Zondag 20/06/2021

Van veld naar vaas

Een bloemist die je zorgvuldig uitgekozen bloemen in een oerklassiek boeket schikt: een reden om ter plekke te verwelken... Gelukkig mag het wat wilder en vrijer voor de nieuwe generatie floristen. tekst Natalie Helsen illustraties Nadine Redlich

Net zoals we verse koffie, aan huis geleverde biogroenten en onbewerkt hout weer in onze harten sloten, krijgen ook bloemen opnieuw meer liefde. De online moodboards bulken van de mooie beeldjes van pioenrozen, krullende tulpen en veldbloemen. Het is een van de vele uitingen van ons verlangen naar meer natuur, niet onbegrijpelijk in dit internettijdperk.

Ook het boeket zelf is wilder geworden. Die nieuwe vorm van bloemschikken is alles wat de vorige niet is: waar klassieke boeketten een dense constructie hebben en veel extra groen, daar zijn de nieuwe boeketten luchtig, wild, minder compact. Voorlopig lijken de klassieke floristen nog wat achterop te hinken, waardoor de wereld van deze bloemen eerder in handen is van jonge starters, moderne internetbedrijven of milennials op zoek naar affiniteit met de natuur.

"Toen ik vijf jaar geleden een van mijn eerste boeketten aan mijn moeder toonde, vond die ze echt niet mooi", zegt Kim Lottefier. Het toont aan hoe twee generaties floristen verschillen. Kim is al zeven jaar met bloemen aan de slag, sinds een jaar professioneel. Haar moeder is ook florist. "Ik leerde veel van haar, maar voor haar is bloemschikken: een blok steekschuim in een platte bokaal met rozen in witte en groene tinten, en stengels die stijf staan van de metaaldraad. Ik doe het tegenovergestelde: mijn resultaat is veel vrijer."

Omdat ze niet vond wat ze zocht, ging Kim dan maar zelf aan de slag: "Ik trok wekelijks naar drie of vier bloemisten, maar alleen voor enkele steeltjes want ze maakten ze van die perfect ronde boeketten. Waarom begon ik niet gewoon zelf?"

Vandaag runt ze Studio Blomma naast haar job als binnenhuisschilder. Ze maakt bloemstukken voor speciale gelegenheden (dat begon ooit omdat ze weddingplanners een handje hielp) en levert sinds januari aan huis in het Gentse. In mei geeft ze haar eerste workshop bij Firma in Vilvoorde. In vijf jaar tijd is er veel veranderd, vindt Kim: "Onlineleveranciers zorgden er mee voor dat een boeket niet steeds 'een bloemetje' hoeft te zijn. Ze schudden de markt wakker. Ik voel zeker dat het een trend is, maar ik hoop dat het kan blijven duren."

Hét voorbeeld van die online bloemenservices is het Nederlandse Bloomon dat via verschillende formules boeketten aan huis brengt. Hoeveel abonnees de bloemendienst, die sinds september 2015 ook in België actief is, heeft, kunnen ze niet communiceren, maar ze maken zich sterk dit jaar de kaap van 1 miljoen geleverde bosjes te halen.

Die boeketten hebben allemaal die typische wildere 'nieuwe stijl'. Daar zorgt Anton van Duijn al voor sinds het ontstaan van Bloomon, in november 2014. De florist heeft meer dan 30 jaar dienst en haalde, ook in 2014, nog de finale van het tv-programma Hollands beste bloemstylist.

"Euh... Heb je even?", lacht Van Duijn als we hem vragen naar zijn favoriete bloemen. "Narcissen zijn mooi, maar dan de miniatuursoorten. Die hebben zo'n zoete geur in het voorjaar. Straks komen de pioenrozen, later de grote anemonen of de extra zware ranonkels." Hij zou nog uren kunnen doorgaan. Hij ontwerpt meer dan 150 boeketten per jaar, dus zijn hoofd moet inderdaad een encyclopedie geworden zijn.

