Zondag 07/03/2021

Van vliegende straathoekwerker tot behoeder van de wereldorde

Stripklassieker (1): Superman (1933)

door geert de weyer

In eerste instantie was hij niet meer dan een kaalhoofdige schurk, in 1933 ontsproten uit het brein van tieners Jerry Siegel en Joe Shuster, liefhebbers van sf-pulpnovellen die de kale stripfiguur in hun eigen fanzine lieten opduiken. Datzelfde jaar recycleerden ze echter de naam, trokken ze hun held een rood-blauwe cape aan, werd hij voorzien van bovenmenselijke krachten en stelden ze hem in dienst van de strijd tegen de misdaad. Uitgevers als DC Comics wezen hun creatie eerst af, om hen daarna voor een appel en een ei uit te kopen en de nieuwbakken stripfiguur te bombarderen tot 's werelds bekendste superheld. De man van staal, de laatste zoon van Krypton, Kal-El of - naar zijn aardse alter ego - Clark Kent heet het lichtend voorbeeld te zijn voor het superheldengenre, waar de VS en Europa vanaf de jaren veertig massaal voor op de knieën gingen en meer dan zes decennia later nog mee dwepen. Superman is in al die jaren dan ook met zijn publiek en tijdgeest meegeëvolueerd. Mocht hij eerst als 'vliegende straathoekwerker' nog sociaal onrecht aanvechten en gokkers, dronkaards en vrouwenmishandelaars op hun plaats zetten, dan concentreerde hij zich tijdens de Koude Oorlog steeds meer op het behoeden van de wereldorde.

Gedurende WO II vloog hij letterlijk Hitler naar de keel, onderschepte hij nazi-onderzeeërs en Japanse gevechtsvliegtuigen en stopte hij zelfs eigenhandig de oorlog. In 1969 dook hij als 'The Soldier of Steel' op tijdens de Vietnamoorlog. Vanaf dan zette hij zijn strijd voor 'thruth, justice and the American way' voort in alle windstreken, alle melkwegstelsels, alle tijdperken. Met de jaren namen ook 's mans krachten toe, kon hij moeiteloos ruimte en tijd doorkruisen, planeten in beweging brengen en zelfs ongegeneerd een bezoekje aan de zon brengen. Superman had slechts één zwakke plek: kryptoniet, een groen glinsterend radioactief brokstuk, dat samen met zijn eigen komst naar de aarde vanuit Krypton was meegereisd en waarvan enkel aartsvijand Lex Luthor het verlammende effect ontdekte.

Noodgedwongen onderging Superman in de jaren zestig tal van transformaties. Om de dramaturgie te onderstrepen, moest hij kwetsbaarder, menselijker worden. Toen de Christopher Reeve-Superman-films erg populair bleken, nam midden jaren tachtig ook het strippersonage diens trekken over, terwijl de hedendaagse Superman dan weer voorzien werd van lang haar en een steroïdenlijf.

Superman kende wel degelijk een dipje. Niet alleen moest hij eind jaren tachtig aan populariteit inboeten ten voordele van zijn collega Batman, wiens films box-officerecords braken. Beiden hadden ook nog eens af te rekenen met honderden andere beloftevolle superhelden. Bij DC luidde men toen de alarmbel en er werden vergaderingen belegd over het opkrikken van de tanende populariteit van hun held. Gevolg: spectaculaire, soapachtige koerswijzigingen kondigden zich begin jaren aan negentig aan. Superman verloofde zich met Lois Lane (1990), onthulde haar een jaar later zijn identiteit (in 1964 werd John F. Kennedy dat geheim al toevertrouwd), stapte in het huwelijksbootje (1996) en zag hoe Lex Luthor president van de VS werd (2001).

De best verkochte comic verscheen in januari 1993 onder de naam Death of Superman. De held ziet zich er een fatale slag toegediend krijgen door Doomsday en laat in de armen van Lois het leven. Even maar, want terwijl Superman in het hiernamaals vecht voor zijn ziel, verrijst hij in maar liefst vier gedaanten, oplichters die allen beweren de nieuwe Kal-El te zijn. Tien maanden later is hij terug, vijf jaar later splitst hij nog eens in tweeën. Al die verwikkelingen, waaronder ook spin-offs, crossovers, animatiefilms en tv-series, hebben de held geen windeieren gelegd. Superman kan met name Bat en Spidey opnieuw in de ogen kijken, klaar om er opnieuw (minstens) 70 jaar tegenaan te gaan.

Alles over Superman in The Ultimate Guide to the Man Steel, Dorling & Kindersley, verdeeld door Exhibitions International.Geert De Weyer belicht voortaan elke zaterdag (opnieuw) een stripklassieker

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234