Vrijdag 20/05/2022

Politiek

Van Overtveldt blokkeert EU-richtlijn tegen belastingontwijking

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) is zelf op de rem gaan staan om op Europees vlak een belangrijk fiscaal achterpoortje te sluiten. Dat terwijl hij in de Kamer expliciet naar de EU verwees om belastingontwijking aan te pakken.

ROEL WAUTERS

De dag dat 120.000 vakbondsmensen door Brussel trekken, barst de Lux Leaks-affaire in alle hevigheid los. Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) wordt in het parlement aan de tand gevoeld over de fiscale ontsnappingsroutes in Luxemburg. Hij verwijst onder meer naar Europa om via een gecoördineerde aanpak de fiscale achterpoortjes te sluiten.

Dezelfde avond, op 6 november, heeft Van Overtveldt de kans om zijn woorden ook meteen in daden om te zetten. Maar hij grijpt die niet. Op de Ecofinraad, de vergadering van de Europese ministers van Financiën, blokt hij samen met Nederland en het Verenigd Koninkrijk een eerste belangrijke voorstel af om een fiscale sluipweg meteen dicht te gooien.

Het gaat over de zogenaamde 'moeder-dochterrichtlijn'. Die moet voorkomen dat bedrijven twee keer worden belast voor dezelfde activiteit als ze moeder- en dochterondernemingen hebben in verschillende landen. De Europese richtlijn wordt door bepaalde bedrijven misbruikt. De belastingen worden dan betaald in het fiscaal meest aantrekkelijke land, zonder dat zich daar ook de echte economische activiteiten bevinden. De winst wordt dan via dividenden bijna belastingvrij weer doorgesluisd naar de hoofdzetel.

Die misbruiken wil Europa er nu uit. Als er constructies worden opgezet met als enig doel belastingen te ontduiken, zal dit ontwettig zijn en worden de belastingen alsnog geïnd. Alle lidstaten waren akkoord over deze regeling, tot Nederland bezwaar aantekende. Onze noorderburen willen net als het Verenigd Koninkrijk, de kwestie eerst voorleggen aan het nationale parlement. Ons land sloot zich aan bij de vraag om uitstel. Van Overtveldt verwijst naar technische onduidelijkheden die eerst moeten uitgeklaard. Hij laat weten dat hij niet "a priori" ertegen gekant is. Er wordt onder meer onderzocht of het niet in strijd is met een misbruikbepaling uit een eerdere Europese richtlijn.

Gemiste kans

Een gemiste kans, vindt fiscaal expert Michel Maus. "Het is bedenkelijk dat Van Overtveldt koud en warm tegelijk blaast na zijn eerdere uitlatingen in de Kamer. Hij had 100 procent zijn steun kunnen toezeggen en tegelijk om verduidelijking kunnen vragen."

De Europese richtlijn die op tafel ligt, pakt slechts een beperkt deel van de schimmige constructies aan. Een meer overkoepelende maatregel is wellicht meer efficiënt, zegt Maus. "Maar deze maatregel had in de huidige context een krachtig signaal kunnen zijn van Europa: 'de speeltijd is voorbij'."

Ook Pier Carlo Padoan, de Italiaanse minister van Financiën, verklaarde dat dit kan "een eerste belangrijke stap tegen fiscale fraude en belastingontwijking" kan zijn.

De oppositie veegt het argument van technische onduidelijkheid van tafel. "Aan zo'n Ecofintop gaan weken van voorbereiding aan te pas. Op het laatste moment die details inroepen is een flauw excuus", zegt sp.a-Kamerlid Peter Vanvelthoven. Hij wijst er ook op dat 25 van de 28 lidstaten wel akkoord gingen met de regeling.

Voor Vanvelthoven is het duidelijk dat de regering het niet ernstig neemt met de aanpak van fiscale achterpoortjes. In zijn beleidsverklaring liet Van Overtveldt optekenen dat hij toezicht wil op de fiscale controleurs. In de bedrijfswereld is er al langer onvrede over het soms agressieve optreden van de Bijzondere Belastinginspectie (BBI). Vanvelthoven vreest dat de Bijzondere Belastinginspectie minder armslag krijgt.

Daarnaast verwijst de socialist naar het beleidsverklaring van de staatssecretaris voor Fraudebestrijding Elke Sleurs (N-VA). Daarin staat dat 'onvrijwillige fraude', omdat de wetgeving te complex is, minder zwaar bestraft zal worden. Ook zal de limieten om cash te betalen aangepast worden. "Dat zet de deur open voor circulatie van zwart geld", zegt Vanvelthoven.

Onaanvaardbaar

Volgens Europees Parlementslid Bart Staes (Groen) maakt de vraag om uitstel deel uit van een algemene strategie. "Tijdens een debat in het Europees Parlement zei Sander Loones van N-VA dat fiscale concurrentie binnen Europa een goede zaak is", zegt hij. "Dat staat haaks op een globale Europese aanpak." Voor hem is de houding van N-VA onaanvaardbaar in de huige politieke context.

Begin december komen de ministers van Financiën en Economie opnieuw samen voor een speciale Ecofintop. Daarin zullen ze het onder meer hebben over hoe de excessen van Lux Leaks aangepakt kunnen worden. Ook de moeder-dochterrichtlijn staat dan weer op de agenda.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234