Ondanks zijn lange staat van dienst breekt Van Duijns stijl met die van de klassieke floristen. Die is veel wilder en natuurlijker, met bloemen op verschillende hoogtes en weinig bladgroen. Het werd dé stempel van Bloomon, en vat mooi samen hoe hippe boeketten in moderne woonkamers, restaurants en in inspiratieblaadjes en -boards er vandaag uitzien.

Iedereen kan het

Het valt op dat de interesse in bloemen de jongste jaren toenam, vindt Van Duijn. "Je kunt de nood aan meer planten tussen de lijnen door lezen", zegt hij. Zelf hij haalt veel van zijn inspiratie voor de boeketten uit mode- en interieurmagazines en hij heeft daar goeie redenen voor. "Een paar jaar geleden zag je in interieurs dat het allemaal wat botanischer mocht." Wat in prints en behangpapier duidelijk werkt, druppelt later door. Het beginpunt is de mode: "Daarin kun je al vaak zien aankomen welke kant we op gaan. Je komt er elke dag mee in aanraking en dat creëert een behoefte. Dat vertaalt zich vervolgens naar het interieur."

Bij Bloomon en Studio Blomma krijg je dan wel kant-en-klare boeketten, maar laat je daardoor vooral niet tegenhouden om zelf aan de slag te gaan. Dat vindt Van Duijn trouwens ook. Hij ontwikkelde er zelfs wat truukjes voor (zie kaderstuk). "Ik ben er heilig van overtuigd dat ik het iedereen kan aanleren, hoewel het niveau natuurlijk wel zal verschillen. Als geïnteresseerden na een workshop naar huis gaan, wil ik dat ze denken dat ze het ook kunnen. Als je een Bloomon-boeket hebt staan, waarom zou je dan niet naar de markt gaan en nog wat bloemen extra kopen?

"Mijn boeketten blijven langer vers omdat we de bloemen rechtstreeks bij de kweker selecteren, waardoor de tussenhandel uitgeschakeld wordt. Na een tiental dagen haal je er wat verwelkende bloemen uit, en als je het boeket na twee weken wegdoet, heb je nog wat bloemende takken over. Ik ontwerp ze zo dat je meer kunt doen dan er gewoon naar kijken en ze vervolgens weggooien."

Zelf doen!

En wie meer wil doen dan alleen wat takken toevoegen, die gaat gewoon zelf aan de slag. Al dan niet met een cursus.

Op zoek naar iets ontspannends naast haar drukke job besloot Nathalie De Schepper om iets met haar handen te gaan doen. Toen ze zich wilde inschrijven, bleek de avondles hopeloos volgeboekt waardoor ze zich op een andere manier ging bijscholen: "Via Instagram en YouTube ging ik op zoek naar lessen. Ik kocht een paar klassieke boeken aan om toch de basisbeginselen onder de knie te krijgen. Om de twee weken spendeer ik mijn zaterdag eraan: bloemen halen, knippen en schikken. Ik heb op voorhand al een vaas in gedachten - Hoog? Laag? Breed? Waarom geen fruitschaal? - en ga dan aan de slag met klassieke muziek op de achtergrond. En mijn vriend? Die weet dat hij me tijdens het bloemschikken vooral niet te veel moet vragen." (lacht)

Bloesems op allerhande takken vindt ze het mooist: "Ik kijk uit naar de lentebloemen, naar de klaproosachtigen en de papavers. Die krullen mooi en daar kun je ook grafisch heel wat mee doen." De sleutel tot goeie bloemstukken is een goeie bron, volgens Nathalie: "Ik ga naar Bloemenhal Steve in Antwerpen. Hij verkoopt wat hij zelf betaalbaar vindt. Niet alles is voorhanden maar er is altijd voldoende voor een mooi boeket." De laatste tijd waren dat vooral geschenken voor vrienden. "De reacties zijn altijd positief. Leuk is dat ik ondertussen mijn eigen stijltje heb en zo unieke boeketten kan geven die ook passen bij wie ze krijgt."

