zaal woedend zien uitlopen zoals Marleen Renders. Daar schiet je ook niets mee op. Een verliezer moet zich waardig gedragen."

Maar de onvermijdelijke vergelijking met het tennis maakte Gella Vandecaveye wel. "Het tennis is mondainer, het judo zal altijd wel wat stiefmoederlijk behandeld worden. Oké, Clijsters bevestigt haar vorig seizoen, maar ik bevestig al negen jaar. Want ik weet ook niet wat ik nog meer kan presteren dan een Europese titel en een bronzen medaille met een kapotte knie. Maar ik denk dat journalisten vooral de laatste maanden onthouden, en dan liggen de prestaties van Kim verser in het geheugen." Vandecaveye wenste Kim Clijsters niettemin veel geluk met haar tweede titel: "Het is zeker geen schande van haar te verliezen."

Gella Vandecaveye was als enige vrouwelijke genomineerde lijfelijk in de zaal, tennissters Clijsters en Monami-Van Roost konden of wilden niet aanwezig zijn. Voor Kim Clijsters lag de reden voor de hand, zij vertoeft in Adelaide in Australië, de woonplaats van haar vriend Lleyton Hewitt. Daar bereidt ze zich voor op het nieuwe seizoen, te beginnen met de Hopman Cup en de Australian Open. Coach Carl Maes nam de trofee in ontvangst, haar vader Lei Clijsters belde haar met het goede nieuws uit bed. "Ze vindt het prettig dit te winnen. Maar stel dat ze als tweede geëindigd was, dan had ze even goed geslapen." Daar was de nuchtere vader stellig van overtuigd.

Aan de telefoon liet Kim Clijsters weten heel blij te zijn met haar tweede Sportvrouw-trofee: "Die eerste was heel speciaal, maar er was ook veel kritiek op gekomen. Nu heb ik bewezen dat ik die titel waard was." Toch had ze zich er niet helemaal op ingesteld te winnen: "Ik vond mijn seizoen nogal onregelmatig. Ik ben goed begonnen, maar de resultaten bleven wat achterwege. Pas op het einde is het echt goed beginnen draaien." Na de Olympische Spelen, die ze bewust links liet liggen, won Clijsters het toernooi van Leipzig en kwalificeerde ze zich voor de Masters, waarin ze de kwartfinale haalde. "Een goede timing", zo gaf ook Carl Maes toe. "Deze trofee is logischer dan de eerste. Vorig jaar is vooral haar steile opgang gewaardeerd, nu krijgt ze die onderscheiding voor haar werkelijke positie op de wereldranglijst." Zijn eigen bijdrage aan het sterke seizoen van Clijsters wil Maes niet in de verf zetten. "Blijkbaar zijn we wel een goed team, we werken toch al vijf seizoenen samen. Maar ik weet ook dat je van een ezel geen koerspaard kan maken, ik ben blij dat ik met een koerspaard mag werken."

Dominique Monami-Van Roost daagde bewust niet op. Niet omdat ze voorvoelde dat ze niet echt favoriete was, maar omdat ze het einde van haar carrière heel letterlijk neemt. Haar zaakwaarnemer Gino Laureyssen verschafte uitleg. "Dominique wil zich nu op haar gezin concentreren. Ze vindt dat evenementen als dit geen plaats meer moeten hebben in haar leven, en wil dan ook geen aandacht meer in de media."

Maar er kan er maar een 'De Grootste en De Beste' zijn. Een vijftienkoppige jury had - niet zonder slag of stoot, was te vernemen in de wandelgangen - de Belgische Sportfiguur van de Eeuw verkozen. Eddy Merckx hoorde zijn naam weergalmen door de luidsprekers. Terecht? Wel zeker, oordeelde de maestro zelf. "En als het van mij afhing, zou ik zelfs nog twee wielrenners op nummer twee en drie gezet hebben. Wielrennen is nu eenmaal de zwaarste sport van allemaal."

Staat leuk, die uitspraak, maar ze klopt niet helemaal. Ja, Eddy Merckx heeft alles gewonnen wat er te winnen viel in zijn discipline. Neen, wielrennen is niet de zwaarste sport ter wereld. Het is namelijk je reinste onzin om sporten tegenover elkaar af te wegen. Maar kan men het Merckx vergeven dat hij zijn sport het hoogste inschat? En kan het Merckx kwalijk genomen worden dat hij zichzelf de beste acht? Of kan men het atletiekmonument Gaston Roelants dan weer verwijten dat hij zegt dat slechts een klein gedeelte van de wereld wielrennen praktiseert en hij en niemand anders de Sportman van de Eeuw had moeten zijn? De eer van de topsporter, weet u wel... Laureaat Smets legt het zo uit: "Weet je waarom topsporters zo ontgoocheld zijn als ze die trofee niet winnen? Omdat je plots voor een voldongen feit staat. Je kan je niet meer verdedigen. Alsof het resultaat bekend is zonder dat je iets aan de wedstrijd hebt kunnen doen."

Joël Smets: 'Ik zou nog eens dolgraag naar de Spelen van 2004 gaan. Dat is geen grap'

Carl Maes: 'Van een ezel kun je geen koerspaard maken, ik ben blij dat ik met een koerspaard mag werken'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234