Dinsdag 12/11/2019

Van jodelende cowboy tot muzikaal monument

In een ver verleden kenden ze hem in Veurne als de jodelende cowboy, maar tegenwoordig wordt ridder Will Tura (66) met zijn 128 platen verheerlijkt door onder anderen Stijn Meuris en Bart Peeters. De Vlaamse zanger mag zich op zijn gouden jubileum bovendien het grootste icoon van het Vlaamse lied noemen. 'Het is onwaarschijnlijk dat iemand als Tura pas op zijn vijftigste au sérieux genomen werd.'

door Gunter Van Assche

Vanavond en morgen viert Will Tura (geboren als Arthur Blanckaert) zijn vijftigjarige jubileum op de planken in Vorst Nationaal. Jaren voor Clouseau hele Sportpaleizen vulde, waagde Tura zich al aan Vorst Nationaal, dat hij ondertussen al vijftien keer deed vollopen. Vanavond presenteert de West-Vlaamse zanger zijn vijfde Tura in symfonie, met 70 muzikanten van het Vlaams Radio Orkest en de 24 koorzangers van het Vocaal Collectief. Daarnaast zullen ook Kamagurka, Udo en Reborn hun opwachting maken in de show.

Iets meer dan vijftig jaar geleden zou niemand zo'n enorm opgezet spektakel verbonden hebben aan Tuur Blanckaert, toen die nog aan de bak kwam als chanteur de charme uit het landerige Veurne, met schmalzerige Spaanstalige liedjes. Dat was nog voor hij in 1957 ontdekt werd door wijlen Jacques Kluger met de belofte: "Ik maak van jou de nieuwe Vlaamse zanger."

Die single zou echter beslissend worden voor Will Tura's overleven in de showbizz. Onverwacht werd het een gigantische hit in 1962 én de bekendste Vlaamse classic aller tijden. 'Eenzaam zonder jou' luidde het begin in van een atypische carrière in de Vlaamse showbizz.

"In die bizz staat Will Tura op eenzame hoogte door zijn trendgevoeligheid", knikt Stijn Meuris, die bijna twintig jaar geleden met Noordkaap doorbrak met een cover van 'Arme Joe'. "Niet alleen de magistrale productie van zijn platen in de jaren zeventig stond als een huis, hij is zelf ook artiest hors catégorie gebleven. "Een Belg met een hoofdletter, zoals er maar weinig zijn. Toen hij op de begrafenis van koning Boudewijn zong, zorgde dat voor collectief kippenvel. Ook voor mij was dat een intense belevenis: ik vraag me af welk genie de casting heeft gedaan voor die uitvaart."

De Boudewijnbegrafenis bracht Will dan wel in koninklijke kringen, en sinds zes jaar behoort hij als ridder tot de adelstand, maar een decennium daarvoor was Tura al opgenomen in de eregalerij van Hugo Matthysen. "In de tijd dat Vlaamse muziek nog gedomineerd werd door de kneuterige accordeonmuzak van Lise Marke, moet Tura voor veel mensen een openbaring zijn geweest", legt columnist-muzikant Matthysen de verdienste van de artiest uit. "Hij was zowat de eerste zanger die ontsnapte aan die 'O Lieve Vrouwe Toren'-sfeer." In zijn hoofd had Tura dan ook eerst een heel andere carrière uitgestippeld. "Helemaal in het begin werd ik bijzonder aangetrokken door jazz", stuurt hij zijn gedachten terug in de tijd. "Ik ben daarnaast altijd verzot geweest op bigbands, op Duke Ellington en aanverwanten. Iets gelijkaardigs had ik toen willen doen, maar dat was spijtig genoeg niet de cup of tea van Vlaanderen. Gelukkig heb ik altijd andere stijlen in mijn muziek kunnen brengen: ik flirtte met disco, gospel, country en zelfs hiphop. De critici verweten me daarom dat ik elke trend slaafs volgde, maar precies die afwisseling heeft mijn carrière wel geleid naar waar ik nu sta."

Tura bleek ook een pionier op andere vlakken in de showbizz. In 1973 was hij de eerste Vlaamse zanger die openlijk in het huwelijksbootje trad. Een groot risico, want Vlaamse zangers mochten per definitie geen lief hebben. Het succes taande zelfs na de uitwisseling van huwelijksgeloften niet: een jaar later vulde hij als eerste Vlaming Vorst Nationaal.

Toch kreeg Tura's artistieke loopbaan in 1990 pas een gigantische boost: toen huldigde Humo de West-Vlaamse artiest met Turalura, een plaat waarop artiesten als Jo Lemaire en Vaya Con Dios een ode brachten aan de zanger door zijn nummers te coveren. Will Tura werd op slag hip. "Hij heeft ons ooit gezegd dat we zijn carrière gered hebben", blikt Stijn Meuris terug op 'Arme Joe', de Will Turacover die Noordkaap naar de overwinning van Humo's Rock Rally had geloodst, en de aanzet tot Turalura. "Toch is redding een groot woord. Turalura heeft er voornamelijk voor gezorgd dat je Will Tura ineens goed mocht vinden in het rockmilieu." Meuris herinnert zich nog goed dat ook de andere bandleden hun wenkbrauwen fronsten toen hij die bewuste song voorstelde. "We hebben toen hilarische en heroïsche discussies gevoerd, want zoals bij alle jonge twintigers toen heersten ook bij ons de gebruikelijke vooroordelen over Tura. Vandaag zal niemand commentaar leveren op Daan als die zijn liefde voor Bobbejaan Schoepen verklaart, maar toen lag dat anders: voor hetzelfde geld waren we geweldig op onze smoel gegaan."

