Dinsdag 30/11/2021

Disney Shanghai

Van sluikstorten tot 'onbeschaafd gedrag': turbulente opening voor nieuw Disney Resort in Sjanghai

null Beeld AFP
Beeld AFP

Shanghai Disney Resort, het minst Amerikaanse Disney-park ooit gebouwd, heeft zijn deuren geopend. Het werd helemaal herdacht op expliciete vraag van de Volksrepubliek. Desondanks botste het park al voor de opening op de culturele kloof tussen oost en west.

Shanghai Disney Resort, een pretpark van vier vierkante kilometer met een prijskaartje van 5,5 miljard dollar (4,9 miljard euro), opende gisteren de poorten. De Chinese overheid is hoofdaandeelhouder. Omdat het een buitensporige Amerikaanse invloed vreesde, moest het park een lokale verankering krijgen en dus werd het hele concept Disneyland herdacht. "We hebben iets gebouwd dat authentiek Disney én onmiskenbaar Chinees is", zei Disney-CEO Bob Iger bij de opening.

Maar dat was dus niet voldoende. De afgelopen maanden waren er al soft openings, betalende testdagen. Toen al botste het parkmanagement op een cultuurclash: die van de goede manieren. Chinezen bezondigen zich aan sluikstorten, vertrappelen van plantjes en vandalisme. Ze schrijven hun namen op de signalisatie, er is zelfs sprake van 'onbeschaafd' gedrag. Van het liggen op de grond tot mensen die hun behoefte doen op de weg. De stad Shanghai heeft zelfs een gids uitgeven: Hoe moet ik me gedragen in Disney Resort?

Toch waren een aantal van die culturele verschillen ingecalculeerd. Zo werd de indeling van Shanghai Disneyland speciaal door elkaar geschud. Volgens een schatting zal slechts een op de vijf bezoekers minderjarig zijn, omwille van China's eenkindpolitiek. Wanneer Chinese gezinnen op uitstap gaan, brengen ze ook vaak de grootouders mee. Daarom heeft het park veel open ruimtes met vijvers, tuinen en theehuizen. Zo kunnen de oudjes die niet op alle attracties willen gezellig uitrusten.

Ook de wachtrijen zijn anders. Al in Hongkong - waar in 2005 al een park opende - bleek dat de inwoners van het Chinese vasteland niet weten wat aanschuiven is. Mary Yoko Brannen, professor International Business aan de universiteit van Victoria (Canada), beschreef het fenomeen in een wetenschappelijk artikel over de internationalisatie van Disneyland. "Amerikanen en Japanners schuiven gestructureerd aan, een voor een en achter elkaar", zegt Brannen. "In Europa wordt in groep aangeschoven. Maar in China lopen mensen gewoon door alsof er geen rij is." Dus werden de rijen in Sjanghai zodanig vernauwd dat voorsteken haast onmogelijk is.

Geen cowboys en spookhuis

Via het speciaal opgerichte bedrijf Shanghai Shendi Group keek de overheid ook mee over de schouders van de parkontwerpers. Ze lieten Disney-elementen schrappen die nooit zouden werken. Geen Main Street aan de ingang, wegens té Amerikaans. Geen Frontierland, omdat Chinezen niet vertrouwd zijn met cowboys. En geen Phantom Manor spookhuis, want in de Chinese cultuur horen geesten gerespecteerd te worden. De ontwerpers kregen zelfs advies van feng shui-meesters, die het park lieten omringen door water, net zoals de Verboden Stad.

Ook werden er bewust Chinese elementen aan bestaande Disney-concepten toegevoegd. Het summum is de gouden pioen - symbool van China - op de top van het sprookjeskasteel. Op Sjanghai werd niet zomaar een kopie uit de Amerikaanse parken neergepoot. Het Enchanted Storybook Castle is een mengelmoes van alle voorgangers en met zijn 60 meter het hoogste Disney-kasteel ooit gebouwd. Ook speciaal voor de Chinezen.

"Als Europeanen naar een pretpark gaan, zijn ze vooral geïnteresseerd in de screamer rides", zegt Brannen. "In Japan zijn de rustige attracties en shows dan weer het populairst. Maar Chinezen willen vooral het grootste en het nieuwste. Dat verklaart waarom ze het hoogste Disney-kasteel willen. Of waarom ze Space Mountain hebben vervangen door een hoogtechnologische rollercoaster rond de film Tron."

De turbulente start in Sjanghai is niets nieuws. Ook in Frankrijk en Hongkong hebben de Amerikanen op weerstand gebotst. Alleen in Tokio is die een-op-eenvertaling perfect verlopen, al kwam het ginder wel anders tot stand. Eind jaren 70 vroeg het Japanse bedrijf Oriental Land Company of het zélf een Disney-park mocht bouwen, in licentie. Voor veel Japanners is die ene reis naar het Westen het hoogste goed. En Disneyland wordt gezien als het summum van de westerse cultuur. Nog steeds is het Japanse resort met twee parken en drie hotels het meest lucratieve ter wereld.

Uit de eerste reacties in Sjanghai blijkt alvast dat de bezoekers het park te duur vinden. Kaartjes in het laagseizoen kosten 370 yuan (50 euro), terwijl het minimumloon in de regio maar 24.240 yuan (3.282 euro) per jaar is. Ook de prijs van het eten was een doorn in het oog van de Chinezen, en dat alles zorgde meteen voor slechte publiciteit.

Maar voor The Walt Disney Company is het al die moeite waard. Zeker in een markt die steeds belangrijker wordt. Shanghai Disney Resort heeft het potentieel om een goudmijn te worden, met meer dan 330 miljoen mensen die op een afstand van drie uur rijden wonen. Als zij hun weg naar het park vinden,

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234