Maandag 20/01/2020

Van vluchtelingenkamp naar menswaardig bestaan in België

Het is de eerste keer in tien jaar dat België vluchtelingen hervestigt. Staatssecretaris van Migratie en Asiel Michel Wathelet spreekt van een proefproject. Hervestiging is het laatste redmiddel voor vluchtelingen die noch kunnen terugkeren naar hun eigen land, noch een nieuwe thuis kunnen vinden in het land waar ze verblijven.

Sinds het begin van de Irakoorlog in 2003 zijn volgens cijfers van UNHCR meer dan vijf miljoen Irakezen op de vlucht geslagen. Een deel bleef in eigen land, twee miljoen burgers vluchtten naar de buurlanden. Ook daar leven ze echter vaak in erbarmelijke omstandigheden.UNHCR probeert voor alle vluchtelingen een geschikte oplossing te zoeken. De overgrote meerderheid keert als het maar enigzins veilig is terug naar de geboortegrond, of vestigt zich in een andere streek. Voor een beperkte kwetsbare groep, alleenstaande moeders met kinderen of Palestijnse gezinnen, is geen van beide oplossingen mogelijk. UNHCR riep voor die groep het resettlement-, of hervestigingsprogramma in het leven. Vluchtelingen krijgen de mogelijkheid om van een derde land hun thuis te maken.De Europese Unie verbond zich er eind vorig jaar toe om ongeveer 10.000 Iraakse vluchtelingen op te nemen in haar lidstaten. Ook België beloofde hulp, en in februari van dit jaar keurde de Senaat een proefproject goed van een vijftigtal vluchtelingen. Voormalig minister van Migratie- en Asielbeleid Annemie Turtelboom ging evenwel eerst over de grenzen kijken naar de praktische invulling ervan.

Uitverkorenen

De bijna vijftig vluchtelingen die deze maand in België worden verwacht, werden uitgekozen door de UNHCR en het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatslozen (CGVS). Het CGVS ging in mei, in de vluchtelingenkampen in Syrië en Jordanië, zeventig kandidaten interviewen. “We maakten een selectie op basis van beschermingsnood”, legt Tine Van Valckenborgh, woordvoerster van het CGVS uit.Uiteindelijk kregen 36 Iraakse vluchtelingen, 19 vrouwen en 17 kinderen, uit Syrië en Jordanië een uitnodiging om zich in ons land te komen vestigen. Het ging ondermeer om een vrouwelijke dokter die bedreigd en ontvoerd werd omdat ze haar beroep uitoefende, christenen of andere religieuze minderheden, een vrouw wier man werd vermoord omdat hij handel dreef buitenlandse troepen of een actrice die door fundamentalisten werd bedreigd.In de loop van deze maand volgen nog een aantal Palestijnse families uit het vluchtelingenkamp Al-Tanf, het niemandsland tussen Irak en Syrië. Palestijnse vluchtelingen uit Irak wekten na de val van Saddam Hoessein de toorn van de bevolking op, omdat ze onder de dictator een gepriviligeerde positie zouden hebben gehad. Bijna 3.000 van hen wonen al jaren in tentenkampen in de woestijn, zonder stromend water of voedsel.

Thuis in België

In juli kregen CGVS en Fedasil groen licht om 47 vluchtelingen naar hier over te vliegen en aan een nieuw leven te helpen (zie kader). UNHCR raadt gastlanden aan om de uitgenodigde vluchtelingen apart te houden van de ‘reguliere’ asielzoekers, omdat het wel eens tot jaloezie en wrijvingen kan leiden. Bij hervestiging krijgen vluchtelingen immers een permanente verblijfsvergunning, een woning en individuele hulp bij het zoeken naar een job en het wennen aan een nieuw leven. “Resettlement is een aanvulling van het asielbeleid. Vaak zijn het niet de zwaksten die tot aan onze grens raken”, zegt woordvoerster Pascale Boulanger, woordvoerster van Staatsecretaris voor Migratie Melchior Wathelet. Ook Vluchtelingenwerk Vlaanderen is tevreden. “Wij zijn al langer vragende partij om een actief beleid rond resettlement te voeren”, zegt woordvoerster Eef Heylighen, “omdat dit een opstap is naar een globaler en duurzaam asielbeleid.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234