Donderdag 23/01/2020

Van Mieghem en de buitenlandse meesters

expo/theater

eugeen van mieghem stichting viert 20-jarig bestaan met tentoonstellingen en theater

Antwerpen

Eigen berichtgeving

Eric Rinckhout

Een jaar lang wil de Eugeen Van Mieghem Stichting haar twintigjarige bestaan vieren. Tussen oktober 2002 en oktober 2003 zijn er vier tentoonstellingen gepland omtrent de stilaan herontdekte Antwerpse schilder-tekenaar. Eind dit jaar gaat bovendien de theatermonoloog in première die dichter-journalist Bert Popelier schreef over de jong gestorven vrouw van de kunstenaar.

Eugeen Van Mieghem (1875-1930) tekende en schilderde bij voorkeur leven en werken van de gewone mensen aan de Antwerpse havenkant. Hij deed dat vaak als een razende reporter: zijn snelle, krachtige schetsen doen ook nu nog erg modern aan. Van Mieghem is een van de weinige kunstenaars die de Oost-Europese, vaak joodse migranten op doortocht in Antwerpen vastlegden, evenals scènes met vluchtende en hongerende mensen tijdens de Eerste Wereldoorlog. Door zijn weinig academische aanpak en thema's is Van Mieghem nooit opgenomen in de officiële kunstgeschiedenis, in tegenstelling tot tijdgenoten als Constantin Meunier en Eugène Laermans.

Een eerste kentering kwam er toen Erwin Joos in 1982 de Eugeen Van Mieghem Stichting in het leven riep. Joos had voordien een werk van de kunstenaar op een veiling gekocht, met geleend geld. Het werk had hem diep getroffen, maar helaas was er niemand die hem meer kon vertellen over de onbekende schilder. Joos ging dan maar zelf op zoek. De rest is geschiedenis.

Inmiddels telt de Stichting zeshonderd leden en bestaat er, sinds 1993, een Eugeen Van Mieghem Museum - een privé-museum dat over een collectie van 150 werken beschikt en een ruim en helder pand betrekt op de Antwerpse linkeroever. Conservator Erwin Joos is de Van Mieghem-specialist bij uitstek geworden en werken van de kunstenaar halen steeds hogere prijzen op veilingen.

Gisteren was een belangrijke dag in de toenemende erkenning die Van Mieghem te beurt valt. Erwin Joos overhandigde het schilderij Havenboefjes aan de Schelde (1925) aan het Antwerpse Havenbedrijf, een bruikleen die minstens vijf jaar op een prominente plaats in het Havenhuis zal blijven hangen.

Joos gaf ook toelichting bij de tentoonstellingen die in het Van Mieghem Museum op stapel staan. In oktober en november loopt Kunstenaar in oorlogstijd, een retrospectief met Van Mieghems oorlogsoeuvre, waarvan het meeste al te zien was in het In Flanders Fields Museum in Ieper.

Tussen december 2002 en maart 2003 worden alle belangrijke werken die Van Mieghem van zijn vrouw maakte bij elkaar gebracht onder de titel Augustine Pautre. Ze was afkomstig uit de gegoede Brusselse burgerij. In 1902 trouwden ze, maar enkele jaren later stierf Augustine, pas 24, aan de gevolgen van tbc. Van Mieghem heeft een aangrijpende reeks tekeningen gemaakt van haar ziekbed. In het kader van die expositie zal in het museum de theatermonoloog Het testament van Augustine opgevoerd worden. Bert Popelier, die al schildersmonologen over Ensor, Spilliaert en Wouters op zijn naam heeft, schreef het stuk. Oorspronkelijk zou Hilde Van Mieghem - overigens geen familie van de schilder - de rol op zich nemen, maar de actrice is helaas verhinderd door een filmopdracht.

In het voorjaar van 2003 zullen Nederlandse meesters als Breitner en Isaac en Jozef Israëls geconfronteerd worden met Van Mieghem, en het feestjaar wordt in de herfst van 2003 afgesloten met de expositie Kollwitz, Barlach en Van Mieghem, waarbij het werk van de Duitse kunstenaars afkomstig is uit een van de belangrijkste Hamburgse privé-verzamelingen.

En er is ook nog een ontdekking. In een Nederlandse privé-verzameling werd onlangs het schilderij In het café van Van Mieghem aangetroffen. Het is het eerste schilderij waarvan men zeker is dat het de ouderlijke herberg van moeder Van Mieghem op het Antwerpse Eilandje afbeeldt. Het café bevond zich vlak bij de magazijnen van de Red Star Line, de scheepvaartmaatschappij waarmee honderdduizenden migranten naar Amerika vertrokken. Een affiche van de rederij hangt trouwens links achter de tapkast.

Van Mieghem Museum, Beatrijslaan 8, 2050 Antwerpen-Linkeroever (metrostation Van Eeden). Open op zondag van 14 tot 18 uur. Tel. 03/211.03.30.

Van Mieghem werd nooit opgenomen in de officiële kunstgeschiedenis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234