Vrijdag 27/05/2022

Van revolutionair tot mediatycoon

Derk Sauer groeide uit van een linkse radicaal tot een rijke mediamanager. Hij kocht dit weekend via zijn tv-zender Het Gesprek 20 procent van de aandelen van NRC Handelsblad en nrc.next.

Als puber had Derk Sauer een ander toekomstbeeld voor ogen. Wellicht deels als reactie tegen het milieu waarin hij was opgegroeid - zijn vader was directeur van een pensioenfonds, zijn moeder juriste -, wilde hij arbeider worden en zich inzetten voor de linkse zaak. Zijn idealen getrouw werd hij lid van het Marxistisch-Leninistisch Centrum Nederland, een afsplitsing van de Communistische Partij. Toen Mao Zedong overleed - Sauer was toen 24 - droeg hij zelfs een rouwband en stond hij op het Museumplein in Amsterdam de revolutie te prediken, wist de Nederlandse zakenkrant Het Financieele Dagblad te achterhalen. Sauers plan draaide echter iets anders uit. Tijdens zijn soldatenjaren werkte hij als journalist voor de soldatenvakbond VVDM en de journalistieke microbe liet hem nooit meer los. Hij ging aan de slag voor verschillende bladen en was onder meer correspondent voor de VPRO in Ierland. Zelf zegt hij dat hij toen hand- en spandiensten voor de IRA leverde. In 1982 werd hij hoofdredacteur van De Nieuwe Revu, een blad dat hij van zijn imago van kappersblaadje wist te verlossen door met onthullende verhalen te komen en regelmatig tegen de schenen van het grootkapitaal te stampen. Maar zijn gloriejaren moesten toen nog komen. Sauer werkte eind de jaren tachtig voor de uitgeverij VNU, en dat bedrijf vroeg hem of hij zin had om in Rusland een nieuw weekblad uit de grond te stampen. Mikail Gorbatsjov had er met zijn politiek van perestrojka en glasnost het communistische juk afgeworpen en de markt was er voor het eerst opengesteld voor buitenlandse investeerders. Net zoals dat in het Oostblok zou gebeuren na de val van de Berlijnse Muur zagen vele westerse uitgevers hun kans schoon om er snel geld te verdienen.

Bodyguards

Het avontuur van VNU liep echter op een sisser af: het blad kon de Russen niet bekoren en het bedrijf zag de verliezen oplopen. Zachtjes werd de stekker eruit getrokken, maar dat was buiten Derk Sauer gerekend. Hij had het plan gesmeed om een krant te lanceren, de Moscow Times, een van de eerste gratis kranten ter wereld. Omdat VNU er niet in geloofde, deed Sauer het dan maar zelf. Met de financiële steun van vrienden-miljonairs richtte hij in 1992 Independent Media op en stampte hij de krant uit de grond. Volgens de overlevering reed hij daarvoor met twee tweedehandsbestelwagens vol oude computers vanuit Nederland naar Moskou.De eerste jaren zat de mediagroep op zwart zaad, maar de doorbraak kwam er toen Sauer in 1994 een licentie kreeg om de Russische uitgave van Cosmopolitan te lanceren. Het blad, waarvan zijn vrouw hoofdredacteur was, werd een gigantisch succes. Voor Russische vrouwen, die tot dan alleen tijdschriften als De Arbeidster en De Boerin hadden gekend, ging een nieuwe wereld open.

Sanoma

In de jaren erna zou Sauer nog een resem Russische versies van internationale succesnummers uitbrengen: Playboy, Harper’s Bazaar, National Geographic... Sauer had de succesformule gevonden en maakte van Independent Media een goudmijn. Met een dertigtal titels was het in 2005 uitgegroeid tot de grootste buitenlandse uitgeverij in Rusland. Er circuleerden geruchten dat Sauer dat alleen had kunnen realiseren door de steun van de Russische maffia af te kopen, maar zelf ontkende hij dat steevast. Toen in 2001 de hoofdredacteur van de Russische Playboy werd doodgeschoten, moest Sauer zichzelf en zijn familie in ieder geval voltijds laten beschermen door bodyguards.Het succes was ook de concurrentie niet ontgaan. De Finnen van Sanoma, die in België onder meer Humo uitgeven, klopten bij Sauer aan om te polsen of hij bereid was het bedrijf te verkopen. Nadat een eerdere verkoop aan een Russische oligarch afgesprongen was, hapte Sauer nu wel toe. Begin 2005 verkocht hij Independent Media voor 142 miljoen euro aan Sanoma. De opbrengst werd mee verdeeld onder dde bevriende miljonairs die hem begin de jaren negentig gesteund hadden. Sauer, die in Moskou bleef wonen, zou nog een tijdje baas blijven van de uitgeverij, maar richtte zijn pijlen ondertussen ook op andere media.Nauwelijks enkele maanden na de verkoop van Independent Media zette hij de Nederlandse uitgeverswereld in rep en roer door Nieuw Amsterdam op te richten. Redacteurs en auteurs kwamen over van bestaande uitgeverijen en in geen tijd had Nieuw Amsterdam zijn plaats in boekenland veroverd. In Londen richtte Sauer City AM op, een gratis krant die zich richt op bankiers in het financiële centrum. In Nederland stortte hij zich twee jaar geleden op de televisie door samen met onder meer Frits Barend de digitale zender Het Gesprek op te richten. De zender kwam onlangs bij ons in het nieuws door het gesprek dat Goedele Liekens er had met de voorman van de Nederlandse pedofielenpartij. Samen met de investeringsmaatschappij Egeria wil hij zijn kunstje nu nog eens overdoen bij NRC Handelsblad en nrc.next.Sauer gaat er alvast prat op dat hij zijn socialistische achtergrond nooit verloochend heeft. Hij is nog altijd een aanhanger van de Nederlandse Socialistische Partij en als hij zaken doet, zegt hij principes te handhaven, principes die de redacties van de Nederlandse kranten wellicht als muziek in de oren klinken. “Het uitgangspunt mag niet winstmaximalisatie zijn”, zei hij twee jaar geleden in Het Financieele Dagblad. “Het uitgangspunt is een mooi bedrijf op te bouwen dat interessante dingen doet. Ik ben geen wereldverbeteraar, maar onze tijdschriften, onze boeken, of een gesprek, die moeten ergens over gaan. En als het bedrijf winst maakt, dan is dat leuk.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234