Ook Will Tura werd op handen gedragen door hun publiek toen de zanger Noordkaap mee ten grave droeg in de Ancienne Belgique. "Will zong 'Arme Joe' mee met ons op de laatste twee afscheidsconcerten, en anderhalf uur na de show stond hij nog te trillen. 'Die drums! Die gitaren! Ik hield ervan', stamelde hij perplex. Er zit volgens mij echt een rocker in Tura."

"Turalura krikte het zelfbeeld van Tura voor een groot stuk op", gelooft Bart Peeters, die in het verleden zelf 'In mijn caravan' en 'Linda' coverde. "Ik heb het eigenlijk altijd moeilijk gehad met de gedachte dat Tura pas op zijn vijftigste au sérieux genomen werd. Daarvoor waren er criticasters als wijlen Johan Anthierens die Tura volop beschimpten, onder meer om zijn zogenaamde karamellenverzen. Die ivorentorenhouding van Anthierens heeft toen trouwens gezorgd voor een bloedig gevecht - weliswaar een duel met woorden. Anthierens sneerde dat ik alleen maar vrienden was met Will omdat ik er dan zelf beter uit kwam. Dat was een vreselijke, venijnige opmerking, want Tura is altijd de numero uno geweest. Met alle respect voor Marco Borsato, maar zo iemand is een dinosaurus, iemand die een denktank heeft die alles voorkauwt en regelt voor hem. Will Tura staat helemaal op zichzelf, en dat merk je heel goed."

Tim Vanhamel van Millionaire noemde hem 'de King van het Vlaamse lied'. Daan Stuyven wil 'Je liegt' ooit nog coveren. Joost Zweegers en Stijn Meuris maakten twee jaar geleden hun opwachting tijdens een van Tura's concerten in de Ancienne Belgique - de gerenommeerdste rocktempel van het land. En Thomas Bangalter van Daft Punk beleefde zijn eerste concert met een optreden van Tura in Vorst Nationaal.

"Ik ben ook zowat geboren met Tura", overtreft Kamagurka de rest. Vanavond deelt hij overigens het podium met Tura tijdens 'Vlaanderen', een song die Kama speciaal voor hem schreef. "Mijn moeder was een grote fan van Will. Ik heb zijn liedjes dan ook vaak thuis gehoord: daar zitten echt waar fantastische songs bij. Tura is een monument, hé. Hij staat op veel grotere hoogte dan de doorsneecharmezanger. Het enige wat ik jammer vind, is dat hij zo voorzichtig is: eigenlijk durft hij niet veel risico's te nemen. Maar anderzijds moet ik wel toegeven dat weinig Vlaamse zangers zo met de tijd kunnen meegaan als hij."

"Tura is zonder twijfel een icoon", bezweert Bart Peeters. "En met zijn charisma is hij bovendien het grootste sekssymbool voor de derde leeftijd (lacht). Hij is op zijn eentje toch zo'n beetje de Vlaamse versie van Buena Vista Social Club. Net als Rubén Gonzáles en Ibrahim Ferrer oefent Will nog steeds een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit op vrouwen. Maar wat ik nog het meest aan hem bewonder, is dat hij bewees een grandioos componist te zijn: de melodieën in zijn songs zijn meestal weergaloos."

Peeters houdt vooral van de humor in zijn teksten: "'In mijn caravan' kan wedijveren met 'Rat in Mi Kitchen'. Met een song als 'Hoop doet leven' heb ik het dan weer moeilijker, omdat het gebukt gaat onder een dikke laag schmalz. Maar als je Sandrine dan een soulversie hoort brengen van dat liedje, merk je toch opnieuw wat een onnavolgbare songschrijver hij is. Ik hoop daarom dat hij binnenkort een volledig akoestische plaat zal maken, zoals Johnny Cash heeft gedaan. Ik beloof plechtig dat ik dan een volle baard laat staan en aanbiedt om zijn Rick Rubin te worden en zijn plaat te producen."

"Tja... Het wordt misschien inderdaad weer tijd voor een échte Tura, een plaat met gitaren en harmonica", denkt Tura na als we hem aanspreken over Peeters' voorstel. "Maar dat zit er nog niet direct aan te komen. Ik hoop zeker dat ik nog genoeg jaren voor de boeg heb om dat plan uit te voeren, maar als ik de balans opmaak van mijn leven, ben ik nu eigenlijk al helemaal tevreden."

Vanavond en morgen speelt Will Tura in Vorst Nationaal.

Bart Peeters:

Ik hoop dat Will binnenkort een volledig akoestische plaat zal maken, zoals Johnny Cash

Kamagurka:

Hij is een monument en staat op veel grotere hoogte dan de doorsneecharmezanger

Hugo Matthysen:

Hij was zowat de eerste zanger die ontsnapte aan die 'O Lieve Vrouwe Toren'-sfeer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234