Donker kantje

Echter: de bloemenindustrie is vaak minder mooi dan de bloemen zelf. Ook daarover groeit het bewustzijn. Nathalie weert steekschuim voor bloemstukken en gebruikt metalen structuren die voor Japanse ikebanabloemstukken worden gebruikt - "Dat en kippengaas, veel beter voor het milieu!"

Kim haalt dan weer aan hoe we allemaal dromen van veldbloemen, maar: "We moeten ons geen illusies maken, want die komen al lang niet meer van het veld." En Bloomon claimt verspilling tegen te gaan door heel precieze aantallen te laten leveren, om overschotten te vermijden, en door vooral seizoensbloemen te gebruiken en kippen en lieveheersbeestjes in de strijd te gooien tegen onkruid en parasieten.

Voor Ianthe De Boeck is het evenwel niet genoeg. Zij is strenger. Niet het seizoen? Dan geen snijbloemen in huis. Sinds de Brusselse hobbyflorist zich vorig jaar in- en uitschreef voor een bloemistencursus - "Te saai" - ging ze zich verdiepen in de productie en trok ze een strenge conclusie: "Veel te vuile business, ik krijg het niet meer over mijn hart om niet lokaal te kopen. Het is zoals met kleren: mensen weten niet wat erachter zit. Ik ben me gaan inlezen en veldjes gaan bezoeken zoals Fleur Couleur bij Gent, een van de eerste bedrijven die lokaal bloemen is gaan kweken. Nu ben ik aan het bekijken of ik volgend seizoen een eigen pluktuin met lokale bloemen kan beginnen."

Wat de instelling of werkwijze van bloemenliefhebbers ook is, ze kijken allemaal halsreikend uit naar de lente en zijn nieuwe bloemen. En ze getuigen vooral van de rust die ze vinden tussen de blaadjes. Anton lijkt het goed samen te vatten, als hij vertelt hoe de stress in zijn atelier wegvalt: "Zodra ik een vaas vastheb, stroomt alles van me af. Met je handen bezig zijn, is haast therapeutisch. Maar ga er vooral niet te veel over nadenken, want dan gaat het mis. De mooiste designs komen als je hoofd leeg is."

TIPS, TIPS, TIPS

Bloomon-ontwerper Anton van Duijn:

1 "Zet je stelen kruiseling in een vaas en draai de vaas een kwartslag. Blijf dit herhalen en hou de bloem steeds naar je toe en de steel van je af. Zo bouw je een staketsel. Blijf opbouwen en kijk naar hoogteverschillen. Is je vaas 30 centimeter, zet dan enkele bloemen op 50, 60 en 70 cm, maar stop bij 80 cm, anders wordt de verhouding vreemd."

2 "Zorg ervoor dat het water te allen tijde kristalhelder is. Vaak zul je het om de drie dagen moeten verversen om bacteriën geen kans te geven."

3 "Sommige stelen wiek je bij elke waterverversing het best een centimeter van de stam, ook zo verhelp je bacteriën."

4 "Direct zonlicht en tocht zijn grote vijanden voor je boeketten. De zon doet ze sneller openbloeien en tocht zorgt ervoor dat de huidmondjes van planten meer vocht afgeven dan ze kunnen opnemen waardoor ze slap worden."

Hobbyiste Nathalie De Schepper:

5 "Snijd je bloemen onder water, zo kan de lucht de stelen niet verstoppen."

6 "Sommige bloemen hebben een volledig andere behandeling nodig dan andere. Klaprozen bewaren beter wanneer je het tipje van de steel kort afbrandt."

7 "Bij bloemen krijg je vaak een zakje poedervoeding. Gebruik liever vloeibare voeding, want die verstopt de steeltjes minder."

Wegdromen op Instagram?

Check onder andere @metafloranyc, @doan_ly, @saipua, @bloemenatelier, @studioblomma.be en @wildflowers_and_Wodka

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234