Woensdag 11/12/2019

Van miserie tot metamorfose

Ooit had ze een liefje in de Voorhavenlaan. Nu rijdt ze vaak door de Gentse Muidewijk met haar velo op zoek naar geschikte oefen- en speelruimtes. Hij woonde een tijdje wat verderop aan Dok Noord, maar woont sinds begin dit jaar midden in de multiculturele buurt. Actrice-theatermaakster Marijke Pinoy en zanger-gitarist Pieter-Jan De Smet hebben iets met de Muidewijk.

Door Cathy Galle / Foto Filip Claus

'De haven is ons werk' en 'We staken tot de overwinning'. De slogans op het oude en verlaten directiegebouwtje aan de Voorhavenlaan doen terugdenken aan lang vervlogen tijden. Aan de jaren tachtig, toen de Muidewijk, een schiereiland dicht bij het Gentse havengebied, nog uit twee groepen bewoners bestond: havenarbeiders en schippers. Eén ding hadden ze gemeen: hun liefde voor water.

Omringd zijn door water geeft je als bewoner een speciaal gevoel, vindt Pieter-Jan De Smet. "De wijk kan ook in een mum van tijd afgesloten worden van de rest van Gent. Tot voor enkele jaren was dat ook geregeld het geval. Twee jaar geleden werd de Muidebrug, een van de twee gammele toegangsbruggen tot de wijk, helemaal vernieuwd. Dat duurde een tijdje en ondertussen moest iedereen met een veerpont van en naar de Gentse volkswijk worden gebracht. Dat was prachtig."

De voorbije tien jaar heeft de buurt een ware metamorfose doorgemaakt. In de jaren tachtig en begin jaren negentig ging al wie voortgestudeerd had in de randgemeenten van Gent wonen, met als gevolg dat de Muide begon te verloederen. Op de Muide zit alle miserie samen, hoorde je vaak.

Maar dat was toen en nu is nu. Tegenwoordig is het weer in om op de Muide te wonen. "Je vindt hier een vriendelijkheid die nergens anders te vinden is", meent Marijke Pinoy. "Op straat, op café, iedereen spreekt je aan. Ik rijd hier vaak met mijne velo op zoek naar een geschikte ruimte om te kunnen oefenen of theater te spelen. Ik hou erg veel van die oude gebouwen. Het gevoel van iets dat op het punt staat te verdwijnen toch nog, al is het maar voor eventjes, een nieuwe bestemming te kunnen geven, dat is de kracht van theater in dit soort buurten."

Er bestaan al jaren plannen om de Muidewijk nieuw leven in te blazen. Twee voormalige pakhuizen werden omgeturnd tot luxelofts. Bedoeling was om de sociale mix in de buurt te verbeteren. Tegelijkertijd werd ook het Voorhavenproject gelanceerd, een plan dat de vervallen kantoorloodsen aan het Voorhavendok moest omvormen tot kantoren, lofts en een outletcenter.

De lofts en eigenlijk het hele Voorhavenproject kunnen bij beide artiesten maar op weinig goedkeuring rekenen. "Met die lofts proberen ze het groot geld aan te trekken en dat vloekt met de ziel van de Muide", vindt Pieter-Jan De Smet. "Hier wonen autochtonen en allochtonen en die passen wonderschoon bij elkaar. Waar ik voor vrees is een Antwerpen-Zuidscenario, waar het orginele buurtgevoel wordt opgeofferd voor een economisch voordelige creatie."

Dat het hele Voorhavenproject er ooit zal komen, is op dit ogenblik heel onwaarschijnlijk. Het outletcentrum, een winkel van 7.000 vierkante meter, komt er in elk geval niet. De Vlaamse regering besliste vorig jaar om geen geld vrij te maken voor de Handelsdokbrug, die Dok Noord met de Koopvaardijlaan en de Afrikalaan zal verbinden. Zonder die Handelsdokbrug moet alle verkeer van en naar het Voorhavenproject (volgens schattingen zo'n 1,8 miljoen mensen per jaar) over die ene toegangsweg naar de Muide: de Muidebrug.

"Echt hilarisch", vindt De Smet. "Maar ik ben er zeker van dit soort megaprojecten maar weinig goeds doet voor een buurt. Wat wel werkt, is wat de vzw Cirq doet, een kleine organisatie die met haar caravanneke, in ware guerrillastijl door de wijk trekt om hier en daar een volksfeestje te bouwen. Voor dat soort zaken komt meme bijvoorbeeld wel uit haar kot, van al die megalomane projecten heeft ze alleen maar schrik."

De Muide is nog altijd een overwegend rode wijk. En dat heeft veel te maken met sp.a-schepen Martine De Regge. Geboren en getogen op de wijk en nog steeds heeft ze een goed contact met de bewoners. Maar ook hier voelen democratische politici de hete adem van het Vlaams Belang in de nek. "Wie stemt op het VB doet dat volgens mij uit pure angst", vindt Pinoy. "Het heeft ook vaak met onwetendheid of domheid te maken", vult De Smet aan.

De aanwezige problemen benoemen en ze niet wegmoffelen, zoals te lang gebeurd is, is dan ook de enige goede houding. Want een multiculturele wijk als de Muide heeft ook nadelen. De enorme berg kleren, schoenen, afgedankte monitoren, spiegels en andere rommel op het voetpad voor het braakliggend terrein op de hoek van de Vorkstraat en de Meulesteedsesteenweg spreekt boekdoelen. "Een echt sluikstort", zegt Geert Claeys die er schuin tegenover woont. "Begin vorige week was het hier ophaling van grof huisvuil. Dus zet iedereen spullen buiten. Blijkbaar dachten een aantal mensen dat het hier de gewoonte is om afval gewoon buiten te zetten. En als één iemand ermee begint, groeit zo'n sluikstort snel aan."

En dat is spijtig, vindt hij. "Want dit is een goeie buurt. Ik zie dat aan mijn kinderen, ze leren omgaan met mensen die anders zijn en denken en dat is een enorme verrijking."

Het sluikstorten heeft volgens Claeys ook te maken met het braakliggend terrein zelf. "Zes jaar geleden hebben ze hier alles platgegooid om nieuwe sociale woningen te zetten. Ze staan er nog altijd niet. Het terrein is wel al effen gelegd, maar de beerputten hebben ze laten staan. Het resultaat is dat de mensen die hier het dichtst in de buurt wonen nu last hebben van mestkevers. Dat wit poeder aan de ingang van hun huizen moet de beestjes op afstand houden.

Al die zaken doen mensen op partijen stemmen die Claeys liever niet ziet winnen. Aan zijn venster hangt een affiche van VLD'er en kandidaat-burgemeester Sas van Rouveroij. "Ach, mijn moeder was ooit gouvernante van Verhofstadt. Ik heb toen vaak met hem gespeeld." Toch heeft hij nog een andere reden om zijn propaganda uit te hangen. "Ik wil de mensen die zich niet meer vinden in de sp.a, laten zien dat er ook nog een ander alternatief is. Dat ze niet verplicht zijn op die ene partij te stemmen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234